IELTS không còn là 'vé vào đại học'

Học sinh TPHCM tham gia chương trình Tư vấn mùa thi 2026. Ảnh minh họa: INT

Theo đó, chứng chỉ IELTS sẽ được sử dụng như một tiêu chí kết hợp. Điều này cho thấy, IELTS không còn là “tấm vé thông hành” vào đại học, mà chỉ là một trong nhiều điều kiện để đánh giá năng lực thí sinh.

“Hạ nhiệt” chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế

Là một trong những cơ sở đào tạo sớm điều chỉnh phương thức xét tuyển, Trường Đại học Giao thông vận tải cho biết sẽ không sử dụng chứng chỉ IELTS để quy đổi thành điểm môn Tiếng Anh trong bất kỳ phương thức xét tuyển nào. Thay vào đó, nhà trường áp dụng cộng điểm ưu tiên đối với thí sinh có IELTS từ 5.0 trở lên. Động thái này cho thấy xu hướng “hạ nhiệt” vai trò của chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế trong tuyển sinh, chuyển từ việc coi IELTS như “tấm vé” vào đại học sang một tiêu chí bổ trợ trong đánh giá năng lực thí sinh.

Quyết định của Trường Đại học Giao thông vận tải được đưa ra trong bối cảnh nhiều cơ sở giáo dục đại học đồng loạt điều chỉnh phương thức tuyển sinh, siết chặt tiêu chí đối với chứng chỉ ngoại ngữ nhằm bảo đảm công bằng và đánh giá toàn diện hơn năng lực người học.

Theo thông báo của Đại học Kinh tế Quốc dân, ở các phương thức xét tuyển thẳng và xét tuyển theo kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026, nhà trường áp dụng hình thức xét tuyển kết hợp. Theo đó, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS không được sử dụng độc lập mà phải “đi cùng” với các tiêu chí đánh giá khác như điểm thi đánh giá năng lực hoặc điểm thi tốt nghiệp THPT.

Cụ thể, thí sinh có chứng chỉ SAT từ 1.200 điểm trở lên hoặc ACT từ 26 điểm trở lên (cấp trong khoảng thời gian từ ngày 1/6/2024 đến thời điểm kết thúc nhận hồ sơ) được đăng ký xét tuyển kết hợp vào hệ đại học chính quy.

Bên cạnh đó, thí sinh có điểm thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội (HSA) từ 85 điểm, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh (APT) từ 700 điểm hoặc điểm thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội (TSA) từ 60 điểm trở lên có thể sử dụng kết hợp với chứng chỉ tiếng Anh quốc tế như IELTS từ 5.5, TOEFL iBT từ 46 hoặc TOEIC (4 kỹ năng: L&R 785, S 160, W 150).

Ngoài ra, thí sinh cũng có thể sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế nêu trên kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 của môn Toán và một môn khác (ngoài tiếng Anh) thuộc tổ hợp xét tuyển của trường như Ngữ văn, Vật lý hoặc Hóa học.

Tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp năm 2026, nhiều thí sinh quan tâm đến quy định sử dụng chứng chỉ IELTS trong xét tuyển. Ảnh: Nam Trần

Thí sinh cần đọc kỹ đề án tuyển sinh

Cho rằng, mỗi trường đại học có thể có cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ khác nhau trong tuyển sinh, PGS.TS Vũ Thị Hiền - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương viện dẫn, một số trường chấp nhận dùng chứng chỉ ngoại ngữ để thay thế trực tiếp môn Tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển.

Tuy nhiên, cũng có trường xây dựng phương thức xét tuyển riêng dành cho thí sinh có chứng chỉ quốc tế, song song với phương thức xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT. “Do đó, thí sinh cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường để biết chứng chỉ ngoại ngữ có thể được sử dụng theo cách nào”, PGS.TS Vũ Thị Hiền lưu ý.

Trước hết thí sinh cần nắm rõ quy định liên quan đến việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) khuyến nghị. Ông nhấn mạnh, không phải tất cả chứng chỉ tiếng Anh đều được chấp nhận để miễn thi. Bộ GD&ĐT đã quy định cụ thể danh mục chứng chỉ cũng như mức điểm tối thiểu để được miễn thi môn ngoại ngữ.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo lưu ý, bên cạnh việc được dùng để miễn thi tốt nghiệp, các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế còn có thể sử dụng trong quá trình xét tuyển đại học. Thí sinh hoàn toàn có thể vừa dùng chứng chỉ này, vừa tham gia thi môn Tiếng Anh trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT. Khi đó, hệ thống xét tuyển sẽ tự động so sánh và lựa chọn phương án có lợi hơn cho thí sinh. Nếu điểm thi tiếng Anh cao hơn thì sử dụng điểm thi, còn nếu mức quy đổi từ chứng chỉ ngoại ngữ cao hơn thì kết quả này sẽ được ưu tiên.

Theo các chuyên gia, việc nhiều trường điều chỉnh cách sử dụng chứng chỉ IELTS trong xét tuyển đầu vào hệ đại học chính quy giúp tạo sự cân bằng giữa kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT và các chứng chỉ quốc tế, đồng thời hạn chế việc phụ thuộc quá nhiều vào một loại chứng chỉ trong xét tuyển.

Ông Lê Anh Đức - Trưởng phòng Quản lý đào tạo (Đại học Kinh tế Quốc dân) khuyến nghị, thí sinh vẫn nên đăng ký thi môn Tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT ngay cả khi đã có chứng chỉ quốc tế. Việc này giúp thí sinh có thêm lựa chọn khi đăng ký xét tuyển, đặc biệt trong bối cảnh mỗi trường có thể áp dụng phương thức tuyển sinh khác nhau.

Ngoài ra, thí sinh cần nắm rõ Quy chế tuyển sinh của Bộ GD&ĐT cũng như đề án tuyển sinh của từng trường để tận dụng hiệu quả lợi thế từ các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, tránh những nhầm lẫn trong quá trình đăng ký xét tuyển đại học năm 2026.

Theo quy chế tuyển sinh mới của Bộ GD&ĐT, điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế tối đa là 1,5 điểm. Đồng thời, chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được sử dụng theo hai cách: Quy đổi sang điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc dùng để cộng điểm khuyến khích.

Quy định này được xem là bước điều chỉnh nhằm hạn chế tình trạng chênh lệch quá lớn về lợi thế giữa các thí sinh, khi trước đây một số trường từng cộng điểm khá cao cho người sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế.

Theo em Nguyễn Đức Kiên - học sinh lớp 12, Trường THPT Đoàn Kết - Hai Bà Trưng (Hà Nội), việc yêu cầu kết hợp nhiều tiêu chí khi sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ giúp hạn chế tình trạng học lệch, đồng thời bảo đảm sự công bằng giữa các thí sinh. Những điều chỉnh này, theo nam sinh, không ảnh hưởng đáng kể đến kế hoạch ôn tập hiện tại.

Theo Quy chế tuyển sinh năm 2025, thí sinh có chứng chỉ quốc tế được cộng tối đa 3 điểm. Năm nay, mức điểm này tối đa là 1,5 và các cơ sở giáo dục đại học tiếp tục được tự chủ trong khung quy định. Quy định này nhằm bảo đảm công bằng cho thí sinh ở những vùng khó khăn, nơi điều kiện tiếp cận các chứng chỉ quốc tế còn hạn chế.