Nguyên Thứ trưởng bộ NN&PTNT Hồ Xuân Hùng: Chính phủ cần tháo gỡ khó khăn cho Hoàng Anh Gia Lai 

Theo ông Hùng, trước hết chúng ta cần phải khẳng định không chỉ trong mảng nông nghiệp, mà nói chung ở tất cả các lĩnh vực trong xã hội, bất cứ ai đi tiên phong cũng đều gặp rất nhiều khó khăn, thậm chí phải chịu hy sinh nhiều quyền lợi và tài sản của bản thân. 

Ở Việt Nam, các doanh nghiệp tư nhân bước chân vào mảng nông nghiệp mà gặt hái được thành công quả thực rất ít. Kể cả khi cơ chế đã khá mở thì chúng ta mới thấy các doanh nghiệp bất động sản, thương mại – dịch vụ nổi lên thôi, còn nông nghiệp thì chưa thực sự chưa có nhiều. Nói như vậy để một lần nữa nhấn mạnh rằng, các doanh nghiệp đầu tư về nông nghiệp ở Việt Nam phải chịu rủi ro rất lớn, bởi lẽ ngành nông nghiệp ở nước ta tồn tại nhiều mâu thuẫn.

Ông Hồ Xuân Hùng

Thứ nhất, thị trường lớn nhưng quy mô sản xuất nhỏ. Thứ hai, ít có doanh nghiệp đầu tàu lớn đầu tư vào nông nghiệp. Chúng ta cần đặt câu hỏi vì sao tổng vốn đầu tư vào nông nghiệp vẫn ở mức thấp đến như vậy, chỉ ở mức 6% vốn đầu tư toàn xã hội, đặt ra một thách thức rất lớn cho các doanh nghiệp muốn đầu tư vào nông nghiệp.

Thứ ba là nhận thức về chuyển đổi tư duy của xã hội về việc làm nông nghiệp. Thứ tư, quá trình chuyển đổi số, áp dụng công nghệ cao vẫn chủ yếu vào các lĩnh vực như công thương, còn nông nghiệp chưa được chú trọng. 

Hơn nữa, thị trường Việt Nam vẫn tiềm ẩn sự thiếu minh bạch, làm ăn tử tế chưa chắc đã có thể cạnh tranh. Các vấn đề liên quan đến thủ tục hành chính còn khó khăn, đơn cử như việc xin giấy phép đầu tư, đưa một giống mới vào,….cũng rất nhiêu khê. Như vậy, chúng ta phải ghi nhận tinh thần dám nghĩ, dám làm của doanh nghiệp bước chân vào mảng nông nghiệp trong vòng 15 năm trở lại đây.

“Tôi nghĩ rằng, chỉ những doanh nghiệp thật sự tâm huyết, quyết tâm gắn bó với ngành nông nghiệp như HAGL thì mới có thể “làm nên chuyện lớn để vượt qua những rủi ro như vậy”, ông Hùng cho biết. 

Theo ông Hùng, khi còn công tác, ông đã gặp anh Đức (ông Đoàn Nguyên Đức – Chủ tịch Tập đoàn HAGL) rất nhiều lần. “Trong những lần trò chuyện, tôi nhận thấy anh Đức luôn trăn trở về tiềm năng phát triển của ngành nông nghiệp Việt Nam. Theo tôi đây là tư duy đáng quý của anh Đức. Dù hiện tại chúng tôi ít có cơ hội gặp gỡ thường xuyên, nhưng khi có dịp, tôi vẫn thấy anh Đức nhiều băn khoăn về lĩnh vực nông nghiệp nước nhà. “Tại sao Tây Nguyên vốn là mảnh đất màu mỡ, phì nhiêu nhưng nông nghiệp vẫn kém phát triển?”,  “tại sao thị trường nông nghiệp thế giới và Việt Nam chưa tìm được sự đồng điệu chung để phát triển”, “Tại sao cách thức sản xuất nông nghiệp của chúng ta vẫn lạc hậu, manh mún,..”…. Đó là những câu hỏi mà anh Đức luôn đặt ra trong những lần chúng tôi gặp gỡ, và tôi cảm nhận Chủ tịch HAGL là con người thực sự có tâm huyết với ngành”, ông Hùng nhớ lại. 

Ông Hùng khẳng định, Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai là một trong những cái tên tiên phong làm nông nghiệp ở quy mô lớn. Thậm chí, HAGL đã vươn xa, đầu tư làm ăn với các nước bạn, đơn cử tại Lào và Campuchia. 

Nguyên thứ trưởng Bộ NN&PTNT phân tích, việc thua lỗ của HAGL trong nhiều năm liên tục do nhiều yếu tố và có những yếu tố ngoài khả năng của tập đoàn. Nói đơn cử như vấn đề vốn, chúng ta có cam kết, chính sách hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp làm nông nghiệp, tuy nhiên cần xem lại khả năng tiếp cận những gói hỗ trợ này đã nhanh và linh hoạt hay chưa?

Khi một doanh nghiệp lớn gặp những khó khăn khách quan thì Nhà nước cần đứng bên cạnh để hỗ trợ họ, trở thành chỗ dựa để họ yên tâm và mạnh dạn tiếp tục con đường khai phá những lĩnh vực mới.  

“Đặt giả thiết 2 năm gần đây không có đại dịch COVID-19, tôi tin rằng HAGL sẽ gặt hái thành công trong mảng nông nghiệp. Còn rất nhiều vấn đề khách quan khác cần tới công nghệ, vốn,…mà HAGL cần được Chính phủ xem xét và tháo gỡ. Chính vì vậy, tôi cho rằng Chính phủ cần giao các cơ quan liên quan cùng ngồi lại với doanh nghiệp, tìm ra nguyên nhân, giải pháp để cùng doanh nghiệp khắc phục. Nếu không xem xét kỹ rất có thể gây ảnh hưởng tới doanh nghiệp và hàng nghìn lao động khác”, ông Hùng kiến nghị.

Chỉ với một mệnh lệnh hành chính đơn thuần, nếu cơ quan quản lý “bấm nút” huỷ niêm yết cổ phiếu HAG, thì đằng sau nó sẽ là số phận của hàng nghìn lao động và quyền lợi của đông đảo cổ đông đang đầu tư vào tập đoàn này. 

Giết chết cổ đông

Ngày 14/2, đại diện nhóm cổ đông đang nắm giữ cổ phiếu HAG đơn kêu cứu gửi Cục cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (CO3 – bộ Công an), Bộ Tài chính, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước, HoSE.

Đơn gửi Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, thông tin huỷ niêm yết cổ phiếu HAG dựa vào vì doanh nghiệp này lỗ 3 năm liên tiếp (2017, 2018, 2019) là chưa thoả đáng. Cụ thể, nội dung đơn kêu cứu nêu rõ:

Thứ nhất, Nghị định 155/2020/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 31/12/2020 hướng dẫn Luật Chứng khoán, tại Điều 120 khoản 1, điểm e, thì không có quy định hồi tố lỗ.

Đồng thời, nhóm cổ đông HAG khẳng định năm 2019 HAGL báo lãi, không hề có chuyện 3 năm liên tiếp 2017, 2018, 2019 thua lỗ như một số thông tin được đưa ra gần đây.

Cổ đông HAG đặt câu hỏi, tại sao việc HAGL công bố báo cáo tài chính 2020 có kiểm toán và nội dung hồi tố từ tháng 3/2021 nhưng tại sao gần 10 tháng sau mới có thông báo hủy?

“Nếu HoSE tiến hành huỷ đột ngột như vậy sẽ không tuân theo trình tự pháp luật, làm thiệt hại rất lớn cho cổ đông HAG hiện nay, đặc biệt là những người đã mua cổ phiểu HAG sau thời điểm tháng 3/2021 trên cơ sở căn cứ vào BCTC quý của HAG gần đây có lãi. Đơn cho biết báo cáo tài chính hồi tố 2017, 2018, 2019 không có kiểm toán và không có giá trị pháp lý để xem xét việc huỷ niêm yết HAG.

"Chúng tôi là những cổ đông đã đầu tư từ sau thời điểm ngày phát hành báo cáo tài chính đã kiểm toán 2020 (tức tháng 4/2021) và không hề thấy cảnh báo nào từ các cơ quan quản lý sao giờ lại lôi chuyện cũ ra xem xét. Vậy ai chịu trách nhiệm cho những người mua cổ phiếu từ tháng 4/2021. Đặc biệt, những ngày cuối năm 2021, hàng loạt thông tin, báo cáo từ HAG cho thấy một doanh nghiệp hồi sinh vì có liên tiếp các quý làm ăn khởi sắc và có lãi trở lại, kỳ vọng năm 2022 có lợi nhuận gấp chục lần năm 2021 nên chúng tôi đã đầu tư. Vì vậy, nếu HOSE đột ngột thông báo HAG bị huỷ niêm yết vì những chuyện xảy ra những năm trước, sẽ gián tiếp giết chết các cổ đông, những người mua cổ phiếu vì kỳ vọng tương lai chứ không hề có trách nhiệm phải chịu về những tồn đọng quá khứ", đơn gửi Bộ trưởng Bộ Tài chính cho hay.

Cổ đông HAG khẳng định nếu việc huỷ niêm yết HAG xảy ra thì đó hành vi sai luật, đi ngược lại chính sách tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Nhóm cổ đông HAGL cũng đề nghị làm rõ, có hay không sự tung tin sai sự thật phá hoại cổ phiếu HAG, hủy hoại sự minh bạch của thị trường chứng khoán và trả lời rõ cho cổ đông căn cứ vào đâu để huỷ niêm yết HAG.