Nở rộ trào lưu rút bảo hiểm xã hội một lần thay vì chờ lương hưu

Đặc biệt, từ sau Tết đến nay, số lượng công nhân, người lao động (NLĐ) nhiều tỉnh thành phía Nam đổ xô làm thủ tục rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần, khiến cơ quan BHXH tại một số đơn vị quá tải.

Theo ghi nhận tại TPHCM, hiện nay có khá đông NLĐ nộp hồ sơ xin rút tiền BHXH một lần tại các cơ quan BHXH quận, huyện ở như Hóc Môn, Bình Chánh, Củ Chi, Bình Tân, quận 12, TP Thủ Đức (TPHCM). 

Đặc biệt, như tại TP Thủ Đức, nhiều người đến BHXH TP nơi này từ 5 giờ sáng để chờ lấy số thứ tự nộp hồ sơ nhận BHXH một lần. 

Theo thống kê tại Bình Dương, từ sau Tết 2022 đến nay, mỗi ngày có từ 500-1.000 NLĐ đến trụ sở cơ quan có thẩm quyền để làm thủ tục đăng ký nhận BHXH một lần và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Lý do rút tiền BHXH một lần là muốn có tiền một lần để giải quyết công việc, chờ đến 60 tuổi hưu thì … lâu lắm. “Gia đình cần việc gấp nên tôi phải rút. Tôi đóng BHXH được hơn chục năn nay rồi, nếu chờ để tuổi hưu thì lâu lắm, giờ cứ rút một lần để giải quyết nợ nần rồi tính tiếp”, một công nhân tên Hạnh làm việc tại Thủ Dầu Một cho biết.

Năm 2021, do ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh, có khoảng 60.000 người tại Bình Dương nộp hồ sơ nhận BHXH một lần, trong đó có tháng số người đăng ký vượt 7.000 trường hợp. Con số này có tăng, nhưng không phải đột biến so với số lượng lớn NLĐ kết thúc hợp đồng lao động sau đợt dịch thứ 4 vừa qua. Theo bà Lê Minh Lý, Giám đốc BHXH Bình Dương thông tin, thời gian qua, đơn vị đã tuyên truyền để NLĐ hiểu những thiệt thòi về lâu dài khi rút BHXH một lần. Trường hợp NLĐ không đi làm việc nữa vẫn có thể tham gia BHXH tự nguyện và tham gia BHYT hộ gia đình.

Theo BHXH TPHCM, chỉ trong 3 tháng đầu năm 2022, toàn thành phố đã có khoảng 37.000 người làm thủ tục nhận BHXH một lần, tăng khoảng 19% so với cùng kỳ năm 2021. Theo tính toán của ngành BHXH, nếu một NLĐ có 20 năm đóng BHXH (từ năm 2001-2020), với mức tiền lương bình quân đóng là 4 triệu đồng/tháng và người này đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc hưởng BHXH một lần trong năm 2022 thì nếu nhận BHXH một lần, người này sẽ được 134 triệu đồng đối với cả lao động nam và lao động nữ. Tuy nhiên, nếu để nhận lương hưu thì lao động nam (với tuổi thọ trung bình là 71 tuổi) sẽ nhận được tổng số tiền là hơn 257 triệu đồng, nhiều hơn hơn 123 triệu đồng so với nhận BHXH một lần. Còn đối với lao động nữ (với tuổi thọ trung bình là 76,3 tuổi) sẽ nhận được tổng số tiền là hơn 589 triệu đồng, nhiều hơn hơn 455 triệu đồng so với nhận BHXH một lần.

Giám đốc BHXH TPHCM Phan Văn Mến phân tích, việc nhận BHXH một lần khiến NLĐ rất thiệt thòi vì số tiền nhận BHXH một lần ít hơn nhiều so với số tiền đã đóng BHXH. Cụ thể, mức đóng BHXH trong 1 năm của NLĐ bằng 2,64 tháng lương, nhưng khi nhận chỉ được số tiền tương ứng 1,5 tháng lương cho những năm đóng trước năm 2014 và 2 tháng lương cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi.

Ngoài ra, thời gian đóng BHXH của NLĐ đã được tính hưởng BHXH một lần thì không được tính vào thời gian làm cơ sở để tính hưởng các chế độ BHXH khác. Bên cạnh đó, NLĐ cũng mất cơ hội được hưởng lương hưu hằng tháng khi hết tuổi lao động, hoặc nếu đủ điều kiện hưởng thì mức hưởng lương hưu thấp, do bị trừ đi thời gian đóng BHXH đã nhận một lần (không được hoàn trả BHXH một lần đã nhận). Không có lương hưu hằng tháng thì khi về già, NLĐ phải sống phụ thuộc vào con cái hoặc người thân khi không còn khả năng lao động.

Theo ông Mến, người lao động không nên nhận trợ cấp một lần, mà nên tích lũy thời gian để hưởng chế độ hàng tháng. Các DN nên tạo điều kiện để NLĐ có việc làm, có thu nhập. Nhà nước và các tổ chức tín dụng, ngân hàng tham mưu Chính phủ có quỹ nhằm tạo điều kiện cho NLĐ vay vốn ưu đãi, không lãi suất, có kế sinh nhai…” - ông Mến khuyến nghị và nói thêm, “quỹ BHXH không thể vỡ do kết dư của quỹ rất lớn nên NLĐ cứ yên tâm”.