Khản tiếng mất giọng đột ngột: nguyên nhân và cách xử lý đúng

Khản tiếng mất giọng đột ngột khiến nhiều người lo lắng

Khản tiếng mất giọng đột ngột nguyên nhân do đâu?

Khản tiếng, mất giọng đột ngột là hiện tượng giọng nói trở nên khàn, rè, yếu ớt hoặc thậm chí mất hẳn âm thanh trong một thời gian ngắn. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giao tiếp, gây bất tiện trong công việc và cuộc sống hàng ngày, mà còn có thể là một tín hiệu cho thấy dây thanh quản đang bị tổn thương.

Việc hiểu rõ nguyên nhân và có phương pháp xử lý kịp thời không chỉ giúp phục hồi giọng nói nhanh chóng mà còn ngăn ngừa những tổn thương lâu dài cho thanh quản.

Những nguyên nhân phổ biến

Có rất nhiều yếu tố có thể dẫn đến tình trạng mất giọng đột ngột, trong đó phổ biến nhất là các vấn đề liên quan đến đường hô hấp và thói quen sinh hoạt.

Một trong những nguyên nhân thường gặp là thở bằng miệng khi ngủ. Thói quen này làm cho không khí không được làm ấm và làm ẩm qua mũi, đi thẳng vào cổ họng gây khô rát, khiến dây thanh quản trở nên cứng và kém linh hoạt vào buổi sáng.

Bên cạnh đó, hút thuốc lá là một tác nhân gây hại nghiêm trọng, khói thuốc chứa hàng ngàn hóa chất độc hại tạo ra một môi trường căng thẳng liên tục cho thanh quản, gây viêm và làm thay đổi cấu trúc niêm mạc.

Ngoài ra, các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp như viêm họng, cảm lạnh, cúm cũng là thủ phạm hàng đầu. Khi bị bệnh, bạn thường ho nhiều và mạnh, hành động này gây ra một áp lực lớn, làm sưng và tổn thương dây thanh quản, dẫn đến khản tiếng.

Viêm dây thanh quản là nguyên nhân dẫn đến khản tiếng mất giọng

Các yếu tố nguy cơ và thói quen xấu

Ngoài các nguyên nhân bệnh lý, nhiều thói quen xấu trong cuộc sống hàng ngày cũng góp phần làm tăng nguy cơ bị khản tiếng.

Việc phải nói to, la hét liên tục, đặc biệt trong môi trường ồn ào như quán bar, công trường, buộc dây thanh quản phải hoạt động quá sức, dẫn đến sưng viêm. Sử dụng điện thoại trong thời gian dài với tư thế cúi đầu cũng có thể gây căng cơ vùng cổ, ảnh hưởng gián tiếp đến thanh quản.

Một yếu tố quan trọng khác là cơ thể thiếu nước. Khi không uống đủ nước, niêm mạc họng và dây thanh quản sẽ bị khô, giảm khả năng rung động và tạo ra âm thanh. Chế độ ăn uống thiếu protein cũng ảnh hưởng đến sức khỏe của các cơ, bao gồm cả các cơ nhỏ cấu tạo nên dây thanh quản, khiến chúng yếu đi và dễ bị tổn thương hơn.

Khản tiếng mất giọng gây hậu quả gì?

Việc chủ quan, xem nhẹ tình trạng khản tiếng có thể gây ra những trở ngại lớn trong công việc, đặc biệt với những ngành nghề yêu cầu giao tiếp nhiều. Mất giọng có thể làm bạn mất đi những cơ hội kinh doanh, giảm sự tự tin khi thuyết trình hoặc gặp gỡ đối tác.

Trong cuộc sống cá nhân, việc không thể giao tiếp bình thường cũng khiến người thân và bạn bè cảm thấy lo lắng, khó chịu.

Về lâu dài, nếu tình trạng viêm thanh quản không được xử lý đúng cách và tái đi tái lại, nó có thể dẫn đến những tổn thương vĩnh viễn như polyp, hạt xơ hoặc u nang dây thanh. Những tổn thương này làm thay đổi cấu trúc của dây thanh, khiến giọng nói trở nên khàn đặc, yếu ớt, run rẩy hoặc thậm chí mất giọng vĩnh viễn, gây khó khăn nghiêm trọng cho việc giao tiếp và làm việc sau này.

Cách xử lý khi bị khản tiếng mất giọng đột ngột

Hạn chế nói

Khi nhận thấy dấu hiệu khản tiếng, việc đầu tiên và quan trọng nhất bạn cần làm là cho giọng nói của mình được nghỉ ngơi. Hãy hạn chế nói, la hét, hát hò hoặc thậm chí là nói thầm, vì nói thầm cũng gây căng thẳng cho dây thanh quản.

Thời gian nghỉ ngơi lý tưởng là từ 3 đến 5 ngày để dây thanh có đủ thời gian phục hồi.

Uống đủ nước

Hãy uống đủ nước, khoảng 200-300ml mỗi lần và uống từ 5-7 lần trong ngày. Nước ấm là lựa chọn tốt nhất vì nó giúp làm dịu niêm mạc họng. Bạn có thể thêm một chút mật ong hoặc chanh vào nước ấm để tăng hiệu quả làm dịu và kháng khuẩn.

Xông hơi

Xông hơi cũng là một biện pháp hiệu quả. Hít hơi nước ấm từ một bát nước nóng hoặc sử dụng máy xông mũi họng có thể giúp làm ẩm trực tiếp đường thở và thanh quản. 

Tạo độ ẩm không khí

Sử dụng máy tạo độ ẩm, đặc biệt là vào ban đêm trong phòng ngủ, giúp duy trì độ ẩm trong không khí, ngăn ngừa tình trạng khô họng khi ngủ.

Luyện thanh

Khi giọng nói đã bắt đầu hồi phục, bạn có thể thực hiện các bài tập luyện thanh nhẹ nhàng. Bắt đầu bằng việc đọc các đoạn văn ngắn bằng giọng nói bình thường, không quá to cũng không quá nhỏ, để giúp dây thanh quản làm quen lại với việc rung động.

Tránh các yếu tố kích ứng

Tránh xa các yếu tố có thể gây kích ứng thêm cho cổ họng như khói thuốc, không khí ô nhiễm, và không khí lạnh từ máy điều hòa.

Giữ ấm vùng cổ

Giữ ấm vùng cổ bằng khăn choàng cũng là một mẹo nhỏ nhưng hữu ích.

Tránh hắng giọng

Hãy tránh hắng giọng hoặc ho mạnh vì những hành động này tạo ra sự va đập mạnh giữa hai dây thanh quản, có thể làm tổn thương thêm.

Dùng nguyên liệu trong nhà bếp

Một số loại thực phẩm và thảo dược từ thiên nhiên có thể hỗ trợ tốt cho quá trình phục hồi giọng nói.

• Nước ép củ cải đỏ kết hợp với một thìa mật ong được xem là một bài thuốc dân gian hữu ích, giúp làm dịu và giảm viêm cho thanh quản.
• Chanh đào hấp mật ong: Chanh đào chứa nhiều tinh dầu và vitamin C, khi hấp cùng mật ong giúp làm dịu cổ họng, giảm khàn tiếng và hỗ trợ kháng khuẩn tự nhiên.
• Gừng tươi pha nước ấm: Gừng có tính ấm, giúp giảm viêm và kích thích tuần hoàn vùng cổ họng, từ đó hỗ trợ phục hồi giọng nói hiệu quả.
• Lá húng chanh hấp đường phèn: Húng chanh giàu tinh dầu, kết hợp với đường phèn giúp giảm kích ứng thanh quản, làm dịu tiếng khàn và hạn chế mất giọng.

Sử dụng dung dịch xịt họng có thành phần thảo dược giúp hỗ trợ giảm khản tiếng

Dùng dung dịch xịt họng có thành phần thảo dược

Từ lâu, y học cổ truyền đã sử dụng nhiều loại thảo dược quý để hỗ trợ các vấn đề về đường hô hấp, trong đó có khản tiếng và đau họng. Các thành phần từ thiên nhiên có tác dụng hỗ trợ làm dịu niêm mạc họng, giảm viêm và giảm ho. Một số thảo dược tiêu biểu có thể kể đến như lá trầu không, hoàng cầm, đảng sâm, trần bì, hoa đu đủ đực, ngũ vị tử, và mã tiên thảo.

Các loại thảo dược khác như tỏi, hoa hòe, ngưu tất, hoàng bá, kim ngân hoa, lá đào, bạch chỉ, xích đồng nam, trinh nữ hoàng cung, trà xanh, hoài sơn, kén tằm, lá liễu, rễ dền gai, và diếp cá cũng được nghiên cứu và ứng dụng nhờ vào các đặc tính kháng khuẩn, chống viêm và làm dịu của chúng.

Sự kết hợp của các loại thảo dược này có thể mang lại tác dụng hiệp đồng, bổ trợ công dụng cho nhau tốt hơn. 

Các chuyên gia đã nghiên cứu bào chế và sản xuất thành dạng dung dịch với vòi xịt dài, có tác dụng tại chỗ, giúp làm dịu niêm mạc họng, hỗ trợ làm giảm các tình trạng ho, ngứa họng, đau rát họng, khản tiếng do ảnh hưởng của viêm họng, viêm amidan, viêm thanh quản.

Đối tượng sử dụng của các sản phẩm này thường là người bị ho, ngứa họng, đau rát họng, khản tiếng do viêm họng, viêm amidan, viêm thanh quản.

Để sử dụng hiệu quả, bạn cần lắc kỹ chai trước khi dùng. Xịt trực tiếp vào sâu trong họng, ngày xịt khoảng 6-8 lần, mỗi lần cách nhau 2-3 giờ. Liều lượng thường được khuyến cáo là 3 nhịp xịt/lần cho người lớn và 2 nhịp xịt/lần cho trẻ em. Một lưu ý quan trọng là không nên ăn hoặc uống bất cứ thứ gì trong vòng 20 phút sau khi xịt để các hoạt chất có đủ thời gian thẩm thấu và phát huy tác dụng. Để tăng hiệu quả, trước khi xịt bạn có thể rửa họng bằng cách nuốt vài miếng thức ăn khô (như bánh mì) để làm trôi dịch nhầy, sau đó súc miệng và nuốt vài ngụm nước ấm.

Dung dịch xịt họng có thành phần từ thảo dược hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, người bị khản tiếng mất giọng do viêm họng, viêm thanh quản có thể tham khảo sử dụng.