Mỹ lập danh sách ‘thưởng - phạt’ các nước NATO?

Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Nhà Trắng được cho là đã lập một danh sách phân loại các nước NATO thành nhóm “tích cực” và “chưa tích cực”, trong bối cảnh xem xét cách khen thưởng những quốc gia ủng hộ chiến dịch của Mỹ liên quan đến Iran và gây sức ép với các nước không tham gia.

Theo Politico, tài liệu nội bộ này được chuẩn bị trước chuyến thăm Mỹ gần đây của Tổng Thư ký NATO Mark Rutte.

Tài liệu được cho là liệt kê mức độ đóng góp của các thành viên trong liên minh, đồng thời phản ánh quan điểm từ Lầu Năm Góc về việc các “đồng minh kiểu mẫu” có thể nhận được “ưu đãi đặc biệt”, trong khi những nước khác có thể phải đối mặt với “hệ quả”.

Chính quyền Mỹ chưa công bố cụ thể các biện pháp có thể áp dụng. Tuy nhiên, các quan chức được Politico dẫn lời cho biết những lựa chọn có thể gồm điều chỉnh triển khai binh sĩ, giảm quy mô tập trận, hoặc chuyển hướng hợp tác quân sự từ các nước bị đánh giá thấp sang những nước được coi là phù hợp hơn.

Một số quốc gia như Ba Lan và Romania có thể được hưởng lợi từ cách tiếp cận này. Ba Lan hiện đang tiếp nhận khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ, trong khi căn cứ không quân Mihail Kogalniceanu của Romania được xem là địa điểm có thể tiếp nhận thêm lực lượng Mỹ.

Trong nhiều năm, Tổng thống Donald Trump đã chỉ trích các thành viên châu Âu trong NATO vì cho rằng họ chưa đóng góp đủ cho quốc phòng, trong khi vẫn chi hàng tỷ USD hỗ trợ Ukraine trong xung đột với Nga. Nhiều chính phủ châu Âu cũng viện dẫn nguy cơ an ninh từ Nga để tăng chi tiêu quốc phòng.

Gần đây, bất đồng tiếp tục gia tăng liên quan đến vấn đề Iran. Tây Ban Nha được cho là một trong những quốc gia thể hiện rõ sự không ủng hộ, trong khi Anh và Pháp cũng bị cho là đã từ chối hoặc trì hoãn các đề nghị hỗ trợ từ Mỹ.

Ngược lại, một số nước như Romania và Bulgaria được đánh giá tích cực hơn trong các vấn đề hậu cần và căn cứ.

Theo Politico, danh sách phân loại này có thể trở thành công cụ để Mỹ điều chỉnh vai trò trong NATO mà không cần rút khỏi liên minh, đồng thời biến cơ chế hợp tác trở nên mang tính “trao đổi lợi ích” rõ rệt hơn.

Trước đó, Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích các thành viên NATO mà ông cho là không chia sẻ đủ gánh nặng hoặc thiếu quyết đoán. Đầu tháng này, ông tiếp tục bày tỏ không hài lòng về việc NATO không tham gia chiến dịch liên quan đến Iran, trong khi Tổng Thư ký Mark Rutte phải nỗ lực giảm căng thẳng sau những phát biểu gây tranh cãi.