Hỏi đáp: Người bị viêm xoang sàng nên kiêng ăn gì?

Người bị viêm xoang sàng kiêng ăn gì?

Vì sao chế độ ăn quan trọng đối với người bị viêm xoang?

Viêm xoang là tình trạng lớp niêm mạc lót bên trong các xoang cạnh mũi bị viêm và sưng tấy. Các xoang là những hốc rỗng, chứa đầy không khí, nằm trong xương sọ và xương mặt, thông với hốc mũi. 

Bên cạnh các biện pháp giảm nhẹ triệu chứng, làm dịu kích ứng thì chế độ ăn cũng đóng phần quan trọng đối với người bị bệnh mắc bệnh viêm xoang. Ăn uống không đúng cách có thể khiến cho các triệu chứng bệnh trở nên trầm trọng hơn. Ảnh hưởng của chế độ ăn tới viêm xoang bao gồm:

• Tác động đến phản ứng viêm trong cơ thể: Một số loại thực phẩm, đặc biệt là đường tinh luyện, thực phẩm chế biến sẵn, dầu mỡ và chất kích thích, có thể kích thích phản ứng viêm trong cơ thể.
• Tăng tiết dịch nhầy ở xoang mũi: Một số thực phẩm như sữa bò và chế phẩm từ sữa có thể làm tăng tiết chất nhầy ở đường hô hấp.
• Ảnh hưởng đến hệ miễn dịch: Một chế độ ăn thiếu dinh dưỡng, ít rau xanh, thiếu vitamin (đặc biệt là vitamin C, A, E) có thể làm suy yếu hệ miễn dịch.
• Gây kích ứng hoặc dị ứng: Một số thực phẩm như hải sản, thực phẩm cay nóng hoặc đồ uống có cồn có thể gây kích ứng niêm mạc mũi xoang hoặc làm tăng nguy cơ dị ứng.
• Suy giảm miễn dịch và giảm sức đề kháng của cơ thể: Ăn uống không lành mạnh là nguyên nhân hàng đầu khiến cho cơ thể không hấp thu đủ dinh dưỡng cần thiết và khiến cơ thể suy giảm đề kháng. 

Chế độ ăn uống ảnh hưởng tới triệu chứng viêm xoang sàng

Viêm xoang sàng nên kiêng ăn gì?

Người bị viêm xoang sàng nên hạn chế ăn các thực phẩm sau vì có thể khiến các triệu chứng trở nên nghiêm trọng và dai dẳng hơn: 

Sữa và các sản phẩm từ sữa

Sữa có thể làm tăng sản xuất chất nhầy, khiến dịch nhầy đặc hơn và khó thoát ra ngoài, gây tắc nghẽn và khó chịu hơn cho người bị viêm xoang.

Thực phẩm dễ gây dị ứng

Nếu bạn có tiền sử dị ứng với một số thực phẩm như đậu phộng, trứng, hải sản, gluten (có trong lúa mì, lúa mạch),... thì nên kiêng các loại này. Dị ứng có thể kích hoạt phản ứng viêm và làm trầm trọng thêm tình trạng viêm xoang.

Đồ ăn cay nóng

Ớt, tiêu, mù tạt... dù có thể làm loãng dịch nhầy tạm thời nhưng lại kích thích niêm mạc xoang, gây sưng tấy và khó chịu về lâu dài.

Đồ ăn nhiều dầu mỡ, chiên xào

Những thực phẩm này khó tiêu hóa, có thể gây đầy bụng và tạo gánh nặng cho hệ tiêu hóa, ảnh hưởng gián tiếp đến hệ miễn dịch.

Đồ uống có cồn và caffeine

Rượu bia và các đồ uống chứa caffeine (cà phê, trà đặc) có thể gây mất nước, làm khô niêm mạc và khiến chất nhầy đặc lại, khó lưu thông.

Thực phẩm chứa nhiều đường tinh luyện

Bánh kẹo ngọt, nước ngọt... có thể làm suy yếu hệ miễn dịch và thúc đẩy quá trình viêm nhiễm trong cơ thể.

Thực phẩm chế biến sẵn, nhiều chất bảo quản

Các loại thực phẩm này thường chứa nhiều muối, đường, chất phụ gia và hóa chất có thể gây kích ứng và làm tăng viêm.

Thực phẩm lạnh

Đồ uống lạnh, kem lạnh có thể gây co thắt mạch máu ở vùng họng và mũi, làm giảm lưu thông máu và khiến các triệu chứng viêm xoang trở nên tồi tệ hơn.

Người bị viêm xoang sàng nên ăn gì?

Bên cạnh những thực phẩm cần kiêng thì cũng có một số món ăn rất tốt cho người bị viêm xoang sàng như:

Thực phẩm giàu Vitamin C

Vitamin C là chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm viêm và hỗ trợ sản xuất histamine, một chất tự nhiên của cơ thể giúp giảm phản ứng dị ứng.

Trái cây: Cam, quýt, bưởi, ổi, kiwi, dâu tây, dưa vàng, đu đủ.

Rau củ: Ớt chuông (đặc biệt ớt chuông đỏ), bông cải xanh, cà chua, khoai tây.

Thực phẩm giàu Omega-3

Acid béo Omega-3 có đặc tính chống viêm mạnh mẽ, giúp giảm sưng tấy và viêm nhiễm trong các xoang.

Cá béo: Cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi.

Hạt và quả hạch: Hạt chia, hạt lanh, quả óc chó.

Dầu thực vật: Dầu hạt lanh, dầu hạt cải (dùng trong chế biến lạnh).

Thực phẩm giàu Kẽm

Kẽm là một khoáng chất thiết yếu cho chức năng miễn dịch, giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng và tăng cường khả năng phục hồi.

Thịt đỏ: Thịt bò, thịt cừu (ăn với lượng vừa phải).

Hải sản: Hàu (nguồn kẽm rất dồi dào).

Các loại đậu: Đậu lăng, đậu gà, đậu đen.

Hạt: Hạt bí, hạt điều.

Rau xanh đậm và rau củ nhiều màu sắc

Chúng chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa giúp tăng cường sức khỏe tổng thể và khả năng miễn dịch.

Bông cải xanh, rau bina (cải bó xôi), cải xoăn, cải thìa, cải ngọt.

Cà rốt, khoai lang (giàu Beta-carotene chuyển hóa thành Vitamin A, tốt cho niêm mạc).

Rau xanh đậm và rau củ cung cấp nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể

Thực phẩm có đặc tính kháng viêm, kháng khuẩn tự nhiên

Gừng: Có đặc tính chống viêm và làm ấm cơ thể. Có thể dùng gừng tươi pha trà, thêm vào các món ăn.

Tỏi: Chứa allicin, một hợp chất có đặc tính kháng khuẩn và kháng virus mạnh mẽ. Nên ăn tỏi sống hoặc thêm vào món ăn.

Nghệ: Chứa curcumin, một chất chống viêm mạnh. Có thể thêm bột nghệ vào món ăn hoặc pha trà nghệ.

Hành tây: Chứa quercetin, một chất chống oxy hóa và kháng histamine tự nhiên.

Chất lỏng ấm và đủ nước

Uống đủ nước rất quan trọng để giữ cho chất nhầy trong xoang loãng, dễ thoát ra ngoài và ngăn ngừa tình trạng tắc nghẽn.

Nước lọc: Uống đủ 2-2.5 lít nước mỗi ngày.

Trà thảo mộc ấm: Trà gừng, trà hoa cúc, trà bạc hà (không chứa caffeine) có thể giúp làm dịu đường hô hấp và loãng dịch nhầy.

Súp, cháo ấm: Dễ tiêu hóa, cung cấp năng lượng và giúp làm dịu niêm mạc họng và mũi.

Nước chanh mật ong ấm: Giúp làm dịu cổ họng và cung cấp vitamin C.

Thực phẩm Probiotic

Probiotic (lợi khuẩn) giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, từ đó tăng cường sức khỏe hệ miễn dịch tổng thể.

Sữa chua không đường (nếu không bị nhạy cảm với sữa), kefir, kim chi, dưa cải muối.

Điều trị viêm xoang sàng bằng các phương pháp khác

Ngoài chế độ ăn, bạn có thể áp dụng thêm các biện pháp điều trị xoang khác tại nhà như:

Điều trị nội khoa

Đây là phương pháp điều trị ban đầu và phổ biến nhất, đặc biệt đối với viêm xoang cấp tính hoặc viêm xoang mạn tính ở giai đoạn nhẹ đến trung bình:

• Thuốc kháng sinh: Được sử dụng khi viêm xoang sàng do nhiễm trùng vi khuẩn.
• Thuốc kháng viêm (Corticosteroid): Corticosteroid dạng xịt mũi (ví dụ: fluticasone, mometasone) giúp giảm viêm và sưng tấy niêm mạc xoang, cải thiện tình trạng tắc nghẽn.
• Thuốc giảm nghẹt mũi (thuốc co mạch): Dạng xịt hoặc uống giúp giảm sưng niêm mạc và thông thoáng đường thở tạm thời nhưng không quá 3-5 ngày liên tục. 
• Thuốc kháng histamine: Nếu viêm xoang có liên quan đến dị ứng, thuốc kháng histamine có thể được chỉ định để giảm các triệu chứng.
• Thuốc tiêu nhầy: Giúp làm loãng dịch nhầy, dễ dàng thoát ra ngoài hơn.
• Thuốc giảm đau, hạ sốt: Paracetamol hoặc ibuprofen có thể được dùng để giảm đau đầu, đau nhức vùng mặt và hạ sốt (nếu có).
• Thuốc kháng nấm: Trong trường hợp hiếm gặp viêm xoang do nấm, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc kháng nấm đặc hiệu.

Các biện pháp hỗ trợ tại nhà

Những biện pháp này giúp giảm triệu chứng, hỗ trợ quá trình hồi phục và có thể áp dụng đồng thời với điều trị y tế:

• Rửa mũi bằng nước muối sinh lý: Sử dụng bình rửa mũi chuyên dụng hoặc xi lanh để rửa sạch hốc mũi và xoang bằng nước muối sinh lý ấm. Điều này giúp loại bỏ dịch nhầy, bụi bẩn, vi khuẩn, giảm sưng và giữ ẩm niêm mạc. Nên thực hiện 1-2 lần/ngày hoặc nhiều hơn khi triệu chứng nặng.
• Xông hơi mũi: Xông hơi bằng nước nóng (có thể thêm tinh dầu như bạc hà, khuynh diệp, tràm) giúp làm ẩm đường hô hấp, làm loãng dịch nhầy và giảm nghẹt mũi.
• Uống đủ nước: Giúp làm loãng dịch nhầy và giữ ẩm cho niêm mạc.
• Sử dụng máy tạo độ ẩm: Giúp không khí trong phòng không bị quá khô, đặc biệt vào mùa lạnh hoặc khi dùng điều hòa, tránh làm khô niêm mạc mũi.
• Chườm ấm: Đặt khăn ấm lên vùng trán và má có thể giúp giảm đau và khó chịu.
• Kê cao gối khi ngủ: Giúp giảm ứ đọng dịch nhầy và giảm nghẹt mũi vào ban đêm.
• Tránh các tác nhân gây kích ứng: Khói thuốc lá, bụi bẩn, hóa chất, mùi hương nồng, phấn hoa...
• Chế độ ăn uống: Như đã đề cập, kiêng thực phẩm dễ gây dị ứng, đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ và tăng cường thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất, chất chống viêm.

Sử dụng Thuốc Xoang từ thảo dược 

Điều trị viêm xoang bằng thảo dược là một trong những phương pháp được nhiều người áp dụng, nhờ hiệu quả và tính an toàn. Các bài thuốc xoang thường là sự kết hợp công dụng từ nhiều thành phần, mang tới công dụng giúp tiêu viêm, thông mũi, cải thiện hiệu quả các triệu chứng nghẹt mũi, sổ mũi, đau nhức xoang. 

Các thảo dược như thương nhĩ tử, hoàng kỳ, phòng phong, tân di hoa, bạch truật, bạc hà, kim ngân hoa, bạch chỉ phối hợp một cách hài hòa, tạo ra bài thuốc thông mũi tiêu viêm ứng dụng rộng rãi trong bệnh viêm xoang và viêm mũi dị ứng.

Hiện nay, bài thuốc đã được nghiên cứu, sản xuất tại nhà máy chuẩn GMP-WHO, tạo thành Thuốc Xoang dạng viên nén tiện sử dụng và dễ bảo quản.

Thuốc Xoang dạng viên nén hỗ trợ điều trị các chứng nghẹt mũi, viêm mũi dị ứng, viêm xoang cấp và mạn tính.