Nguyên nhân gây cảm mạo phong hàn giữa mùa hè nóng nực

Tại sao lại có thể cảm mạo phong hàn giữa mùa nóng?

Cảm mạo phong hàn là gì?

Cảm mạo phong hàn là một thể bệnh thuộc nhóm ngoại cảm trong y học cổ truyền, xảy ra khi cơ thể bị phong hàn tà xâm nhập đột ngột, làm rối loạn vệ khí tức hệ thống phòng vệ tự nhiên của cơ thể. Theo lý luận Đông y phong là gió mang tính di động, dễ xâm nhập còn hàn là lạnh sẽ gây co rút, làm tắc nghẽn khí huyết. Khi hai yếu tố này kết hợp và xâm nhập vào cơ thể qua da, lông, mũi, miệng, chúng khiến khí huyết vận hành kém, âm dương mất cân bằng, từ đó sinh ra các triệu chứng của cảm mạo phong hàn.

Cảm mạo phong hàn xảy ra khi cơ thể bị phong hàn tà xâm nhập

Nguyên nhân gây cảm mạo phong hàn giữa mùa hè nóng nực

Trong y học cổ truyền, cảm mạo phong hàn có thể do hai nhóm nguyên nhân chính sau:

Ngoại tà xâm nhập

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Phong tà (gió) và hàn tà (lạnh) có thể xâm nhập vào cơ thể thông qua mũi miệng, bì phu (da thịt). Khi tà khí đi sâu vào đến khí phận, chúng làm khí huyết rối loạn, chính khí suy yếu, chức năng các tạng phủ (nhất là phế – tỳ) bị ảnh hưởng, sinh ra các triệu chứng như mệt mỏi, ho, ớn lạnh...

Các trường hợp dễ khiến phong hàn xâm nhập:

• Người thường xuyên ngồi phòng điều hòa lạnh sâu
• Người vừa đi ngoài nắng gắt lại bước ngay vào không gian mát lạnh
• Ngâm mình lâu trong nước lạnh, đi mưa
• Ngủ trong phòng máy lạnh quá lạnh
• Vừa vận động ra mồ hôi nhiều đã tắm nước lạnh
• Phụ nữ sau sinh sử dụng nước lạnh sớm hoặc ra gió
• Người mới khỏi ốm, thể trạng còn yếu đã ra ngoài trời

Nguyên nhân bên trong

Ngay cả khi không gặp gió lạnh mạnh, người có thể trạng yếu sẵn, khí huyết hư hao, âm dương mất cân bằng… cũng dễ bị phong hàn tấn công

Các yếu tố bên trong khiến chính khí suy yếu bao gồm:

• Tâm lý bất ổn: stress, lo âu, mất ngủ kéo dài
• Chế độ sinh hoạt kém: ăn uống thất thường, dinh dưỡng thiếu hụt, lạm dụng rượu bia, thuốc lá
• Bệnh lý nền: người bị cao huyết áp, dạ dày yếu, hấp thu kém, ngủ không đủ giấc, hoặc suy nhược mạn tính…

Những yếu tố này làm giảm khả năng tự vệ của cơ thể, khiến dù chỉ một thay đổi thời tiết nhỏ cũng đủ khiến phong hàn xâm nhập, sinh bệnh cảm mạo phong hàn.

Dấu hiệu nhận biệt cảm mạo phong hàn

Cảm mạo phong hàn thường xuất hiện đột ngột, đặc biệt sau khi cơ thể tiếp xúc với gió lạnh, ngồi điều hòa sâu, tắm đêm hoặc thay đổi nhiệt độ quá nhanh. Dưới đây là những dấu hiệu điển hình giúp nhận biết sớm khi mắc bệnh:

Ho, hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi, sợ gió, sợ lạnh là dấu hiệu thường gặp khi bị cảm mạo phong hàn

 Dấu hiệu toàn thân

• Đau đầu, sốt nhẹ, kèm theo ớn lạnh rõ rệt, sợ gió, sợ lạnh.
• Đau mỏi toàn thân, đặc biệt vùng cổ gáy, vai lưng, khớp chân tay.
• Mệt mỏi, uể oải, cảm giác người nặng nề, lười vận động.

 Dấu hiệu hô hấp

• Ho khan hoặc ho có đờm loãng, màu trắng.
• Hắt hơi, nghẹt mũi, chảy nước mũi trong.
• Trường hợp nặng: nước mũi có thể vàng xanh, lẫn mủ hoặc máu nếu kèm nhiễm khuẩn.

Dấu hiệu tiêu hóa

• Đầy bụng, chướng hơi, ăn không ngon miệng.
• Tiêu chảy hoặc táo bón, miệng đắng, khó tiêu, nhất là khi tà khí ảnh hưởng đến tỳ vị.

Cảm mạo phong hàn giữa mùa hè nóng nực phải làm sao?

Điều trị cảm mạo phong hàn giữa mùa hè nóng nực cần chú trọng phát tán hàn tà, làm ấm cơ thể và điều hòa vệ khí.

Dùng thuốc y học cổ truyền (Đông y)

Sử dụng các bài thuốc có tác dụng phát tán phong hàn, như: cam thảo, hương phụ, phòng phong, sinh khương, tía tô, trần bì, kinh giới, mạn kinh tử, tần giao… điều trị các trường hợp cảm mạo tứ thời với các triệu chứng hắt hơi, sổ mũi, đau đầu, ho, đau nhức mỏi cơ thể, sốt nhẹ.

Hiện nay bài thuốc giải cảm đã được sản xuất tại nhà máy chuẩn GMP-WHO, dưới dạng viên nén tiện dụng.

Thuốc Giải Cảm dạng viên nén có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, người bị cảm mạo phong hàn có thể tham khảo sử dụng.

Xông hơi giải cảm

Dùng các loại lá như lá sả, tía tô, kinh giới, bạc hà, gừng để xông giải cảm, giúp ra mồ hôi, đẩy phong hàn ra ngoài.

Không xông khi cơ thể đang quá yếu hoặc ra nhiều mồ hôi sẵn.

Giữ ấm cơ thể

Mặc đủ ấm khi ở nơi có điều hòa, tránh nằm trước quạt mạnh hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Có thể chườm ấm vùng cổ gáy, bàn chân để lưu thông khí huyết.

Bổ sung nước ấm, ăn thức ăn dễ tiêu

Uống nước gừng ấm, cháo hành tía tô để hỗ trợ giải cảm.

Tránh đồ lạnh, nước đá, thực phẩm sống, cay lạnh trong giai đoạn cảm.

Nghỉ ngơi hợp lý

Tránh vận động mạnh, làm việc quá sức khi đang có triệu chứng như sổ mũi, đau đầu, hắt hơi, sốt nhẹ.

Khi nào bạn cần đi khám bác sĩ?

Phần lớn người bệnh mắc cảm mạo phong hàn có thể tự khỏi sau vài ngày nếu được chăm sóc đúng cách, nghỉ ngơi và giữ ấm. Tuy nhiên, không nên chủ quan, đặc biệt khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo dưới đây:

• Sốt cao kéo dài trên 3 ngày, không đáp ứng thuốc hạ sốt thông thường
• Ho nặng, đờm đặc có màu vàng – xanh, kèm mủ hoặc lẫn máu
• Khó thở, đau tức ngực, cảm giác mệt lả, ăn uống kém
• Người có bệnh nền mạn tính như: hen suyễn, viêm phế quản, tim mạch, tiểu đường…
• Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ có thai mắc bệnh nên được theo dõi và thăm khám sớm.

Trên đây là những thông tin giúp giải thích vì sao giữa mùa hè nắng nóng vẫn có thể bị cảm mạo phong hàn, cùng với những dấu hiệu nhận biết bệnh. Hy vọng bài viết trên sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh tưởng chừng chỉ xuất hiện vào mùa lạnh này, từ đó chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, nhất là trong thời điểm thời tiết thay đổi thất thường như hiện nay.