Nghệ sĩ Trung Quốc không bán hình ảnh cho AI vì sợ mất việc

Vụ việc bắt nguồn lúc CEO Cung Vũ của IQIYI công bố nền tảng trí tuệ nhân tạo do họ tự phát triển đã thành công ký hợp đồng cùng hơn 100 ngôi sao. Những cái tên đình đám được nhắc tới bao gồm Trần Triết Viễn, Thừa Lỗi, Tăng Thuấn Hy, Vương Sở Nhiên, Lý Nhất Đồng cùng Vương Ngọc Văn. Căn cứ theo lời vị CEO, dữ liệu khuôn mặt của các diễn viên này sẽ được cấp quyền nhằm phục vụ mục đích sản xuất nội dung bằng AI.

Tuy nhiên, ngay sau phát ngôn trên, một loạt gương mặt đình đám như Vu Hòa Vỹ, Trương Nhược Quân, Lý Nhất Đồng cùng Vương Sở Nhiên lập tức đăng đàn phủ nhận. Họ khẳng định bản thân chưa từng đặt bút ký bất cứ thỏa thuận ủy quyền hình ảnh nào với IQIYI. Sự mâu thuẫn này đẩy nền tảng chiếu phim vào thế khó. Dù công ty một mực khẳng định nhiều người đã đồng ý chuyển giao hình ảnh vào hệ thống, các diễn viên vẫn kiên quyết phản đối hành vi chiếm đoạt khuôn mặt trái phép.

Hình ảnh Vương Sở Nhiên trong trang phục phim "Còn ra thể thống gì nữa" (trái) và AI tái hiện. IG.

Tình trạng lạm dụng hình ảnh nghệ sĩ vốn dĩ đang diễn ra vô cùng phức tạp. Trước đây, hàng loạt phim ngắn nhái theo tác phẩm gốc đã xuất hiện tràn lan, buộc Dương Tử, Tiêu Chiến hay Vương Nhất Bác phải gửi thông báo nghiêm cấm sử dụng khuôn mặt của họ sai mục đích.

Khán giả cũng đang đặt dấu hỏi lớn cho dự án "kho dữ liệu nghệ sĩ NaDou Pro" của IQIYI vì những lỗ hổng pháp lý liên quan bản quyền. Dù nền tảng cam kết sẽ bàn bạc kỹ lưỡng trước khi sử dụng hình ảnh của bất kỳ ai, công chúng vẫn lo ngại về rủi ro mất kiểm soát. Các chuyên gia chỉ ra rằng, dữ liệu có thể bị cắt xén, chia nhỏ để tái tổ hợp. Việc lấy mũi người này, mắt người kia rồi thêm thắt biểu cảm sẽ tạo ra một nhân dạng hoàn toàn mới. Lúc đó, quyền sở hữu sẽ rơi vào tay người nắm giữ thuật toán AI thay vì nghệ sĩ gốc.

Đòn giáng nặng nề vào tương lai môn nghệ thuật thứ bảy

Một nghịch lý đang diễn ra tại Trung Quốc khiến giới chuyên môn lo ngại. Trong khi hiệp hội sản xuất, biên kịch, đạo diễn lẫn diễn viên ở các quốc gia có nền điện ảnh phát triển đều kịch liệt chống lại sự xâm lăng của AI, một bộ phận nghệ sĩ xứ tỷ dân lại vội vã chạy theo xu hướng này. Những người chấp nhận bán dữ liệu khuôn mặt cho IQIYI đang phải hứng chịu cơn mưa gạch đá từ dư luận.

Giới phân tích đánh giá kho dữ liệu AI chính là mồ chôn sự nghiệp của các diễn viên. Việc ủng hộ dự án đồng nghĩa với việc họ đang tự đập vỡ nồi cơm của chính mình, đồng thời gián tiếp đẩy hàng loạt nhân sự hậu trường như thợ trang điểm, người đánh sáng, người quay phim ra đường. Tất cả công đoạn nay đều có thể được máy tính mô phỏng. Đối tượng chịu ảnh hưởng đầu tiên chính là diễn viên phụ cùng nhóm quần chúng, nhưng về lâu dài, ngay cả những ngôi sao hạng A cũng sẽ mất đi lợi thế.

Những ngôi sao chấp nhận ký hợp đồng cung cấp dữ liệu khuôn mặt cho IQIYI đều bị khán giả chỉ trích. Sina.

Vấn đề phân chia thù lao cũng tạo ra nhiều khúc mắc. Tại buổi giới thiệu, IQIYI đã trình chiếu một đoạn video quảng cáo ứng dụng AI dựa trên hình ảnh Điền Hi Vi cùng Trương Lăng Hách trong bộ phim "Trục ngọc". Tác phẩm "Còn ra thể thống gì nữa" do Vương Sở Nhiên cùng Thừa Lỗi đóng chính cũng bị biến thành hoạt cảnh bằng máy tính. Người xem thắc mắc liệu bốn ngôi sao này có nhận được tiền bồi dưỡng khi hình ảnh của họ bị đem ra tái chế hay không. Đáng chú ý, phiên bản AI của Vương Sở Nhiên bị chê bai thậm tệ vì đánh mất hoàn toàn nét đẹp đặc trưng, biểu cảm lại cứng nhắc, kém sinh động.

Hành động của IQIYI đang đi ngược lại mong mỏi của công chúng yêu phim. Thay vì đầu tư cho kịch bản gốc chất lượng, tạo cơ hội cho đạo diễn tìm kiếm gương mặt mới hay đốc thúc diễn viên trau dồi diễn xuất, nền tảng này lại gạt bỏ yếu tố con người. Khán giả Trung Quốc tỏ ra ngán ngẩm trước viễn cảnh phải tiêu thụ những sản phẩm rập khuôn, thiếu hồn do thuật toán nhào nặn. Làn sóng chỉ trích dự án AI của IQIYI cùng những nghệ sĩ liên quan dự kiến sẽ còn kéo dài trong thời gian tới.