NATO lạnh lùng bác yêu sách của Nga, mang lại tin vui cho Ukraine

Các quan chức NATO cho biết vấn đề về khả năng không mở rộng NATO chưa từng được đưa ra tại bất kỳ cuộc họp gần đây, hay thậm chí trước đây nào của liên minh. Một quan chức gọi đó là “có lẽ chỉ là một cuộc thảo luận mang tính học thuật,” và lưu ý rằng bất kỳ quyết định nào như vậy đều đòi hỏi sự đồng thuận hoàn toàn giữa các thành viên NATO.

Phát biểu này được đưa ra sau khi Reuters ngày 28/5 đưa tin rằng một trong những điều kiện mà Tổng thống Nga Vladimir Putin đưa ra để chấm dứt chiến tranh ở Ukraine là phải nhận được cam kết bằng văn bản từ các lãnh đạo phương Tây về việc ngừng mở rộng NATO.

Nga luôn khẳng định rằng tham vọng gia nhập NATO của Ukraine là một nguyên nhân chủ yếu dẫn đến cuộc chiến.

Theo các nguồn tin NATO được Radio Liberty dẫn lời, yêu cầu cam kết bằng văn bản của Moscow là điều phi thực tế. “Đó không phải là điều mà họ (Nga) có thể đơn giản mà đòi hỏi được” - một nhà ngoại giao nói, dẫn chứng các thỏa thuận quốc tế khẳng định quyền của mọi quốc gia trong việc tự do lựa chọn liên minh của mình - bao gồm Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương năm 1949, Công ước Vienna về Luật Điều ước năm 1969, và Định ước Helsinki năm 1975.

Một nguồn tin khác nhắc đến Hiệp ước Sáng lập NATO - Nga năm 1997, một văn bản mà một số người cho là đã lỗi thời nhưng vẫn còn hiệu lực trên danh nghĩa, trong đó tái khẳng định sự tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của mọi quốc gia, cũng như duy trì nguyên tắc quyền tự quyết.

Đặc phái viên Hoa Kỳ Keith Kellogg trong cuộc phỏng vấn ngày 29/5 với ABC News cho rằng việc NATO mở rộng về phía Đông là một “mối quan ngại hợp lý” đối với Tổng thống Nga Putin. Ông cũng nhấn mạnh rằng việc Ukraine gia nhập liên minh “không nằm trên bàn đàm phán”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã nhiều lần cho rằng những nỗ lực của Ukraine nhằm gia nhập NATO là một trong những nguyên nhân gốc rễ dẫn đến cuộc chiến.

Vào tháng Ba, Thứ trưởng Ngoại giao Ukraine Andrii Sybiha đã kiên quyết phản đối bất kỳ hạn chế nào đối với quyền gia nhập các tổ chức quốc tế của Ukraine, đặc biệt là NATO và Liên minh châu Âu, như một điều kiện để đạt được thỏa thuận hòa bình tiềm năng.

Ukraine đã nộp đơn xin gia nhập NATO vào tháng 9/2022, vài tháng sau khi cuộc chiến tranh toàn diện bùng nổ. Tuy nhiên, quốc gia này vẫn chưa nhận được lời mời chính thức, do 32 thành viên chưa đạt được đồng thuận.