Khủng hoảng nhiên liệu ở Cuba ngày càng nghiêm trọng, Trung Quốc, Nga lập tức hành động

Cuộc khủng hoảng vượt tầm kiểm soát

Người dân Cuba chờ phương tiện di chuyển tại thủ đô Havana ngày 6/2/2026. Ảnh: REUTERS

Cuba mới đây đã chính thức cảnh báo rằng, không thể cung cấp nhiên liệu hàng không cho các máy bay quốc tế do sự gián đoạn nguồn cung dầu kéo dài nhiều tuần, buộc các sân bay lớn phải ra thông báo NOTAM (thông báo hàng không để cung cấp thông tin quan trọng) cho biết nhiên liệu A1 (nhiên liệu máy bay) không có sẵn. Điều này đã khiến nhiều hãng hàng không quốc tế, trong đó có Air Canada, hủy toàn bộ đường bay đến Cuba cho đến ít nhất ngày 11/3/2026.

Thiếu hụt nhiên liệu còn ảnh hưởng tới giao thông trong nước, khiến các dịch vụ vận tải công cộng tại Havana và các thành phố lớn bị tê liệt. Người dân buộc phải xếp hàng dài tại trạm xăng để chờ đổ nhiên liệu.

Cuộc khủng hoảng nhiên liệu không chỉ tác động tới các chuyến bay và vận tải, mà còn rộng hơn tới nền kinh tế Cuba. Du lịch, một trong những nguồn ngoại tệ quan trọng nhất, đang bị ảnh hưởng nặng nề khi du khách giảm và nhiều dịch vụ phải thu hẹp hoạt động do thiếu năng lượng.

Người dân Cuba đang phải đối mặt với mất điện kéo dài, thiếu nước sinh hoạt và gián đoạn các dịch vụ thiết yếu do hệ thống năng lượng bị đe dọa nghiêm trọng.

Mỹ là nguyên nhân chính

Giới phân tích quốc tế cho rằng, nguyên nhân gốc rễ của cuộc khủng hoảng này là các biện pháp phong tỏa dầu cho Cuba do Mỹ dẫn dắt. Dưới thời Tổng thống Donald Trump, Mỹ coi Cuba là “mối đe dọa đặc biệt” đối với an ninh quốc gia và áp dụng biện pháp ngăn chặn Cuba nhập dầu từ Venezuela. Washington còn đe dọa các nước khác như Mexico bằng thuế quan nếu tiếp tục xuất khẩu dầu sang Cuba.

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum ngày 9/2 đã thông báo dừng đơn hàng xuất khẩu nhiên liệu cho Cuba do đe dọa thuế quan, song hứa sẽ tăng cường hỗ trợ ở các phương diện khác như viện trợ nhân đạo. Bà khẳng định Mexico đang tiến hành các bước ngoại giao cần thiết để nối lại chuyển dầu cho Cuba.

Các biện pháp siết chặt trên của Mỹ đã tác động trực tiếp tới nguồn cung nhiên liệu cho quốc đảo này, vốn sản xuất chỉ khoảng 30-40% nhu cầu nội địa và phụ thuộc lớn vào nhập khẩu.

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez chỉ trích động thái của Mỹ, gọi đây là "hành động gây hấn tàn nhẫn" nhằm vào đất nước và người dân Cuba.

Nga lên án Mỹ, cam kết hỗ trợ Cuba

Phản ứng trước khủng hoảng, Nga lên án các biện pháp của Mỹ đang "bóp nghẹt” Cuba, gây ra tình trạng khủng hoảng nhiên liệu ở mức “cực kỳ nghiêm trọng”.

Điều này khiến các hãng hàng không của Nga như Rossiya Airlines, Nordwind ngày 11/2 phải ra thông báo sẽ tổ chức các chuyến bay "sơ tán" công dân từ Cuba về nước.

Hội đồng Du lịch Nga ước tính khoảng 4.000 công dân nước này đang ở Cuba, nhiều người trong đó là nhân viên nhà nước. Một số người Nga ở Cuba đã phản ánh tình trạng thiếu nhiên liệu và giảm lưu lượng giao thông công cộng, thêm rằng họ đã được chuyển sang những khách sạn hạng thấp với nguồn điện ổn định hơn.

Điện Kremlin nhấn mạnh rằng Nga đang duy trì tiếp xúc chặt chẽ với Havana để tìm giải pháp, đồng thời phối hợp sơ tán công dân Nga khỏi Cuba do tình trạng này.

Ngoài việc hỗ trợ bằng tuyên bố chính trị, Nga cũng lên kế hoạch viện trợ dầu mỏ cho Cuba dưới dạng trợ giúp nhân đạo, nhằm phần nào giảm thiểu tác động của cuộc khủng hoảng năng lượng đối với người dân hòn đảo.

Trung Quốc cam kết sát cánh cùng Cuba, LHQ quan ngại

Trong khi đó, Trung Quốc bày tỏ ủng hộ mạnh mẽ đối với Cuba, khẳng định sẽ hỗ trợ quốc đảo này “bằng mọi cách có thể” để đối phó với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh Bắc Kinh phản đối mọi can thiệp từ bên ngoài vào công việc nội bộ Cuba và cảnh báo các hành động “vô nhân đạo” gây tổn hại tới quyền được sống và phát triển của người dân nước này.

Tình hình tại Cuba đã thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế khi Liên Hợp Quốc (LHQ) cảnh báo nguy cơ “sụp đổ nhân đạo” nếu nhu cầu năng lượng thiết yếu không được đáp ứng. Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres đã bày tỏ lo ngại về tình trạng mất điện kéo dài, gia tăng giá lương thực và vận tải bị tê liệt, ảnh hưởng tới đời sống cơ bản của người dân Cuba.a