Nạn bắt nạt 'bám rễ' trong trường học Nhật Bản

Giải bóng chày trung học Koshien là sự kiện thể thao danh giá Nhật Bản.

Điều này cho thấy vấn nạn bắt nạt nhức nhối trong hệ thống giáo dục Nhật Bản chưa được giải quyết triệt để.

Giải vô địch bóng chày trung học mùa Hè Koshien là một trong những sự kiện thể thao được yêu thích và theo dõi nhiều nhất Nhật Bản. Tuy nhiên, hồi đầu tháng 8, Trường Trung học Koryo, tỉnh Hiroshima, bất ngờ tuyên bố rút lui khi giải đang tổ chức. Nguyên nhân xuất phát từ cáo buộc một số cầu thủ của đội có hành vi bắt nạt một đồng đội nhỏ tuổi hơn.

Koshien không chỉ là một giải thể thao thường niên, mà còn được xem là biểu tượng văn hóa thể thao của Nhật. Với sự tham gia của 49 đội đại diện các tỉnh, thành phố, giải đấu diễn ra tại sân vận động Koshien gần Osaka, thu hút hàng triệu khán giả truyền hình và khán giả trực tiếp.

Giải là “bệ phóng” cho nhiều ngôi sao bóng chày Nhật Bản, nổi bật như Shohei Ohtani, hiện là siêu sao của đội bóng chày Los Angeles Dodgers, Mỹ. Vì vậy, việc một đội mạnh như Koryo rút lui giữa chừng không chỉ là chuyện hiếm có, mà còn gây chấn động lớn.

Theo kết quả điều tra nội bộ, vào tháng 1 năm nay, 4 học sinh của đội Koryo đã tấn công một nam sinh nhỏ tuổi trong ký túc xá như đẩy vào ngực, tát mặt. Sau đó, nạn nhân đã chuyển trường dù nhóm bắt nạt xin lỗi.

Nhà trường báo cáo vụ việc lên Liên đoàn Bóng chày Trung học Nhật Bản vào tháng 3. Vụ việc được xử lý dưới dạng khiển trách không công khai. Chỉ khi truyền thông vào cuộc, thông tin mới lan rộng và gây phẫn nộ. Người dân yêu cầu đội bóng rút giải xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội.

Trước áp lực dư luận, Hiệu trưởng Masakazu Hori thông báo rút đội bóng khỏi giải để “bảo vệ học sinh và nhân viên”, đồng thời cam kết nhanh chóng cải tổ phương pháp giáo dục. Huấn luyện viên trưởng Tetsuyuki Nakai bị cách chức để phục vụ điều tra.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử hơn một thế kỷ của Koshien có đội rút lui sau khi giải đã khởi tranh. Hình ảnh một số cầu thủ đối thủ từ chối bắt tay Koryo sau trận vòng một lan truyền trên mạng, như minh chứng cho sự rạn nứt trong tinh thần thể thao.

Giới quan sát cho rằng, vụ việc lần này phản ánh một vấn đề lâu dài, là bạo lực và mối quan hệ phân cấp hà khắc trong môi trường thể thao học đường Nhật Bản. Hệ thống “senpai - kohai” (đàn anh - đàn em) đã ăn sâu trong văn hóa đội tuyển, nếu không được kiểm soát, dễ biến thành áp lực và thậm chí là môi trường dung dưỡng hành vi bắt nạt.

Liên đoàn Bóng chày Trung học Nhật Bản khẳng định sẽ “tiếp tục nỗ lực xóa bỏ bạo lực, bắt nạt và các quan hệ phân cấp vô lý”. Tuy nhiên, nhiều ý kiến hoài nghi các biện pháp hiện tại có đủ mạnh để thay đổi văn hóa lâu đời vốn đề cao kỷ luật cứng nhắc hơn là sự an toàn và phúc lợi của học sinh.

Đây không phải lần đầu Koshien đối mặt bê bối. Năm 2015, Trường PL Gakuen, “đế chế” bóng chày trung học, buộc phải dừng tuyển sinh cầu thủ mới sau cáo buộc bạo lực và bắt nạt. Năm 2023, một huấn luyện viên tên tuổi bị buộc từ chức vì hành hung học trò. Tháng trước, ban tổ chức từng gây tranh cãi khi yêu cầu các đội diễu hành trong lễ khai mạc vòng loại theo hàng lối nghiêm ngặt, không mỉm cười hay vẫy tay với khán giả.