Nứt kẽ hậu môn nguyên nhân và những giải pháp cần chú ý

Nứt kẽ hậu môn - nguyên nhân gây đại tiện ra máu kèm đau, ngứa kéo dài

Triệu chứng nứt kẽ hậu môn

Nứt kẽ hậu môn hay rò hậu môn là tình trạng phổ biến, có thể gặp ở khoảng 10% dân số. Đây là tình trạng xuất hiện các vết rách dọc hoặc hình ovan của lớp biểu mô vảy hậu môn.

Một số triệu chứng điển hình của nứt kẽ hậu môn:

Hậu môn có vết nứt

Đây là triệu chứng điển hình để chẩn đoán phân biệt với các bệnh khác. Vết nứt kẽ hậu môn thường xảy ra ở đường giữa sau, đôi khi ở đường giữa trước hoặc ở gốc búi trĩ. Nếu vết nứt không ở đường giữa cần chú ý đến các nguyên nhân đặc biệt như bệnh Crohn.

Chảy máu khi đại tiện

Chảy máu xảy ra ở hầu hết các trường hợp nứt kẽ hậu môn, mặc dù vẫn có một số trường hợp không gặp triệu chứng này. Lượng máu chảy ra khi đi đại tiện không quá nhiều. Bạn có thể thấy chúng dính ở phân hoặc đọng lại trên giấy vệ sinh. Các trường hợp rách nặng kèm búi trĩ đôi khi có thể thấy máu chảy dạng giọt.

Đau rát hậu môn

Đau rát thường gặp khi người bị nứt kẽ hậu môn duy trì tư thế ngồi quá lâu hoặc làm việc nặng. Cơn đau rát thường rõ hơn khi người bệnh đi đại tiện. Khối phân lớn đi qua, cọ sát mạnh vào niêm mạc gây đau rát, khó chịu khiến người bệnh cảm thấy sợ hãi mỗi lần đi đại tiện.

Ngứa hậu môn

Vùng da xung quanh hậu môn của người bị nứt kẽ thường xuyên bị ngứa. Do vùng da này tập trung nhiều vi khuẩn, vi nấm, khi gặp điều kiện thích hợp (như máu, độ ẩm…) chúng phát triển và gây ngứa hậu môn.

Chảy máu là dấu hiệu thường gặp trong nứt kẽ hậu môn

Nứt kẽ hậu môn nguyên nhân nào gây ra?

Các chấn thương ở ống hậu môn dẫn tới xuất hiện vết nứt thường xuất phát từ một số nguyên nhân như:

• Đại tiện phân cục lớn: Phân cục lớn, cứng tạo ma sát mạnh với niêm mạc hậu môn, khiến hậu môn căng và nứt.
• Táo bón mạn tính: Táo bón kéo dài, phân khô cọ sát thường xuyên với thành hậu môn gây chảy máu và dẫn đến tình trạng nứt kẽ hậu môn.
• Tiêu chảy kéo dài: Nhiều trường hợp bệnh nhân thắc mắc “tại sao bị nứt kẽ hậu môn” dù không táo bón. Một nguyên nhân ít ai ngờ tới chính là do tiêu chảy kéo dài. Đi lỏng liên tục, kéo dài làm tổn thương niêm mạc trực tràng và hậu môn, gây cảm giác đau rát khó chịu. Khi bị tiêu chảy, người bệnh có xu hướng cố gắng rặn để đi hết phân lỏng, hành động này vô tình gây nên tình trạng rò hậu môn.
• Quan hệ tình dục đường hậu môn: Quan hệ đồng giới nam qua đường hậu môn cũng khiến vùng da hậu môn bị căng và gây ra nứt kẽ hậu môn.
• Đưa vật lạ vào hậu môn: Đưa vật lạ vào hậu môn nếu kích thước lớn hoặc có góc cạnh có thể gây tổn thương và gây nứt kẽ hậu môn.

Ngoài các nguyên nhân trên, nứt kẽ hậu môn còn có thể gặp trong một số trường hợp như co thắt hậu môn, sẹo vùng hậu môn (có thể sau phẫu thuật trĩ), một số bệnh lý tại trực tràng hậu môn hoặc do quá trình sinh nở.

Trĩ, táo bón là những nguyên nhân gây nứt kẽ hậu môn phổ biến

Các phương pháp điều trị nứt kẽ hậu môn

Nứt kẽ hậu môn tuy không phải là bệnh lý nguy hiểm nhưng nếu chủ quan không điều trị vẫn có thể nguy hiểm đến sức khỏe do nhiễm trùng. Khi có một hoặc một vài dấu hiệu của nứt kẽ hậu môn, người bệnh nên đi thăm khám và điều trị kịp thời.

Đối với nứt kẽ hậu môn do bệnh lý như táo bón, tiêu chảy, trĩ… cần điều trị đồng thời triệu chứng và nguyên nhân gây bệnh. Thời gian điều trị có thể kéo dài để phục hồi hoàn toàn niêm mạc hậu môn cùng hệ thống tĩnh mạch (trong táo bón, trĩ). Có thể kết hợp điều trị Tây y và Đông y cho hiệu quả cao.

1. Điều trị nứt kẽ hậu môn bằng Tây y

Điều trị nứt kẽ hậu môn theo Tây y thường kết hợp một số nhóm như thuốc làm mềm phân, thuốc làm lành vết nứt và thuốc làm giảm trương lực cơ thắt.

• Nitroglycerin: Thuốc có tác dụng thư giãn cơ vòng hậu môn đồng thời gia tăng lượng máu đến vị trí nứt để đẩy nhanh quá trình chữa lành vết thương. Tác dụng phụ thường gặp chủ yếu là nhức đầu.
• Duphalac: Thuốc làm mềm phân được sử dụng để giúp vệ sinh dễ dàng, giảm đau rát tại hậu môn.
• Một số trường hợp đau nhiều, các loại kem gây tê tại chỗ như Lidocaine có thể được sử dụng để giảm đau hiệu quả.

Như vậy, các thuốc Tây y chú trọng vào tác dụng tức thời. Bệnh nhân có thể dễ tái phát nứt kẽ hậu môn nếu không có sự điều chỉnh về thói quen sinh hoạt, lối sống. Chính vì vậy, đối với người bị nứt kẽ hậu môn có kèm các bệnh mang tính cơ địa như đại tràng, trĩ… nên tìm hiểu thuốc Đông y để làm bền vững thành mạch, ngăn ngừa bệnh tái phát.

2. Giảm đau rát hậu môn bằng thuốc Đông y

Ở người có cơ địa nóng dễ táo bón, đi ngoài phân lớn, cứng hay như người bệnh trĩ tình trạng nứt kẽ hậu môn thường xuyên xảy ra, thì việc điều trị cần chú trọng điều trị từ gốc, thay đổi cơ địa nhằm làm bền vững thành mạch, giảm đau rát hậu môn bằng bài thuốc Đông y.

Theo Đông y, nứt kẽ hậu môn chủ yếu do âm hư, tân dịch hư hao hoặc huyết nhiệt gây ứ trệ nhiệt, độc và táo kết ở đại tràng dẫn tới đại tiện khó khăn, gây rách hậu môn. Ngoài ra, ngoại tà xâm nhập dẫn tới khí huyết ứ trệ khiến cho các vết nứt, loét khó lành. Bài thuốc Đông y trị nứt kẽ hậu môn hiệu quả cần thanh nhiệt giải độc trừ huyết ứ và nhiệt độc.

Thành phần bài thuốc trị nứt kẽ hậu môn gồm các vị thuốc như đảng sâm, hoàng kỳ, đương quy, bạch truật, thăng ma, sài hồ, trần bì, cam thảo, liên nhục, ý dĩ… Hiện nay bài thuốc dân gian này đã được áp dụng phương pháp bào chế hiện đại tạo thành Thuốc Trĩ Đông y dạng viên nén tiện sử dụng.

Sản phẩm có bán tại các nhà thuốc trên toàn quốc. Người bị nứt kẽ hậu môn có thể tham khảo sử dụng.

Đông y giảm nứt kẽ hậu môn hậu quả, ít tái phát

3. Thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt

Bên cạnh sử dụng bài thuốc Đông y để điều trị bệnh nứt kẽ hậu môn cũng như bệnh trĩ, người bệnh nên thay đổi chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt như:

• Tăng cường rau xanh, các thực phẩm giàu chất xơ
• Uống đủ nước mỗi ngày, khoảng 2-2.5 lít, tập trung nước lọc, nước trái cây
• Tạo thói quen đi vệ sinh hàng ngày để giảm áp lực cho trực tràng và hậu môn
• Hạn chế rượu bia, chất kích thích, các loại nước ngọt nhiều đường
• Hạn chế đồ ăn dầu mỡ, cay nóng

Nứt kẽ hậu môn nguyên nhân có thể rất nhiều nhưng hoàn toàn có thể điều chỉnh được. Hãy sử dụng thuốc Đông y trị nứt kẽ hậu môn kết hợp thói quen khoa học để điều trị cũng như ngăn ngừa bệnh tái phát.