Nóng: Nga bất ngờ nhượng bộ Ukaine, giảm bớt các yêu sách lãnh thổ

Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan. Ảnh Andrew Caballero-Reynolds.

Hiện Nga đang kiểm soát khoảng 1/5 lãnh thổ Ukraine và tuyên bố đã sáp nhập 5 vùng gồm Donetsk, Lugansk, Kherson, Zaporizhzhia và bán đảo Crimea (sáp nhập từ năm 2014).

Tại các cuộc đàm phán hòa bình ở Istanbul đầu năm nay, Nga từng yêu cầu Ukraine rút toàn bộ khỏi những khu vực này như một điều kiện tiên quyết để chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, sau hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump, Moscow đã điều chỉnh lập trường, theo ông Fidan. Nga hiện yêu cầu Ukraine nhượng lại toàn bộ khu vực Donbass ở phía đông, và sẵn sàng đóng băng xung đột ở phía nam đất nước dọc theo các đường tiếp xúc hiện tại.

“Hiện có một thỏa thuận sơ bộ liên quan đến việc (Ukraine) rút khỏi 25–30% Donetsk, đồng thời đóng băng xung đột tại đường tiếp xúc ở Zaporizhzhia và Kherson”, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ nói trong cuộc phỏng vấn với kênh TGRT Haber ngày 28/8.

Hiện chưa rõ thỏa thuận sơ bộ này được đưa ra giữa những bên nào. Ukraine nhiều lần khẳng định không chấp nhận nhượng bộ lãnh thổ, dù Tổng thống Volodymyr Zelensky từng nói việc giành lại đất đai sẽ phải dựa vào giải pháp ngoại giao, thay vì chỉ trên chiến trường.

Nga đã kiểm soát toàn bộ Lugansk và gần như toàn bộ Crimea, trong khi giao tranh ở miền đông và miền nam Ukraine vẫn diễn ra ác liệt.

Thổ Nhĩ Kỳ thời gian qua đã chủ trì ba vòng đàm phán Nga–Ukraine tại Istanbul nhưng chưa đạt kết quả đột phá. Dù vậy, ông Fidan đánh giá động thái mới từ phía Nga “tạo ra một khung ngoại giao đáng chú ý” để hướng tới hòa bình.

Ông cũng thừa nhận sẽ rất khó để Ukraine chấp nhận mất lãnh thổ, bởi việc từ bỏ những khu vực kiên cố sẽ khiến Kiev dễ bị tổn thương. Tuy nhiên, nếu có “cơ chế bảo đảm an ninh” đi kèm, tình hình có thể được xem xét theo hướng khác.