Mỹ bất ngờ bật đèn xanh thương vụ bán vũ khí trị giá 373,6 triệu USD cho Ukraine

Đội kỹ thuật mặt đất di chuyển các quả bom dẫn đường chính xác JDAM trước khi chúng được nạp vào máy bay ném bom hạng nặng Rockwell B1 Lancer tại căn cứ RAF Fairford ngày 16/3 ở Anh.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thông qua khả năng bán các bộ kit bom dẫn đường chính xác trị giá 373,6 triệu USD cho Ukraine, sau khi Quốc hội gây sức ép về việc trì hoãn các gói viện trợ vũ khí.

Bộ Ngoại giao Mỹ công bố quyết định này hôm thứ Ba, mở đường cho thương vụ bán quân sự nước ngoài gồm 1.532 bộ JDAM-Extended Range (JDAM-ER) cùng các thiết bị hỗ trợ liên quan.

Các bộ kit JDAM-ER có thể biến bom hạng nặng thành vũ khí dẫn đường bằng GPS, tấn công mục tiêu cách hàng chục km. Tập đoàn Boeing có trụ sở tại St. Louis, Missouri được chỉ định là nhà thầu chính.

Tuy nhiên, thỏa thuận này chưa đảm bảo chắc chắn việc bàn giao vũ khí, bởi số lượng và giá trị nêu ra mới chỉ là mức tối đa, còn phải tiếp tục đàm phán và xem xét tại Quốc hội.

Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định: “Thương vụ đề xuất sẽ giúp Ukraine tăng cường năng lực đối phó các mối đe dọa hiện tại và tương lai, cung cấp thêm phương tiện thực hiện nhiệm vụ tự vệ và củng cố an ninh khu vực”, đồng thời nhấn mạnh gói này “sẽ không làm thay đổi cán cân quân sự cơ bản trong khu vực”.

Thực tế triển khai và thách thức

Ukraine đã sử dụng hệ thống JDAM-ER từ năm 2023. Hệ thống này được lắp đặt trên các máy bay thời Liên Xô và chuẩn bị tích hợp với khí tài phương Tây, trong đó có tiêm kích F-16.

Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào dẫn đường GPS khiến hệ thống dễ bị tổn thương, khi lực lượng Nga ngày càng tăng cường tác chiến điện tử để gây nhiễu tín hiệu, làm giảm hiệu quả của bom dẫn đường.

Quyết định phê duyệt diễn ra sau khi ông Mitch McConnell, cựu lãnh đạo phe Cộng hòa tại Thượng viện, nay là Chủ tịch Tiểu ban Phân bổ Ngân sách Quốc phòng, cáo buộc Lầu Năm Góc đóng băng khoản viện trợ 400 triệu USD đã được Quốc hội thông qua.

Sau đó, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth xác nhận số tiền này đã được giải ngân.

Từ khi nhậm chức, ông Trump phản đối việc viện trợ quân sự vô điều kiện cho Ukraine, nhưng không phản đối việc bán vũ khí.

Thay vì tài trợ trực tiếp, Mỹ chuyển hướng thông qua cơ chế Prioritized Ukraine Requirements List (PURL) của NATO. Theo đó, các nước châu Âu và Canada chi trả để mua vũ khí Mỹ cho Ukraine theo từng gói.

Nga nhiều lần lên án việc phương Tây cung cấp vũ khí cho Ukraine, cho rằng điều này chỉ kéo dài xung đột mà không thay đổi kết cục. Nga cũng cảnh báo các chuyến hàng vũ khí khiến NATO trở thành bên tham chiến trực tiếp trong cuộc xung đột.