Ngoại trưởng Mỹ - Trung gặp nhau giữa tâm bão thương chiến

Ngoại trưởng Vương Nghị và Ngoại trưởng Rubio gặp nhau tại Malaysia. Ảnh: Reuters

Ngoại trưởng Mỹ hiện có mặt tại Malaysia trong chuyến công du châu Á đầu tiên kể từ khi nhậm chức để tham dự Hội nghị Cấp cao Đông Á và Diễn đàn Khu vực ASEAN cùng với các đối tác từ Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nga, Úc, Ấn Độ, Liên minh châu Âu và các quốc gia Đông Nam Á.

Cả hai quan chức đều không phát biểu gì với báo chí sau cuộc gặp.

Cuộc gặp giữa ông Rubio và ông Vương diễn ra giữa lúc xung đột toàn cầu gia tăng xoay quanh chính sách áp thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi Trung Quốc trong tuần này cảnh báo Mỹ không nên khôi phục mức thuế cao đối với hàng hóa Trung Quốc vào tháng tới.

Bắc Kinh cũng đe dọa sẽ trả đũa các quốc gia ký kết thỏa thuận với Mỹ nhằm loại Trung Quốc khỏi các chuỗi cung ứng.

Chuyến thăm của ông Rubio là một phần trong nỗ lực làm mới trọng tâm chiến lược của Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, vượt ra ngoài các cuộc xung đột ở Trung Đông và châu Âu vốn đã chiếm phần lớn sự quan tâm của chính quyền Trump.

Tuy nhiên, nỗ lực này bị lu mờ bởi thông báo trong tuần này về việc Mỹ áp thuế cao đối với nhiều quốc gia châu Á, bao gồm cả các đồng minh của Mỹ: mức thuế 25% đối với Nhật Bản, Hàn Quốc và Malaysia, 32% với Indonesia, 36% với Thái Lan và Campuchia, và 40% với Myanmar và Lào.

Các nhà phân tích cho rằng trong chuyến thăm, ông Rubio sẽ tìm cách chứng minh rằng Mỹ vẫn là đối tác đáng tin cậy. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết ông Rubio đã gặp các bộ trưởng của Thái Lan, Campuchia và Indonesia vào thứ Sáu.

Một ngày trước đó, ông nói với các ngoại trưởng Đông Nam Á rằng khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vẫn là trọng tâm trong chính sách đối ngoại của Mỹ.

Trung Quốc, vốn bị áp mức thuế hơn 100% từ đầu, có thời hạn đến ngày 12/8 để đạt được thỏa thuận với Nhà Trắng nhằm tránh việc Tổng thống Trump tái áp đặt các biện pháp hạn chế nhập khẩu từng được thực hiện trong các đợt trả đũa lẫn nhau hồi tháng 4 và tháng 5.

"Hành vi bắt nạt đơn phương"

Ông Vương Nghị đã mạnh mẽ chỉ trích Mỹ tại Kuala Lumpur, nói với Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia rằng các mức thuế của Mỹ là “hành vi bắt nạt đơn phương điển hình” mà không quốc gia nào nên ủng hộ hay đồng thuận, theo tuyên bố do phía Bắc Kinh công bố hôm thứ Sáu.

Ông cũng nói với Ngoại trưởng Thái Lan rằng các mức thuế đã bị lạm dụng, “làm suy yếu hệ thống thương mại tự do và gây cản trở sự ổn định của chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu.” Trong cuộc gặp với người đồng cấp Campuchia, ông cho rằng thuế quan của Mỹ là nỗ lực nhằm tước đoạt quyền phát triển chính đáng của các nước Đông Nam Á.

“Chúng tôi tin rằng các quốc gia Đông Nam Á có đủ năng lực để ứng phó với các tình huống phức tạp, giữ vững lập trường nguyên tắc và bảo vệ lợi ích của chính mình” - ông Vương nói, theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc.

Ngoại trưởng Philippines - một đồng minh của Mỹ - cho biết với Reuters hôm thứ Sáu rằng Tổng thống Ferdinand Marcos Jr sẽ gặp Tổng thống Trump tại Washington trong tháng này, và các cuộc thảo luận sẽ bao gồm việc Mỹ tăng thuế đối với quốc gia từng là thuộc địa của họ.

Ông Rubio cũng cho biết hôm thứ Năm rằng ông sẽ nêu lên mối quan ngại của Mỹ với ông Vương liên quan đến cáo buộc Trung Quốc ủng hộ Nga trong cuộc chiến tại Ukraine.

Cũng trong ngày thứ Sáu, ông Rubio đã gặp Ngoại trưởng Nhật Bản và Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao Hàn Quốc tại Malaysia – trong bối cảnh hai nước này cũng đang chịu ảnh hưởng từ các biện pháp thuế quan.

Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ, các bên đã thảo luận về an ninh khu vực và củng cố “mối quan hệ đối tác ba bên không thể thiếu,” bao gồm cả an ninh và khả năng phục hồi của các công nghệ then chốt, chuỗi cung ứng, năng lượng, hạ tầng số đáng tin cậy và ngành đóng tàu.