Nứt kẽ hậu môn và bệnh trĩ: Cách phân biệt & điều trị phù hợp

I - Cách phân biệt giữa nứt kẽ hậu môn và bệnh trĩ

Nứt hậu môn và bệnh trĩ đều có một số biểu hiện, triệu chứng khá giống nhau như đau rát khi đi đại tiện, chảy máu từ hậu môn, khó chịu kéo dài... do đó khá nhiều người thường không phân biệt được và bị nhầm lẫn 2 bệnh này với nhau. Dưới đây là những điểm khác biệt chính của trĩ và nứt hậu môn.

1. Về vị trí & nguyên nhân

• Nứt hậu môn: Là một vết rách nhỏ trên da nằm bên ngoài niêm mạc hậu môn. Nguyên nhân thường do phân cứng, quá lớn khi đi đại tiện hoặc quan hệ qua đường hậu môn.
• Bệnh trĩ: Là những tĩnh mạch bị sưng, tạo thành dạng búi, cục có thể nằm bên trong hoặc ở mép ngoài hậu môn. Nguyên nhân sẽ đa dạng hơn gồm: tĩnh mạch bị căng thẳng, táo bón hoặc tiêu chảy mãn tính, ngồi nhiều, béo phì, đang mang thai...

2. Về triệu chứng, biểu hiện

• Nứt hậu môn: Cảm giác đau rát dữ dội, thường chỉ xuất hiện mỗi khi đại tiện và kéo dài không lâu sau đó. Máu thường được thấy trong phân và xuất hiện trên giấy vệ sinh sau khi chùi.
• Bệnh trĩ: Cảm giác đau nhức, khó chịu sẽ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh. Nếu người bệnh đang trong giai đoạn trĩ độ 3 trở đi, búi trĩ có thể sưng to và lòi ra ngoài thì sẽ luôn cảm thấy đau nhức, kể cả khi đang đứng hay ngồi.

Tránh nhầm lẫn giữa trĩ và bệnh nứt kẽ hậu môn

II - Nứt hậu môn và trĩ có thể xảy ra cùng lúc với nhau không?

Các bác sĩ chuyên khoa cho biết, có tới 90% tỷ lệ chứng nứt hậu môn và trĩ có thể xảy ra cùng lúc với nhau, lý do là:

• Ở những người bị trĩ thì táo bón là triệu chứng điển hình của họ, khi bị táo bón người ta sẽ cố gắng rặn, từ đó làm gia tăng áp lực vùng hậu môn và có thể gây ra vết rách hậu môn.
• Còn ở người bị nứt hậu môn, dù không trực tiếp là lý do dẫn tới trĩ, thế nhưng những cơn đau khi đi đại tiện sẽ gây ra các cơn co thắt ở cơ vòng hậu môn, từ đó gia tăng áp lực ở hậu môn và có thể gây ra trĩ.

III - Làm thế nào để chẩn đoán nứt hậu môn và trĩ?

Nứt hậu môn và bệnh trĩ rất phiền toái khiến nhiều người “khốn khổ” trong cuộc sống. Việc thực hiện các chỉ định chẩn đoán nứt hậu môn và bệnh trĩ sớm nhằm phát hiện, can thiệp và điều trị sớm tránh để lại các biến chứng nguy hiểm.

1. Chẩn đoán nứt hậu môn

Chẩn đoán lâm sàng

Trước tiên các bác sĩ sẽ dựa vào các dấu hiệu và triệu chứng lâm sàng, hỏi thăm người bệnh về tình trạng như các cơn đau rát vùng hậu môn, đi đại tiện đau, ra máu tươi cũng như các dấu hiệu, triệu chứng của táo bón, tiêu chảy.

Sau đó bác sĩ sẽ khám trực tiếp bằng tay kiểm tra hậu môn để xác định mức độ, tình trạng bệnh hoặc dùng mắt thường để quan sát phân biệt các vết loét mới hay cũ.

Cần phân biệt rõ ràng nứt kẽ hậu môn với những vết viêm loét từ những bệnh lây truyền qua quan hệ tình dục hay các bệnh viêm nhiễm quanh hậu môn - trực tràng, bệnh vùng xương cụt.

Tiến hành làm các xét nghiệm

Làm các xét nghiệm để xác định chính xác nguyên nhân và loại trừ đi các căn bệnh phối hợp như viêm loét, ung thư đại trực tràng.

Nội soi hoặc soi đại tràng là xét nghiệm phổ biến thường được chỉ định để chẩn đoán. Các chuyên gia sẽ dùng một dụng cụ mỏng có đèn ở đầu để nhìn vào bên trong khu vực hậu môn và trực tràng. Các mẫu mô nhỏ ở khu vực này được lấy làm sinh thiết và phân tích trong phòng thí nghiệm.

Chẩn đoán bệnh nứt hậu môn

2. Chẩn đoán bệnh trĩ

Trước tiên các bác sĩ sẽ tiến hành hỏi thăm bệnh tình của người bệnh, biểu hiện triệu chứng ra sao để chẩn đoán mức độ tình trạng bệnh, sau đó đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

Đối với trường hợp trĩ ngoại sẽ dễ dàng chẩn đoán hơn bằng việc hỏi thăm bệnh tình cũng như khám lâm sàng trực tiếp.

Còn đối với trường hợp bị trĩ nội việc chẩn đoán sẽ phức tạp và khó khăn hơn do các búi trĩ nằm sâu bên trong khu vực hậu môn - trực tràng. Vì vậy mà các bác sĩ phải cần thực hiện các kỹ thuật chuyên sâu hơn như:

• Khám trực tiếp bằng tay can thiệp sâu hơn trong hậu môn.
• Soi trực tràng, soi hậu môn.

Khi nhận thấy có những triệu chứng bất thường nghi ngờ các bệnh lý ở đường tiêu hóa khác, nhất là căn bệnh ung thư trực tràng thì nên tiến hành nội soi kiểm tra toàn bộ khu vực đại trực tràng.

Bên cạnh đó cần chẩn đoán phân biệt bệnh trĩ cùng với các vấn đề sức khỏe như như nứt kẽ hậu môn, viêm ống hậu môn, bị áp xe quanh khu vực hậu môn, sa trực tràng hay bị các bệnh truyền nhiễm qua con đường tình dục.

Người bệnh nên tới bệnh viện để có thể chẩn đoán bệnh trĩ chính xác

III - Điều trị, phòng tránh nứt kẽ hậu môn và bệnh trĩ như thế nào?

Nứt kẽ hậu môn và bệnh trĩ khiến nhiều người khốn khổ, không biết phải chữa trị như thế nào. Hãy cùng tìm hiểu những cách điều trị an toàn, hiệu quả dưới đây cho người bệnh.

1. Sử dụng thuốc

Uống thuốc điều trị là phương pháp chính trong điều trị nội khoa. Thuốc uống hiện nay bao gồm cả Tây y, Đông y. Những trường hợp bệnh nứt hậu môn nhẹ, hoặc trĩ ở giai đoạn đầu (độ I và độ II) thường sẽ uống thuốc kết hợp với thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt thường ngày.

Theo Tây y

Các loại thuốc tân dược điều trị hai chứng bệnh này có rất nhiều, bao gồm cả loại thuốc bôi ngoài, thuốc uống dạng viên, thuốc đặt. Đa phần các loại thuốc sẽ có công dụng kháng viêm, giảm sưng đau rát, ngăn ngừa chảy máu ở khu vực hậu môn.

Tùy thuộc tình trạng nứt hậu môn hoặc trĩ mà lựa chọn điều trị sao cho phù hợp. Dưới đây là một số loại thuốc tân dược được dùng khá phổ biến:

• Thuốc bôi chữ A Borraginol của Nhật.
• Thuốc Proctolog giúp giảm nhanh các cơn ngứa, đau rát, khó chịu.
• Thuốc bôi dạng kem giúp người bệnh giảm đi sự khó chịu, đau đớn, như thuốc chứa oxit kẽm, anusol-HC.
• Thuốc chứa thành phần kháng viêm hiệu quả giúp giảm thiểu viêm loét hậu môn, giảm đau ngứa rát, hỗ trợ co lại các búi trĩ tạm thời.
• Thuốc giúp co mạch, thuốc đặt, thuốc dạng gây tê.

Điều trị nứt hậu môn và trĩ bằng thuốc Tây y

Theo Đông y

Đông y có nhiều bài thuốc cổ quý giá được nghiên cứu, mang lại hiệu quả chữa bệnh trĩ tốt, lành tính, an toàn.

Nguyên nhân thực sự gây ra bệnh trĩ là do cơ địa, tức là dù ở trong cùng một điều kiện sinh sống, công việc, sinh hoạt, ăn uống… như
nhau nhưng có người bị trĩ, có người lại không bị. Đối với những người có cơ địa mắc bệnh trĩ thì khí huyết ở vùng đại tràng bị trì trệ khiến đại tràng không thông, hư nhược khiến cho cơ nhục yếu, mạch lạc dễ bị tổn thương. Từ đó sẽ sinh ra chứng ứ huyết ở trực tràng hậu môn, mạch lạc bị phình giãn và ngày càng sa hẳn ra bên ngoài khiến búi trĩ ứ huyết và chảy máu.

Xuất phát từ nguyên nhân trên, muốn điều trị hiệu quả dài lâu, phải tác động được vào cơ địa trĩ. Y học cổ truyền có những bài thuốc bồi bổ khí huyết, lương huyết, thông mạch giúp điều trị bệnh trĩ. Song Đông y thông thường từ những bài thuốc có sẵn trong sách vở hay công thức truyền miệng đều cho tác dụng chậm, có thể mang lại hiệu quả nhưng không tác động tận gốc căn nguyên nên bệnh trĩ vẫn tái phát.

Đông y nếu chọn đúng sản phẩm tốt thì rất hiệu quả và bền vững. Chỉ có các sản phẩm Đông y thế hệ 2 hiệu quả mới thực sự vượt trội. Viên trĩ Ngự y mật phương - Đông y thế hệ 2 giúp thay đổi cơ địa, bồi bổ can thận, bổ khí huyết, hoạt huyết, lương huyết mang lại tác dụng rõ rệt giảm đau rát ở vùng hậu môn, cầm máu, làm bền vững thành mạch đồng thời hạn chế tái phát bệnh trĩ nhờ việc thay đổi cơ địa.

Bài thuốc Ngự y mật phương hỗ trợ điều trị trĩ hiệu quả

2. Can thiệp phẫu thuật

• Phẫu thuật cắt cơ vòng bên trong: Giúp làm giảm căng thẳng trên các cơ vòng hậu môn bên trong, cho phép lưu lượng máu nhiều hơn và chữa bệnh tốt hơn.
• Nong hậu môn: Phẫu thuật được tiến hành nhằm mục đích làm giãn rộng ra hoặc nới các cơ vòng ở vùng hậu môn nhằm mục đích ngăn không cho lỗ hậu môn bị các vết nứt hẹp lại. Thủ thuật này chỉ định đối với các trường hợp nứt kẽ hậu môn mạn tính, người bệnh bị tái phát nhiều lần rơi vào vòng xoắn bệnh lý.
• Phẫu thuật cắt mô: Các mô ở xung quanh vết nứt hậu môn sẽ được cắt bỏ hoàn toàn để vết thương có thể chữa lành.
• Phẫu thuật Longo: Phương pháp phẫu thuật trĩ phổ biến hiện nay với rất nhiều ưu điểm dựa trên nguyên lý kéo co búi trĩ trở về vị trí bình thường.
• Thắt vòng cao su: Phương pháp cố định búi trĩ sau đó sẽ tiến hành thắt lại đáy các búi trĩ bằng vòng cao su để giảm lưu lượng máu tới các búi trĩ.
• Tiêm xơ búi trĩ: Phương pháp tiêm thuốc gây xơ vào bên trong tĩnh mạch gây ra những phản ứng viêm mục đích làm cho các búi trĩ xơ cứng lại, sau một thời gian sẽ tự teo đi và rụng dần.
• Quang đông hồng ngoại: Sử dụng ánh sáng hồng ngoại tạo nhiệt để thu nhỏ các búi trĩ hoặc đốt điện vào chúng trong vài giây. Sau khi tiến hành một thời gian các búi trĩ sẽ co lại, teo đi và rụng dần.
• Đốt laser búi trĩ: Biện pháp sử dụng tia laser can thiệp trực tiếp, định vị chính xác vào các búi trĩ để loại bỏ chúng.

Trường hợp nặng, người bệnh cần can thiệp phẫu thuật

3. Thay đổi lối sống

• Điều chỉnh sinh hoạt: Uống nhiều nước, thường xuyên tập thể dục mỗi ngày để không bị táo bón dẫn đến nứt hậu môn, trĩ.
• Bổ sung thực phẩm: Tăng cường ăn uống thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, hoa quả, ngũ cốc, bột mì… Việc bổ sung nhiều chất xơ trong chế độ ăn uống hằng ngày giúp hỗ trợ bệnh rất tốt, giúp giảm đi tình trạng chảy máu bệnh trĩ và đau rát của nứt hậu môn.
• Tránh thực phẩm gây kích ứng: Bên cạnh đó nên hạn chế mức tối đa ăn những thực phẩm cay nóng, nhiều gia vị như ớt, hạt tiêu; các đồ uống chứa chất kích thích như rượu, chè, cà phê cũng không nên uống nhiều.
• Không rặn khi đi vệ sinh: Nên tránh rặn nhiều khiến tĩnh mạch sưng lên ở trực tràng, hậu môn khiến người bệnh đau rát, khó chịu.
• Ngâm hậu môn: Cách này khá đơn giản mang lại hiệu quả tốt, ngâm bằng nước ấm từ 15 - 20 phút nhiều lần trong một ngày, nhất là sau khi đi đại tiện xong sẽ giúp thư giãn các cơ thắt vùng hậu môn giúp nhanh lành bệnh.
• Vệ sinh hậu môn sạch sẽ: Trong sinh hoạt thường ngày cần chăm sóc tốt cho khu vực hậu môn, dùng khăn lau nhẹ nhàng hoặc dùng chậu sau khi đi vệ sinh rửa sau đó dùng khăn mềm thấm khô đảm bảo sao cho vùng hậu môn luôn ở trong trạng thái sạch sẽ, khô thoáng.

Giữ chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học để điều trị và phòng bệnh

Với nhiều triệu chứng, biểu hiện tương tự nhau nên hai bệnh lý nứt hậu môn và trĩ thường bị nhầm lẫn với nhau. Hi vọng bài viết trên đã giải đáp đầy đủ, chi tiết thắc mắc này cũng như giúp bạn đọc nắm bắt những phương pháp điều trị hiệu quả đối với từng trường hợp cụ thể. Ngoài ra, người bệnh nên đi thăm khám biết chính xác nguyên nhân để lựa chọn được cách chữa thích hợp.