Nga 'nổi giận' vì bị đồng minh phản bội, 'đi đêm' với Ukraine

Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic. Ảnh Getty

Hôm thứ Năm (30/5), Nga đã lên tiếng cáo buộc Serbia – quốc gia đồng minh vùng Balkan lâu đời – đang xuất khẩu vũ khí cho Ukraine, gọi đây là hành động “đâm sau lưng”.

“Các doanh nghiệp quốc phòng Serbia, trái ngược với tuyên bố ‘trung lập’ của chính quyền Belgrade, vẫn tiếp tục cung cấp đạn dược cho Kiev”, Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga (SVR) tuyên bố trong một thông cáo.

Tổng thống Serbia theo đường lối dân túy, ông Aleksandar Vucic, cho biết trên truyền hình nhà nước RTS rằng, ông đã trao đổi trực tiếp với Tổng thống Nga Vladimir Putin về vấn đề xuất khẩu vũ khí sang Ukraine. Hai bên đã nhất trí thành lập một “nhóm công tác” nhằm làm rõ cách vũ khí sản xuất tại Serbia được chuyển đến chiến tuyến tại Ukraine.

Việc Serbia xuất khẩu vũ khí – chủ yếu là đạn dược cỡ nòng thời Liên Xô, loại vẫn được quân đội Ukraine sử dụng – được cho là đã được biết đến từ năm 2023. Tuy nhiên, chưa rõ lý do tại sao hiện nay phía tình báo Nga mới phản ứng mạnh mẽ.

Hồi tháng 3, Serbia từng phủ nhận việc xuất khẩu vũ khí sang Ukraine, sau khi Moscow yêu cầu làm rõ thông tin về hàng nghìn quả rocket có thể đã được giao cho Kiev. Ngoại trưởng Serbia Ivica Dacic khi đó tuyên bố rằng từ khi chiến sự Ukraine nổ ra, Serbia không xuất khẩu vũ khí cho bất kỳ bên nào trong “cuộc xung đột”.

Phía SVR cho biết, việc mua bán vũ khí giữa Ukraine và Serbia được thực hiện thông qua một “kịch bản đơn giản” gồm các giấy chứng nhận người dùng cuối giả mạo và các quốc gia trung gian đóng vai trò “che đậy cho các hành động chống Nga”.

Tuyên bố của SVR cũng nhấn mạnh: “Sự đóng góp của công nhân ngành công nghiệp quốc phòng Serbia cho cuộc chiến do phương Tây châm ngòi – một cuộc chiến mà châu Âu mong muốn kết thúc bằng thất bại chiến lược của Nga – lên tới hàng trăm nghìn quả đạn pháo... cùng với cả triệu viên đạn cho vũ khí bộ binh”.

“Thật khó để biện minh cho những đợt cung cấp này bằng các lý do ‘nhân đạo’. Mục đích duy nhất và rõ ràng của chúng là nhằm sát thương binh lính Nga và người dân Nga. Có vẻ như mong muốn kiếm lời từ máu của những dân tộc Slav anh em đã khiến công nhân quốc phòng Serbia và những người đỡ đầu của họ hoàn toàn quên mất ai là bạn, ai là thù", tuyên bố của SVR nhấn mạnh.

Về phần mình, Tổng thống Vucic cho rằng Serbia thường xuyên bị chỉ trích cả từ phía Đông lẫn phía Tây vì theo đuổi “đường lối độc lập và tự chủ”.

Mặc dù tuyên bố muốn đưa Serbia gia nhập Liên minh châu Âu (EU), ông Vucic vẫn duy trì quan hệ gần gũi với Nga. Ông từng thách thức lời cảnh báo từ EU bằng cách tham dự cuộc duyệt binh mừng Ngày Chiến thắng ở Moscow hôm 9/5.

Giới chức EU cho rằng việc ông Vucic đứng cạnh Tổng thống Putin là “không phù hợp”, trong bối cảnh Nga đang tiến hành cuộc chiến ở Ukraine. Tuy nhiên, ông Vucic khẳng định quyết định tham gia sự kiện – tưởng niệm chiến thắng trước phát xít Đức trong Thế chiến II – là nỗ lực nhằm duy trì “tình hữu nghị truyền thống” giữa hai quốc gia Slav cùng theo Chính thống giáo, đồng thời vẫn theo đuổi mục tiêu gia nhập EU.

Serbia, quốc gia gần như hoàn toàn phụ thuộc vào Nga về năng lượng, cho đến nay vẫn từ chối tham gia các lệnh trừng phạt phương Tây áp đặt lên Nga sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine. Belgrade cũng không ủng hộ phần lớn các tuyên bố từ EU lên án hành động gây hấn của Moscow.