Nhiều người sập bẫy chiêu lừa mới mạo danh 'dự án quỹ'

Người lao động cần cảnh giác bẫy lừa đảo tuyển dụng qua mạng. Ảnh minh họa: INT

Giữa bối cảnh tuyển dụng trực tuyến bùng nổ, một chiêu thức lừa đảo mới đang khiến nhiều người sập bẫy: Mạo danh ngân hàng, quỹ xã hội hoặc tổ chức thiện nguyện để tuyển dụng nhân sự online, sau đó yêu cầu “đặt cọc”, “ký quỹ” hay “đóng phí dự án” nhằm chiếm đoạt tài sản.

Thủ đoạn mới đội lốt tuyển dụng

Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, thời gian gần đây xuất hiện nhiều vụ mạo danh ngân hàng và các tổ chức xã hội để lừa đảo tuyển dụng online với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Các đối tượng thường bắt đầu bằng cách gửi email hoặc nhắn tin qua mạng xã hội, mời người tìm việc ứng tuyển vào những vị trí hấp dẫn như nhập liệu, cộng tác viên marketing hay hỗ trợ dự án xã hội.

Thủ đoạn lừa đảo này được thực hiện theo kịch bản khá tinh vi và có tổ chức. Quá trình tuyển dụng được dàn dựng chuyên nghiệp, có bước phỏng vấn và làm “bài test” online, khiến nạn nhân tin tưởng mình đang tham gia quy trình thật.

Đầu tiên, các đối tượng giả danh ngân hàng hoặc tổ chức xã hội gửi email hoặc liên hệ qua mạng xã hội, mời người tìm việc tham gia tuyển dụng trực tuyến, thậm chí còn tổ chức phỏng vấn và làm bài kiểm tra online để tạo lòng tin.

Sau đó, họ giới thiệu về các “dự án quỹ” của ngân hàng và yêu cầu ứng viên chuyển tiền “đặt lệnh” hoặc “ký quỹ” với lý do phải hoàn tất vòng sơ tuyển hoặc xác nhận để được nhận việc chính thức. Khi nạn nhân thực hiện chuyển tiền, hệ thống giả mạo sẽ báo lỗi hoặc chặn quyền rút tiền, khiến toàn bộ số tiền bị chiếm đoạt.

Theo ghi nhận, ngày 7/10/2025, Công an phường Việt Hưng (Hà Nội) đã tiếp nhận vụ việc chị N. bị lừa đảo số tiền 255 triệu đồng với thủ đoạn tương tự: Nhận email tuyển dụng, phỏng vấn online và được hướng dẫn chuyển tiền ký quỹ cho “dự án quỹ” của ngân hàng giả mạo. Kết quả, tài khoản của chị bị khóa và toàn bộ số tiền bị chiếm đoạt.

Chiêu cũ trong vỏ bọc mới

Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) cho biết, đây là biến tướng mới của hình thức lừa đảo đầu tư, việc làm online. Nếu trước đây, kẻ gian giả danh sàn thương mại điện tử hoặc “nhiệm vụ đơn hàng ảo”, thì nay chúng đánh vào uy tín của ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc các ứng dụng tài chính để tạo vỏ bọc tin cậy hơn, nhằm dễ dàng dụ dỗ, chiếm đoạt tiền của người dân..

Một điểm đáng chú ý là các đối tượng sử dụng công nghệ AI để nâng cấp thủ đoạn: giả giọng nói, dựng video nhân viên ngân hàng, tạo trang web có giao diện gần giống website thật. Thậm chí, có trường hợp nạn nhân còn được “trò chuyện” với chatbot xưng danh cán bộ nhân sự, cung cấp hợp đồng và phiếu lương giả mạo.

Không chỉ lợi dụng danh tiếng ngân hàng, các đối tượng còn mạo danh tổ chức xã hội và quỹ thiện nguyện để chiếm đoạt tiền. Bằng cách gắn mác “dự án cộng đồng” hoặc “hỗ trợ người yếu thế”, chúng khiến nhiều người mất cảnh giác.

Một sinh viên năm cuối tại Hà Nội cho biết: “Em thấy họ nói dự án hợp tác giữa ngân hàng với tổ chức phi chính phủ, lại có giấy chứng nhận gửi qua email nên tin tưởng. Chuyển 1,5 triệu đồng ‘phí xác nhận hồ sơ’ xong thì tài khoản của em bị chặn luôn”.

Đáng lo ngại, các nhóm lừa đảo thường hoạt động xuyên quốc gia, sử dụng tài khoản ngân hàng trung gian, liên kết ví điện tử hoặc sàn tiền ảo, khiến việc truy vết rất khó khăn.

Theo thống kê sơ bộ, chỉ trong quý III/2025, hàng trăm người đã báo cáo bị mất tiền theo hình thức này, với tổng thiệt hại hàng chục tỷ đồng. Phần lớn nạn nhân là sinh viên, người lao động tự do, nhân viên văn phòng muốn tìm việc làm.

Trước tình trạng đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khẳng định, không có bất kỳ hình thức tuyển dụng nào yêu cầu ứng viên phải chuyển tiền đặt cọc, ký quỹ hay kích hoạt tài khoản dự án. Toàn bộ quy trình tuyển dụng của các ngân hàng đều được thực hiện qua kênh thông tin chính thức, tuyệt đối không thông qua email cá nhân hay mạng xã hội.

Cùng với đó, công an các địa phương cũng liên tục đưa ra khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không chuyển tiền hay cung cấp thông tin cá nhân cho các đường link hoặc tài khoản lạ.

Người tìm việc nên kiểm tra kỹ tên miền của website, email. Trong trường hợp nhận được thông tin tuyển dụng mập mờ, người dân nên chủ động liên hệ trực tiếp với đơn vị bị mạo danh để xác minh hoặc báo ngay cho cơ quan công an để được hỗ trợ kịp thời.

Thủ đoạn lừa đảo được thực hiện theo kịch bản khá tinh vi và có tổ chức. Ảnh minh họa: INT

Cần kỹ năng tự vệ trên môi trường số

Giới chuyên gia cho rằng, các vụ việc trên phản ánh một thực tế đáng lo: Người dùng Việt Nam vẫn thiếu kỹ năng an toàn số trong bối cảnh tuyển dụng trực tuyến ngày càng phổ biến.

PGS.TS Lê Chí Ngọc, giảng viên Khoa Toán tin, Trường Công nghệ thông tin & Truyền thông, Đại học Bách khoa Hà Nội nhận định: “Kẻ gian không chỉ lừa lấy tiền, mà còn đánh cắp dữ liệu cá nhân như căn cước, tài khoản ngân hàng, hình ảnh, giọng nói… để phục vụ các mục đích phạm tội khác. Nếu không được trang bị kỹ năng nhận diện, người dùng sẽ luôn là mắt xích yếu nhất”.

Theo ông Ngọc, cùng với việc tăng cường tuyên truyền cảnh báo, các nền tảng mạng xã hội và ngân hàng cần phối hợp xây dựng cơ chế xác thực tài khoản tuyển dụng chính thức, đồng thời gắn cảnh báo rủi ro đối với các nhóm, trang có dấu hiệu giả mạo.

Trong bối cảnh chỉ một cú nhấp chuột có thể khiến hàng chục triệu đồng biến mất, sự tỉnh táo chính là “mật khẩu an toàn” quan trọng nhất. Những cú lừa mạo danh ngân hàng hay tổ chức xã hội không chỉ gây thiệt hại vật chất, mà còn gặm nhấm niềm tin của người dân vào môi trường trực tuyến, nơi đáng lẽ phải giúp kết nối cơ hội và việc làm. Cảnh giác, xác minh và chia sẻ thông tin cảnh báo chính là cách mỗi người góp phần làm sạch không gian mạng, để không ai phải trả giá đắt cho một “công việc trong mơ” ảo.