Người trẻ Trung Quốc 'làm mới' Tết Nguyên đán theo cách riêng

Người Trung Quốc mua đồ trang trí Tết.

Đối với đa số người Trung Quốc, đặc biệt là trẻ em, Tết Nguyên đán - kỳ nghỉ quan trọng nhất, cũng là mùa lễ hội đậm đặc truyền thống: Các gia đình sum họp tại nhà và đón năm mới bằng những phong tục được truyền qua nhiều thế hệ. Đây luôn là một trong những dịp được mong đợi và vui nhất trong năm.

Điều đó vẫn đúng, nhưng giới trẻ Trung Quốc ngày nay thích đón Tết theo cách của riêng mình. Họ tiếp tục tôn vinh các tập tục truyền thống, đồng thời “tái tạo” một số nghi lễ bằng cách thêm vào nhiều yếu tố vui nhộn và hợp mốt.

Tăng phần vui với câu đối “cá tính”, trào lưu Malfoy bất ngờ nổi lên

Một phong tục không thể thiếu trong dịp Tết là treo câu đối. Nhiều gia đình Trung Quốc trang trí cửa nhà bằng những cặp câu đối đỏ, gồm 2 vế thơ viết mực đen, thường đi kèm chữ “Phúc” để cầu may, đón một năm mới thịnh vượng.

Giới trẻ vẫn giữ phong tục này, nhưng ngày càng thích biến tấu theo phong cách riêng. Thay vì những lời chúc cát tường quen thuộc, nhiều người chọn câu đối thể hiện cá tính hoặc có yếu tố hài hước.

Trên Taobao (một trong những sàn thương mại điện tử lớn của Trung Quốc), một người bán tại tỉnh Chiết Giang cung cấp các mẫu câu đối sáng tạo, thay những lời chúc truyền thống bằng các câu nói vui, trực diện như: “Mọi việc tôi làm đều tiến bộ” hay “Mọi món tôi ăn đều ngon miệng”; tính đến nay đã bán được hơn 10.000 cặp câu đối dạng này.

Tết Nguyên đán năm nay, rơi vào ngày 17/2, đánh dấu khởi đầu năm Ngựa. Vì vậy, các câu đối có chữ “ngựa” (tiếng Trung là “mã”) đang trở nên rất được ưa chuộng.

Thay vì chỉ dùng chữ “Phúc”, thế hệ trẻ chọn các câu đối có cụm “Mã thượng hữu phúc”, nghĩa là “phúc đến trên lưng ngựa”, đồng thời chơi chữ theo nghĩa “phúc đến ngay lập tức”.

Một số người còn dùng những cụm vui như “Mã thượng OK”, nghĩa là “mọi chuyện sẽ suôn sẻ ngay”, hoặc “Horse Fa Sheng”, phát âm gần giống với ý “điều tốt đang xảy ra”.

Giữa các trò chơi chữ theo chủ đề ngựa, một trào lưu bất ngờ xuất hiện: Nhân vật Draco Malfoy - vốn phản diện trong loạt truyện Harry Potter, trở nên phổ biến trong các hoạt động đón Tết ở Trung Quốc năm nay.

Bản dịch tiếng Trung của Malfoy là “Mã Nhĩ Phúc”, tình cờ chứa các chữ tương ứng với “ngựa”, “có” và “phúc”. Đáng chú ý, giới trẻ Trung Quốc đã “xoay” nghĩa cái tên này để hiểu thành: “Bạn sẽ có phúc ngay lập tức”.

Vì vậy, các món trang trí có gương mặt Malfoy như câu đối, sticker và nam châm tủ lạnh đã trở thành những mặt hàng bán chạy bất ngờ trên mạng trong dịp lễ.

Đồ trang trí có gương mặt Malfoy bán chạy bất ngờ trên mạng trong dịp Tết.

Giỏ hàng Tết đổi khác, đồ chơi “trendy” bùng nổ cùng năm Ngựa

Trước Tết vài ngày, các gia đình Trung Quốc theo truyền thống sẽ mua “nian huo” - tức hàng hóa Tết - là các vật dụng được coi là thiết yếu cho kỳ nghỉ. Những món này cũng thường được đem làm quà khi thăm họ hàng, bạn bè. Trước đây, “nian huo” gồm: Thịt, rượu, đồ ngọt, đồ ăn vặt, đồ chơi và đồ trang trí.

Trong giai đoạn kinh tế còn khiêm tốn và hậu cần chưa phát triển, việc mua sắm sớm vừa thiết thực vừa cần thiết. Với nhiều gia đình, đây còn là dịp có những món ăn hiếm khi xuất hiện vào thời điểm khác trong năm. Đặc biệt với trẻ em, Tết là cơ hội quý giá để “được ăn ngon”.

Ngày nay, nhờ tăng trưởng kinh tế, chuỗi cung ứng dồi dào và mức sống nâng lên, nhiều thứ từng hiếm đã trở thành đồ dùng thường ngày. Nghi thức mua “nian huo” vẫn tồn tại, nhưng đã chuyển dần sang ý nghĩa tượng trưng hơn là nhu cầu thực tế: Khi người ta tạm biệt năm cũ và chào đón năm mới với hy vọng.

Hàng hóa xuất hiện trong giỏ mua sắm Tết thay đổi rõ rệt

Với người tiêu dùng trẻ, các thiết bị điện tử, đồ thời trang hợp mốt và các dòng đồ chơi thiết kế đang đứng top danh sách mua sắm dịp lễ.

Công ty đồ chơi Hayidai tại tỉnh Quảng Đông (miền Nam) đã tung ra một số mẫu đồ chơi thiết kế chủ đề ngựa trong nửa cuối năm ngoái. Khi Tết 2026 đến gần, doanh số tăng mạnh, với một số sản phẩm bán vượt 3.000 món mỗi ngày.

Thương hiệu Wentongzi ở Chiết Giang giới thiệu búp bê năm Ngựa lồng ghép yếu tố hí kịch truyền thống Trung Quốc, và doanh số đã vượt 50.000 búp bê.

Trong khi đó, các thương hiệu đồ chơi “trendy” lớn như Pop Mart và 52TOYS cũng ra mắt các bộ sưu tập theo 12 con giáp, một số sản phẩm “cháy hàng” ngay sau khi mở bán.

“Những chú ngựa con này dễ thương quá! Vừa có không khí Tết vừa rất hợp xu hướng,” một khách hàng họ Wei nói tại một cửa hàng pop-up đồ chơi “trendy” ở Đông Quan, Quảng Đông. Cô cho biết muốn mua thêm vài món làm quà Tết.

Bà Liang Mei, Chủ tịch Hiệp hội Đồ chơi và Sản phẩm Thiếu niên Trung Quốc, nhận định văn hóa chúc phúc ngày lễ và biểu tượng 12 con giáp đang được biểu đạt theo cách mới phù hợp giá trị đương đại, dưới tác động của thiết kế hiện đại và xu hướng tiêu dùng cảm xúc, qua đó tạo “cầu nối giá trị” giữa văn hóa truyền thống và đời sống hiện đại.

Đồ chơi hình con ngựa đắt khách dịp năm mới ở Trung Quốc.

Người trẻ tìm lại sức hấp dẫn của truyền thống

Dù một số truyền thống đã mang hình thức mới, nhiều người trẻ Trung Quốc cũng đang tìm lại sức hấp dẫn bền lâu của thẩm mỹ Trung Hoa nguyên bản.

Tết là thời điểm mọi người mua quần áo mới và diện trang phục mới. Những năm gần đây, dòng “phong cách Trung Hoa mới” - kết hợp yếu tố truyền thống với thiết kế hiện đại ngày càng được giới trẻ yêu thích.

Zhou Chen, nữ sinh viên 21 tuổi ở Thượng Hải, chọn một chiếc Mamianqun màu đỏ để mặc dịp Tết 2026. Mamianqun là váy dài xếp ly truyền thống từng phổ biến với phụ nữ Trung Quốc thời Minh và Thanh (1368-1911).

Dữ liệu cho thấy thị trường trang phục mang yếu tố truyền thống Trung Quốc - đại diện bởi nhóm “phong cách Trung Hoa mới” đã vượt 220 tỷ nhân dân tệ (khoảng 31,7 tỷ USD) năm 2024 và được dự báo đã vượt 250 tỷ nhân dân tệ năm 2025.

Sàn thương mại điện tử JD.com cho biết, từ tháng trước, doanh số Hanfu - trang phục truyền thống Trung Quốc - đã tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, trong khi lượt tìm kiếm trang phục phong cách triều Minh tăng gấp 10 lần.

Zhang Mingxiao, học viên cao học 25 tuổi, gần đây tới một hội chợ hàng Tết ở Bắc Kinh và mua một bức tranh Tết khắc gỗ do một người thừa kế di sản văn hóa phi vật thể ở tỉnh Hà Nam thực hiện. “Kỹ thuật in khắc gỗ nhiều lớp, nhiều màu được làm rất khéo, và hình ảnh con ngựa đạp mây lành rực rỡ đã lập tức thu hút tôi,” cô nói.

Li Dong, một thanh niên ở Du Lâm, tỉnh Thiểm Tây (Tây Bắc), năm nào cũng về quê dịp Tết và tham gia đội múa yangge truyền thống địa phương để biểu diễn. Anh còn quay video ngắn các tiết mục rồi chia sẻ lên mạng.

“Nhiều người nghĩ thế hệ trẻ không thích những thứ "cũ", nhưng không phải vậy, chúng tôi chỉ thích những truyền thống hấp dẫn và sinh động hơn,” Li giải thích.

Wang Xiaoyong, nghiên cứu viên tại Viện Khoa học Xã hội Thiểm Tây, cho rằng Tết Nguyên đán - lễ hội truyền thống quan trọng nhất của dân tộc Trung Hoa hiện vẫn giữ các giá trị cốt lõi: Đoàn viên, chúc phúc và tái khởi đầu.

Ông nhận định sự biến đổi của phong tục phản ánh sức sống của chính Tết Nguyên đán. Khi ăn Tết theo cách “thật” với thế hệ mình, người trẻ đang thổi luồng sinh khí mới vào truyền thống. Nhờ đó, tinh thần văn hóa của lễ hội không chỉ tồn tại mà còn phát triển hài hòa với đời sống đương đại.