Hội chứng cổ vai cánh tay: Làm sao để đối phó với nỗi ám ảnh?

Hội chứng cổ vai cánh tay là tình trạng thoái hóa cột sống cổ thường gặp

MỤC LỤC 
Hội chứng cổ vai cánh tay là gì?
Nguyên nhân gây hội chứng vai tay
Dấu hiệu của hội chứng cổ vai cánh tay
Điều trị hội chứng cổ vai cánh tay như thế nào?

Hội chứng cổ vai cánh tay là gì?

Hội chứng cổ vai cánh tay, còn gọi là hội chứng vai cánh tay hay bệnh lý rễ tủy cổ, là một nhóm các triệu chứng lâm sàng liên quan đến các bệnh lý cột sống cổ. Bệnh thường kèm theo các rối loạn chức năng rễ, dây thần kinh cột sống cổ và/hoặc tủy cổ, không liên quan tới bệnh lý viêm.

Tình trạng này đặc trưng bởi sự xuất hiện của các cơn đau lan tỏa, tê hoặc/và yếu ở cổ, vai và cánh tay bên ảnh hưởng, do các dây thần kinh bị chèn ép hoặc chấn thương gây đau.

Bệnh có thể khởi phát đột ngột hoặc tiến triển từ từ, có thể gặp ở mọi độ tuổi và nghề nghiệp khác nhau.

Cột sống cổ có mối liên quan đặc biệt với các rễ thần kinh của đám rối thần kinh cánh tay nên đau ở khu vực vai và cánh tay là biểu hiện lâm sàng rất thường gặp của bệnh.

Hội chứng cổ vai cánh tay do dây thần kinh bị chèn ép

Nguyên nhân gây hội chứng vai tay 

Khoảng 70 – 80% các ca bệnh có nguyên nhân là do tình trạng thoái hóa cột sống cổ, thoái hóa các khớp liên mỏm, liên đốt làm hẹp lỗ tiếp hợp. Điều này dẫn tới chèn ép và gây đau tại rễ hoặc dây thần kinh cột sống cổ ở lỗ tiếp hợp.

20 – 25% bệnh là do thoát vị đĩa đệm cột sống cổ. Khối nhân nhầy thoát vị chèn ép các rễ thần kinh hoặc dây chằng dọc gây ra hội chứng cổ vai cánh tay.

Các nguyên nhân ít gặp khác: chấn thương, loãng xương, nhiễm trùng, khối u, bệnh lý về cột sống.

Dấu hiệu của hội chứng cổ vai cánh tay 

Tùy thuộc vào nguyên nhân mức độ, vị trí tổn thương và giai đoạn bệnh mà có những triệu chứng như sau:

Hội chứng cột sống cổ

Cơn đau xuất hiện từ từ, đau âm ỉ vùng cổ gáy sau các động tác vận động cổ mạnh hoặc đau đột ngột sau khi ngủ dậy.

Người bệnh lười vận động hoặc khó khăn trong việc vận động cột sống cổ vì thường có các triệu chứng đau nhức thậm chí có dấu hiệu vẹo cổ.

Đau điểm cột sống cổ khi ấn vào các gai sau hoặc cạnh cột sống thắt lưng.

Hội chứng rễ thần kinh

Cơn đau thường bắt đầu ở vùng vai gáy rồi lan lên vùng chẩm, xuống vai, cánh tay và bàn tay.

Đau tăng lên khi gập, ngửa cổ hoặc khi xoay đầu, nghiêng đầu sang hai bên.

Yếu cơ, rối loạn vận động.

Rối loạn cảm giác: lúc cảm thấy rát bỏng, lúc như có kiến bò hoặc tê bì ở vùng cánh tay, bàn tay hay ngón tay. 

Ấn vào điểm cạnh sống tương ứng với lỗ tiếp hợp thấy cơn đau xuất hiện.

Hội chứng tủy cổ

Các biểu hiện sớm thường gặp là tê bì, cử động tay vụng về, teo cơ, đi lại khó khăn.

Trường hợp nặng có thể gây liệt tứ chi, liệt ngoại vi, rối loạn phản xạ đại tiểu tiện.

Các triệu chứng khác

Rối loạn thần kinh thực vật: đau kèm theo rối loạn thị lực, rối loạn vận mạch vùng chẩm vai, hoặc tay, ù tai.

Hội chứng động mạch sống nền: giảm thị lực thoáng qua, mất cân bằng, đau vùng chẩm, chóng mặt, ù tai, hoa mắt, người mệt mỏi.

Các biểu hiện toàn thân: có thể sốt, vã mồ hôi ban đêm, sụt cân, rét run…

Triệu chứng hội chứng cổ vai cánh tay

Điều trị hội chứng cổ vai cánh tay như thế nào?

Hội chứng cổ vai cánh tay được điều trị theo nguyên tắc trị triệu chứng kết hợp với giải quyết nguyên nhân. 

Có thể điều trị bằng cách dùng thuốc cùng vật lý trị liệu, hồi phục chứng năng hoặc điều trị ngoại khoa nếu cần thiết.

Điều trị bằng thuốc

Tùy vào triệu chứng và nguyên nhân gây bệnh mà bệnh nhân có thể được chỉ định điều trị bằng các thuốc phù hợp.

Các thuốc thường được chỉ định bao gồm: 

Thuốc giảm đau: Paracetamol, (Paracetamol + tramadol),… 
Thuốc kháng viêm không steroid: diclofenac, meloxicam, etoricoxib, piroxicam…
Thuốc giãn cơ: dùng trong trường hợp có co cứng cơ như eperisone, tolperisone, mephenesin, diazepam…
Thuốc loại khác: các chống trầm cảm Amitriptyline, nortriptyline; thuốc giảm đau thần kinh (Gabapentin hoặc pregabalin liều thấp); corticosteroid…

Điều trị không dùng thuốc

Một số các biện pháp chăm sóc không dùng thuốc có thể được áp dụng tại nhà để cải thiện triệu chứng và ngăn ngừa tiến triển bệnh.

Các phương pháp thường được áp dụng bảo gồm:

Thay đổi lối sống: làm việc hay sử dụng máy tính đúng tư thế; hạn chế thực hiện các công việc bê vác nặng trên vai và cánh tay; tránh căng thẳng và hạn chế rượu bia thuốc lá;…
Nếu đau nghiêm trọng hoặc đang trong giai đoạn phục hồi sau chấn thương có thể sử dụng thêm các dụng cụ hỗ trợ cố định cột sống bằng nẹp mềm hoặc đai cổ mềm.
Vật lý trị liệu: các phương pháp như kích thích điện, châm cứu, kéo giãn cột sống, siêu âm liệu pháp, liệu pháp nhiệt có thể giúp giảm đau, cải thiện chức năng vận động và tính linh hoạt của vai và cánh tay.
Châm cứu, bấm huyệt: việc tác động và kích thích vào các huyệt liên quan có hiệu quả thông kinh mạch, giải tắc nghẽn và lưu thông khí huyết, giúp giảm đau và giảm nhẹ bệnh.

Điều trị ngoại khoa

Thường chỉ được áp dụng trong các trường hợp điều trị bằng thuốc và biện pháp hỗ trợ không mang lại hiệu quả. 

Các phương pháp phẫu thuật phổ biến bao gồm: chỉnh sửa cột sống để giải phóng chèn ép thần kinh, lấy nhân nhầy đĩa đệm thoát vị… 

Giảm đau cổ vai gáy và ngăn ngừa thoái hóa với thuốc Xương khớp Đông y

Y học cổ truyền xếp hội chứng cổ vai tay được xếp vào phạm vi chứng Tý, có nghĩa là tắc, không thông. Chứng tý là do tà khí phong hàn thấp nhiệt ở ngoài xâm nhập vào cơ thể, đóng bít ngăn trở kinh lạc, khí huyết vận hành không thông lợi mà gây ra.

Điều trị theo Đông y dựa trên nguyên tắc thông tắc kinh lạc, hoạt huyết bổ khí huyết, khu trừ phong thấp, thanh nhiệt lợi tiểu kết hợp giảm đau, cải thiện triệu chứng và dưỡng cân cơ.

Các vị thuốc được phối hợp nhằm mang tới hiệu quả kháng viêm, bổ can thận, nhuận khí huyết, trừ tà, đuổi hàn khí và giải ách tắc trong kinh mạch. 

Đông y có bài thuốc xương khớp có tác dụng bổ can thận, tăng cường khí huyết, thông kinh lạc, trừ phong thấp. Bài thuốc thường được sử dụng trong các trường hợp đau lưng, đau cột sống, đau thần kinh tọa, các chứng phong tê thấp: thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp, nhức mỏi, cứng cơ xương khớp, tay chân tê bại; hỗ trợ điều trị thoái hoá, vôi hoá, gai cột sống; hỗ trợ phòng ngừa bệnh tái phát.

Người bị hội chứng cổ vai cánh tay do bệnh xương khớp có thể tham khảo sử dụng.