Lương 36 triệu đồng/tháng, vì sao lãnh đạo Vinacomin thực nhận gần 1 tỷ đồng?

Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (trước đây là Tổng công ty Than việt Nam) Vinacomin được thành lập theo Quyết định số 563/QĐ-TTg ngày 10/10/1994 và Quyết định số 345/2005/QĐ-TTg ngày 26/12/2005 của Thủ tướng Chính phủ về việc Thành lập Tập Đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV).

Đến cuối năm 2020, TKV có Văn phòng Tập đoàn (Ban Kế toán – Thống kê) và 26 đơn vị hạch toán phụ thuộc và báo sổ. Trong năm kết thúc tài chính 2020, TKV có 39 công ty con được hợp nhất vào Báo cáo tài chính hợp nhất của Tập đoàn.

Theo Báo cáo tài chính hợp nhất 2020 của TKV, tổng tài sản của Tập đoàn tính đến cuối năm 2020 đạt 127.130 tỷ đồng tăng gần 2.548 tỷ đồng so với đầu năm. Đồng hành với đó là nợ phải trả cũng tăng khoảng 1.938 tỷ đồng (từ mức 83.189 tỷ đồng lên 85.127 tỷ đồng). Nợ phải trả của TKV tăng là do nợ ngắn hạn tăng 4.266 tỷ đồng.

Doanh thu cả năm của TKV đạt 107.496 tỷ đồng, giảm hơn 7.711 tỷ đồng so với năm 2019. Điều này dẫn đến lợi nhuận sau thuế của Tập đoàn cũng giảm hơn 1.414 tỷ đồng so với năm trước đó.

Trong khi đó, Báo cáo 6 tháng đầu năm 2021 của TKV cũng thể hiện lợi nhuận của Tập đoàn càng ngày càng giảm sút. Cụ thể, doanh thu của TKV đạt 50.390 tỷ đồng, giảm nhẹ so với 52.352 tỷ đồng cùng kỳ 2020. song lợi nhuận gộp lại giảm tới 27,43% so với 6 tháng đầu năm 2020. Biên lãi gộp bị thu hẹp.

Trong kỳ, doanh thu tài chính của công ty mẹ TKV đạt 1.005 tỷ đồng, giảm 20% so với cùng kỳ năm trước. Song, chi phí tài chính cũng giảm tới 46,6% so với nửa đầu năm 2020, từ 1.106 tỷ đồng xuống hơn 590 tỷ đồng. Chi phí bán hàng cũng giảm 7,53%.

Cuối kỳ, công ty mẹ TKV báo lãi trước thuế hơn 1.012 tỷ đồng, sụt giảm tới 47,66% so với hơn 1.952 tỷ đồng cùng kỳ 2020. Sau thuế thu nhập doanh nghiệp, lãi ròng của công ty mẹ TKV rơi gần 44% so với cùng kỳ năm trước, ghi nhận 974,6 tỷ đồng.

Tại ngày 30/6/2021, tổng tài sản của công ty mẹ TKV là 80.754 tỷ đồng, giảm 3.478 tỷ đồng so với đầu năm, tương đương 4,12%. Nguyên nhân chủ yếu do tài sản cố định giảm mạnh. Tại thời điểm kết thúc quý II, vốn chủ sở hữu của công ty mẹ TKV là 37.430 tỷ đồng, tăng nhẹ so với đầu năm. Nợ phải trả 43.325 tỷ đồng, giảm 9,3% so với đầu kỳ.

Như vậy, với lợi nhuận sụt giảm sâu trong nửa đầu năm 2021, hiệu quả sử dụng vốn của công ty mẹ TKV chỉ ở mức thấp. Tỉ suất lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu (ROE) là 2,6%, tương đương với phải bỏ ra khoảng 38 đồng vốn mới thu về 1 đồng lợi nhuận. Tỉ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) chỉ 1,2%.

Có thể thấy, trong năm 2020 và 6 tháng đầu năm 2021, TKV liên tục kinh doanh đi xuống, song chi phí quản lý doanh nghiệp của Tập đoàn này vẫn liên tục tăng.

Trong năm 2020, chi phí quản lý doanh nghiệp tiêu mất của TKV 5.608 tỷ đồng, cao hơn năm 2019 khoảng 158 tỷ đồng. Riêng 6 tháng năm 2021, chi phí này của Tập đoàn đã tăng 252 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2020.

Tuy nhiên, trong một báo cáo năm 2020 gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Ủy Ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, trong phần báo cáo tình hình sử dụng lao động TKV cho biết công ty mẹ có 46.247 người, mức lương trung bình người lao động đạt khoảng 176,9 triệu đồng/người/năm, tiền thưởng, thu nhập khác của người lao động đạt 10,2 triệu đồng/người/năm.

Chỉ tính riêng 2 khoản này, công ty mẹ TKV đã phải chi khoảng 8.181 tỷ đồng tiền lương và 471,7 tỷ đồng tiền thưởng, thu nhập khác cho người lao động. Con số này chênh lệch rất lớn so với chi phí quản lý doanh nghiệp trong báo cáo tài chính năm 2020 của TKV.

Không những vậy, báo cáo TKV gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Ủy Ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp cho biết, lương của Chủ tịch HĐTV Lê Minh Chuẩn là 36 triệu đồng/tháng và Tổng giám đốc Đặng Thanh Hải là 35 triệu đồng/tháng. Với mức lương này, ông Chuẩn và ông Hải sẽ lần lượt nhận lương 432 triệu đồng và 420 triệu đồng/năm trong năm 2020. Trên thực tế, Chủ tịch HĐTV và Tổng giám đốc TKV nhận lương lần lượt 864 triệu đồng và 840 triệu đồng/năm. Đó là chưa tiền thưởng và thu nhập khác. Trong năm 2019, 2 lãnh đạo cao cấp của TKV đều nhận mức lương hơn 1 tỷ đồng, chưa tính tiền thưởng.