Nước đi bất ngờ: EU đe dọa ngừng hoàn toàn viện trợ tài chính cho Ukraine

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã hứa hủy bỏ hoàn toàn các điều khoản của dự luật số 12414, vốn làm suy giảm tính độc lập của Cục Chống tham nhũng Quốc gia (NABU) và Văn phòng Công tố viên Chống tham nhũng (SAP), mặc dù trước đó chính ông là người ký luật. Việc này đã gây ra vụ bê bối lớn với ông Zelensky.

Báo chí Ukraine cho biết, các đại diện EU đã thông qua các kênh ngoại giao để thông báo với chính phủ của Thủ tướng Yulia Svyrydenko rằng họ sẽ tạm dừng toàn bộ viện trợ tài chính cho Ukraine. Các nguồn độc lập trong chính phủ, giới ngoại giao và Quốc hội Ukraine đã xác nhận việc này.

"Mọi thứ đã bị đặt vào trạng thái tạm dừng cho đến khi tình hình được khắc phục" - một nguồn tin cho biết.

Các quan chức châu Âu lo ngại rằng tại phiên họp Quốc hội dự kiến vào ngày 31/7, các nghị sĩ có thể không thông qua bất kỳ dự luật nào khôi phục độc lập của NABU và SAP, hoặc có thể thông qua các sửa đổi khiến việc khôi phục đó không đầy đủ.

Một quan chức EU giấu tên tham gia đối thoại với Kiev cho biết: "Đúng, EU đã cảnh báo Kiev. Nếu luật không được thông qua, các khoản vay từ chương trình ERA - vốn dựa trên lợi nhuận từ tài sản Nga - sẽ bị đình chỉ. Chúng tôi đơn giản là sẽ ngừng cấp khoản đó. Việc tài trợ từ EBRD (Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu) và EIB (Ngân hàng Đầu tư châu Âu) cũng sẽ dừng lại".

Theo các nguồn tin, việc đóng băng tài trợ liên quan đến toàn bộ khoản giải ngân tiếp theo, chứ không chỉ một phần.

Cùng lúc đó, Ủy ban Châu Âu tuyên bố trong thư gửi chính phủ Ukraine rằng họ "không thấy ảnh hưởng của Nga" đối với các cơ quan chống tham nhũng và coi những tuyên bố về ảnh hưởng đó là lý do để đàn áp.

Hôm qua, tờ báo Mỹ The New York Times đưa tin EU có thể sẽ đóng băng một phần viện trợ cho Ukraine. Theo bài viết, sự bất bình đang gia tăng trong cộng đồng các nhà tài trợ liên quan đến Tổng thống Volodymyr Zelensky.

Sau đó, ông Zelensky thông báo với người đứng đầu Ủy ban châu Âu rằng dự luật khôi phục quyền hạn của NABU sẽ được thông qua "không chậm trễ" vào tuần tới.

Gần đây, EU đã phê duyệt khoản giải ngân thứ tư trong khuôn khổ chương trình Ukraine Facility. Mặc dù khoản tiền này không bị đóng băng nhưng bị cắt giảm 1,5 tỉ euro so với kế hoạch ban đầu: Ukraine dự kiến nhận 3,05 tỷ euro trong tháng 8, thay vì 4,5 tỷ euro theo kế hoạch cũ, do không đạt được tiến độ cải cách. Nếu Kiev tiếp tục trì hoãn các cải cách được nêu trong điều kiện của chương trình, các đợt giải ngân sau có thể tiếp tục bị cắt giảm.

Ngoài ra, EU cũng bắt đầu đặt câu hỏi về các bước đi cải cách khác, chẳng hạn như việc bổ nhiệm người đứng đầu Cục Kinh tế An ninh Ukraine (BEB) sau cuộc thi tuyển chọn - điều này đã được một số nguồn tin từ EU xác nhận.

Tại Brussels, giới chức tin rằng Ukraine cần nhận thức rõ hậu quả nếu không thể đảo ngược việc thụt lùi trong các cải cách chống tham nhũng đã diễn ra vào tuần trước.