Nobel Văn học, mọi chuyện đều có thể...

Nobel Văn học, mọi chuyện đều có thể...
Việc nữ nhà văn Han Kang người Hàn Quốc thắng giải Nobel Văn học 2024 một lần nữa khiến người yêu văn chương Việt Nam lại mơ giấc mơ Nobel và bàn luận sôi nổi: Làm gì để chúng ta cũng có được giải thưởng danh giá ấy?

Nobel Văn học, mọi chuyện đều có thể...

Một số đầu sách văn học Việt Nam do nhóm Nữ dịch giả Hà Nội dịch và xuất bản ở nước ngoài. Nguồn ảnh: NHN.

Cần chiến lược xuất khẩu văn hóa

Thực tế thì ngành công nghiệp văn hóa Hàn Quốc những năm qua đã vươn tầm thế giới, không chỉ có âm nhạc, , mà kể cả văn học. Năm 2022, hai tác phẩm từ đất nước này đã góp mặt vào danh sách đề cử giải Booker quốc tế - một trong những giải thưởng văn chương danh giá nhất thế giới cho sách viết bằng ngôn ngữ ngoài tiếng Anh.

Tháng 7/2024, trong một chương trình giao lưu tại Việt Nam, Giáo sư Kim Jae-yong (Khoa Ngữ văn, Đại học Wonkwang), đồng thời là Tổng Biên tập Tạp chí Văn học toàn cầu Hàn Quốc cho biết, Hàn Quốc rất quan tâm nhất đến việc giới thiệu văn chương ra nước ngoài. Hàn Quốc thắng giải Nobel Văn học 2024, và nhiều quốc gia trên thế giới học được từ họ quảng bá tác phẩm ra nước ngoài. Các dịch giả, nhóm dịch giả chính là những “bà đỡ” cho văn học “nội” hòa vào biển cả mênh mông của văn học thế giới, từ đó quốc tế hóa nó.

Nói tóm lại, muốn thành công thì cần phải có một chiến lược “xuất khẩu văn hóa”, trong đó có sáng tác văn học. Thành công không bao giờ đến một cách ngẫu nhiên, đặc biệt trong bối cảnh internet đã làm thế giới gần nhau hơn, đôi khi chỉ là một cú kích chuột . Văn hóa với “sức mạnh mềm” được cho là đại sứ của một quốc gia, dân tộc, tăng cường vị thế của đất nước đó trên trường quốc tế.

Về vấn đề này, theo dịch giả Lê Đăng Hoan - người có kinh nghiệm chuyển ngữ tác phẩm văn học Hàn sang tiếng Việt và ngược lại, việc đưa tác phẩm ra nước ngoài cần đến sự hậu thuẫn, giúp đỡ từ nhà nước. Điều này cần được thực hiện bài bản trong các khâu, từ tuyển chọn tác phẩm, dịch thuật, xuất bản cho đến phát hành. Từ đó, tác phẩm mới được phổ biến rộng rãi.

Mất cân đối giữa nhập khẩu và xuất khẩu văn học

Lâu nay, không chỉ giới văn bút, mà hầu hết người yêu văn học Việt Nam đều tự hào về nền văn học của mình cũng như mong muốn được thế giới biết đến. Trong đó có “giấc mơ Nobel”. Tuy nhiên, việc đưa văn học Việt Nam ra nước ngoài, trên thực tế chưa được bao nhiêu. Trong khi các tác phẩm văn học nước ngoài, từ truyện ngắn, tiểu thuyết cho đến thơ là lĩnh vực vô cùng khó dịch cũng xuất hiện dày đặc ở Việt Nam. Tên tuổi của nhiều tác giả nước ngoài đã trở nên quen thuộc, trong nhiều trường hợp còn “nổi” hơn cả những tác giả lớn trong nước.

Sự mất cân đối giữa nhập khẩu và xuất khẩu văn học đang thực sự đặt ra những thách thức không nhỏ đối với văn chương Việt Nam. Nhưng đáng tiếc là việc đó lại ít được quan tâm.

Khi tham gia những hội sách quốc tế trở về, có nhà văn cho rằng tác phẩm của các nhà văn Việt Nam rất ít, nhất là tác phẩm chuyển ngữ sang tiếng Anh (ngôn ngữ phổ biến rộng rãi nhất thế giới mà hầu như tác giả nào, nền văn học nào muốn được biết tới cũng phải chú trọng). Cũng vì thế mà văn học Việt Nam như “nàng công chúa ngủ trong rừng”, khá im lìm trong thị trường văn học thế giới. Số nhà văn có sách được nhà xuất bản nước ngoài mua bản quyền và xuất bản ở nước ngoài chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Nói tóm lại, việc xuất khẩu văn chương, quảng bá nền văn học Việt Nam ra thế giới vẫn là giấc mơ lâu dài của các nhà văn cũng như người yêu văn học trong nước.

Làm gì để hiện thực hóa “giấc mơ Nobel”?

Theo ông Ha Jae-hong - dịch giả Hàn Quốc, Việt Nam cần thành lập ngay Viện Dịch thuật văn học để hỗ trợ quảng bá văn hóa dân tộc ra thế giới, tiếp cận nhiều độc giả đa quốc gia và tham gia vào cuộc đua giải thưởng văn học quốc tế. Điều đó không chỉ là thành công cá nhân mà còn là minh chứng cho một chiến lược xuất khẩu văn hóa, nâng cao vị thế quốc gia. Tuy văn học ít phổ biến so với âm nhạc và điện ảnh nhưng mang lại sức ảnh hưởng bền vững và sâu sắc.

Tất nhiên, không dừng ở khâu biên dịch mà còn phải tổ chức các chiến dịch quảng bá, xuất bản và giới thiệu tác phẩm, thì văn học mới có thể ra thế giới.

Trao đổi bên lề Hội nghị người viết văn trẻ TPHCM 2024, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng, chúng ta có một hiện thực phong phú, của thành phố bao nhiêu biến động… qua đó chúng ta có đủ hiện thực để làm nên một tác phẩm lớn. Bây giờ những người trẻ hãy ngồi xuống, phải dành thời gian suy ngẫm, sáng tạo với một tinh thần độc lập.

Ông Thiều cũng cho rằng, giải Nobel không phải là đích đến của một nhà văn. Nhà văn trẻ không nên viết văn vì giải Nobel. Chúng ta viết văn vì đích đến mà chỉ chúng ta mới biết nó cần đặt . Nobel văn chương có thể là mơ ước, nhưng không phải là đích đến của tất cả nhà văn. Mỗi nhà văn tự đặt ra cho mình sứ mệnh và theo đuổi suốt đời.

Tháng 10/2022, trước những bàn luận sôi nổi về việc giới thiệu tác phẩm của nhà văn Việt Nam dự giải Nobel, ông Nguyễn Quang Thiều cũng đã từng phát biểu gây chú ý rộng rãi. Ông cho biết, khi nghe tin Viện Hàn lâm Thụy Điển gửi thư đề nghị đề cử nhà văn Việt Nam cho giải Nobel, ông cũng đã nghĩ tới một, hai nhà văn. “Tuy nhiên, tôi nhận thấy văn học Việt Nam còn quá nhiều công việc phải làm để có được vị trí bình đẳng với những nền văn học khác. Nhà văn Việt Nam phải lớn lên hơn nữa, cũng phải lớn lên hơn nữa trong nhiều nghĩa. Để đến một ngày nào đó chúng ta tự tin đề cử những nhà văn ưu tú của mình cho Viện Hàn lâm Thụy Điển” - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều nói.

Bình luận

Có 0 bình luận, đánh giá

TVQuản trị viênQuản trị viên

Xin chào quý khách. Quý khách hãy để lại bình luận, chúng tôi sẽ phản hồi sớm

Trả lời.
Thông tin người gửi
Nhấn vào đây để đánh giá
Thông tin người gửi
Cùng chuyên mục
Hai dự án nhân văn gây ấn tượng tại show Sinh viên thế hệ mới của VTV3

Hai dự án nhân văn gây ấn tượng tại show Sinh viên thế hệ mới của VTV3

21-11-2026 15:28

Nhóm sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) mang đến chương trình Sinh viên thế hệ mới 2026 - VTV3 dự án “Giữ một nghề dệt nên tương lai”.

Bài xem nhiều

Đáng chú ý

Nổi bật trang chủ
VFF đề xuất gia hạn hợp đồng tới HLV Kim Sang-sik
21 Tháng 11, 2026

VFF đã gửi đề xuất gia hạn hợp đồng tới HLV Kim Sang-sik với những điều chỉnh đáng kể về tiền lương và chế độ đãi ngộ.

Đọc thêm
Lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc ra tuyên bố chung lịch sử

Lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc ra tuyên bố chung lịch sử

20 Tháng 11, 2026

Tổng thống Nga, Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Trung Quốc vừa ra tuyên bố chung lịch sử cam kết ngăn ngừa chiến tranh hạt...

Đạo diễn

Đạo diễn "Bỗng dưng trúng số" đến Việt Nam làm phim, chọn Kiều Minh Tuấn và Lê Dương Bảo Lâm làm diễn viên chính

20 Tháng 11, 2026

Phim điện ảnh hài "Bộ đôi siêu lầy" (tên tiếng Anh: Saigon Oppa) vừa hé lộ hình ảnh First Look, thu hút sự chú ý...

Bất lợi của U17 Việt Nam tại giải U17 World Cup 2026

Bất lợi của U17 Việt Nam tại giải U17 World Cup 2026

20 Tháng 11, 2026

Với chiều cao trung bình chỉ khoảng 1,75 m, U17 Việt Nam thuộc nhóm bất lợi nhất về thể hình tại giải U17 World Cup...

Phim mới của Thành Nghị chưa chiếu đã lập kỷ lục

Phim mới của Thành Nghị chưa chiếu đã lập kỷ lục

19 Tháng 11, 2026

Chưa lên sóng, phim cổ trang "Lưỡng kinh thập ngũ nhật" đã gây chú ý nhờ chiến dịch ủng hộ quy mô lớn của người...

Đình Bắc nghỉ hết năm, CLB Công an Hà Nội thêm khó

Đình Bắc nghỉ hết năm, CLB Công an Hà Nội thêm khó

19 Tháng 11, 2026

Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc phải nghỉ ít nhất 6 tuần vì chấn thương đầu gối, trong lúc CLB Công an Hà Nội chuẩn bị...

Messi tranh ‘Quả bóng Vàng Dubai’, Ronaldo đua giải Trung Đông

Messi tranh ‘Quả bóng Vàng Dubai’, Ronaldo đua giải Trung Đông

19 Tháng 11, 2026

Lionel Messi góp mặt ở cuộc đua Cầu thủ nam hay nhất, còn Cristiano Ronaldo chỉ tranh giải dành cho khu vực Trung Đông tại...

Chủ tịch Tập đoàn Mường Thanh bị đề nghị từ 30 - 36 tháng tù treo

Chủ tịch Tập đoàn Mường Thanh bị đề nghị từ 30 - 36 tháng tù treo

19 Tháng 11, 2026

Ông Lê Thanh Thản bị Viện Kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt từ 30 36 tháng tù nhưng cho hưởng...

U17 Việt Nam quyết tâm vì màu cờ sắc áo tại U17 World Cup 2026

U17 Việt Nam quyết tâm vì màu cờ sắc áo tại U17 World Cup 2026

19 Tháng 11, 2026

Tiền đạo Đại Nhân khẳng định U17 Việt Nam đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, sẵn sàng đối đầu U17 Bỉ trong trận ra...

Hoa hậu Nguyễn Quỳnh Anh bị tước vương miện

Hoa hậu Nguyễn Quỳnh Anh bị tước vương miện

19 Tháng 11, 2026

Ban tổ chức Miss Universe Vietnam 2026 chính thức thu hồi danh hiệu Hoa hậu của Nguyễn Quỳnh Anh từ ngày 18/11. Quyết định được...

Haaland giúp Na Uy ngược dòng vào tứ kết Nations League

Haaland giúp Na Uy ngược dòng vào tứ kết Nations League

18 Tháng 11, 2026

Erling Haaland lập cú đúp giúp Na Uy ngược dòng thắng chủ nhà Đan Mạch 3-2 ở lượt cuối bảng A4 Nations League hôm 18/11...

Hà Nội sắp thắp sáng bầu trời bằng

Hà Nội sắp thắp sáng bầu trời bằng "đại tiệc" hơn 3.300 quả pháo hoa mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

18 Tháng 11, 2026

Tối 24/11 tới, người dân Thủ đô sẽ được chiêm ngưỡng màn trình diễn hơn 3.300 quả pháo hoa tầm cao, tầm thấp kết hợp...

HLV Kim Sang-sik bật mí về tương lai

HLV Kim Sang-sik bật mí về tương lai

18 Tháng 11, 2026

HLV Kim Sang-sik đã có những chia sẻ đáng chú ý về tương lai sau trận đấu cuối cùng của ĐT Việt Nam trong năm...

Hà Nội lấy ý kiến quy hoạch 5 tuyến metro, hé lộ các vị trí nhà ga ưu tiên

Hà Nội lấy ý kiến quy hoạch 5 tuyến metro, hé lộ các vị trí nhà ga ưu tiên

18 Tháng 11, 2026

Hà Nội đang lấy ý kiến người dân về phương án hướng tuyến, vị trí nhà ga của 5 tuyến metro, trong đó đề xuất...

8 quốc gia quy tụ tại Lễ hội Đèn lồng quốc tế Hội An năm 2026

8 quốc gia quy tụ tại Lễ hội Đèn lồng quốc tế Hội An năm 2026

18 Tháng 11, 2026

Với chủ đề "Sắc màu di sản", Lễ hội Đèn lồng quốc tế Hội An quy tụ 12 thành phố từ 8 quốc gia cùng...

0.87664 sec| 2312.516 kb