Hà Nội 'kê đơn' cho 'bệnh' thiếu ý thức tham gia giao thông

CSGT điều tiết các phương tiện trong giờ cao điểm.

Việc phân làn giao thông đang triển khai tại một số tuyến đường lớn ở Hà Nội nhằm giảm xung đột giao thông, tạo điều kiện cho các phương tiện di chuyển thông suốt, hình thành thói quen đi đúng làn, đúng luật cho người tham gia giao thông.

Xây dựng văn hóa giao thông

Nhằm từng bước khắc phục tình trạng người tham gia giao thông đi sai làn gây xung đột giao thông, Sở Xây dựng Hà Nội đã chủ trì phối hợp với Công an thành phố cùng các đơn vị chức năng xây dựng và triển khai phương án phân làn bằng dải phân cách cứng, trọng điểm tại hai tuyến đường Võ Chí Công và Phạm Văn Đồng. Đây là hai tuyến đường vành đai có vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông Thủ đô, kết nối các khu vực nội - ngoại thành và các trục đường ra sân bay Nội Bài.

Tuyến đường Võ Chí Công, đoạn được lựa chọn để phân làn kéo dài từ sau lối xuống đường trên cao đến trước đường dẫn tách dòng từ Võ Chí Công xuống đường Âu Cơ (đê sông Hồng). Theo phương án thiết kế, ba làn ngoài sát dải phân cách giữa sẽ là làn dành riêng cho ô tô, các làn còn lại làn hỗn hợp cho xe máy, xe thô sơ.

Ranh giới giữa làn ô tô và làn hỗn hợp sẽ được ngăn cách bằng dải phân cách cứng - hàng rào thép liên kết, đảm bảo các phương tiện không tự ý chuyển làn. Tại các nút giao và điểm quay đầu, phương tiện được phép đổi hướng theo hướng dẫn của hệ thống biển báo.

Toàn tuyến sẽ được lắp đặt hệ thống biển báo giao thông trên giá long môn, dễ quan sát và đảm bảo nhận biết từ xa. Đặc biệt, hệ thống camera quan sát sẽ được lắp trên giá long môn nhằm ghi hình, giám sát phương tiện và xử phạt các hành vi vi phạm, từ đó nâng cao hiệu quả thực thi luật giao thông và răn đe người tham gia giao thông.

Tương tự, tuyến đường Phạm Văn Đồng, đoạn từ nút giao Hoàng Quốc Việt đến vòng xoay khu đô thị Ciputra cũng được triển khai theo phương án như trên, nhưng quy mô dài hơn, lên tới hơn 3.000 mét. Hai làn sát dải phân cách giữa được phân định rõ ràng dành riêng cho ô tô, được cách ly bằng rào chắn cố định.

Kế hoạch chính thức khởi động từ ngày 6/5, dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác ngày 10/7. Tuy nhiên, trên tuyến Phạm Văn Đồng, một số hạng mục được đẩy nhanh tiến độ nhằm kịp hoàn thiện sớm hơn kế hoạch.

Thông tin với báo chí, ông Nguyễn Văn Hải - Đội trưởng thi công thuộc Công ty Cổ phần Công trình Giao thông 2 Hà Nội, đơn vị phụ trách thực hiện dự án, cho biết: “Đây là tuyến đường có mật độ phương tiện rất lớn vào ban ngày, nên toàn bộ công việc lắp dựng hàng rào cứng, giá long môn và các hạng mục liên quan được triển khai từ đêm đến rạng sáng để tránh ùn tắc và bảo đảm an toàn cho người tham gia giao thông”.

Cụ thể, trên đoạn Phạm Văn Đồng, đơn vị chia làm 4 mũi thi công: Mũi 1 lo phần giá long môn, mũi 2 lắp đặt rào chắn, mũi 3 và 4 thực hiện các hạng mục phụ trợ như vạch kẻ đường, biển báo… Các đội thi công làm việc liên tục suốt đêm từ 22 giờ hôm trước đến 5 giờ sáng hôm sau. Dự kiến, đến 30/6, tuyến này sẽ hoàn thiện xong phần rào cứng và biển báo.

Theo các chuyên gia giao thông, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến mất an toàn và ùn tắc là do phương tiện di chuyển lộn xộn, không theo làn đường quy định. Việc phân làn rõ ràng sẽ giúp tách dòng phương tiện, giảm xung đột tại các điểm giao cắt, từ đó nâng cao hiệu quả lưu thông, nhất là vào giờ cao điểm.

Tại nhiều quốc gia có điều kiện tương đồng như Thái Lan, Indonesia, Philippines… việc phân làn phương tiện đã được triển khai từ lâu, trở thành một phần không thể thiếu trong tổ chức giao thông đô thị; từng bước cải thiện tình trạng ùn tắc và tai nạn, hình thành văn hóa giao thông có trật tự, nền nếp.

Tại Việt Nam, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (có hiệu lực từ ngày 1/1/2025) cũng nhấn mạnh đến vai trò của tổ chức giao thông, trong đó quy định rõ việc phân định làn đường theo từng loại phương tiện nhằm bảo đảm an toàn, thuận lợi cho người và phương tiện khi lưu thông.

Việc phân làn rõ ràng sẽ giúp tách dòng phương tiện, giảm xung đột tại các điểm giao cắt.

Hướng tới giao thông văn minh

Dù chưa chính thức áp dụng, nhưng quá trình thử nghiệm, hướng dẫn tại các tuyến đường đã cho thấy những chuyển biến tích cực về ý thức của người tham gia giao thông. Anh Nguyễn Văn Tuấn (Đông Anh, Hà Nội), thường xuyên di chuyển qua tuyến Võ Chí Công, chia sẻ: “Từ khi có hệ thống rào cứng và biển báo phân làn, mình thấy xe máy và ô tô đi trật tự hơn trước. Dù chưa xử phạt nhưng thấy người dân cũng đã dần đi đúng phần đường. Nếu thực hiện đồng bộ, lâu dài sẽ rất tốt cho giao thông”.

Chị Lê Thị Hoa (Bắc Từ Liêm, Hà Nội) cho biết: “Trước đây đi qua đường Phạm Văn Đồng rất hay bị chen lấn, va chạm nhẹ. Giờ thì thấy phân làn rõ ràng, có người nhắc nhở nên cảm giác đi lại an toàn hơn, bớt căng thẳng”.

Phân làn phương tiện không chỉ là giải pháp tổ chức giao thông đơn thuần, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao ý thức, hình thành văn hóa giao thông hiện đại.

Khi người tham gia giao thông đi đúng làn, đúng phần đường, nguy cơ va chạm, xung đột giữa các loại phương tiện sẽ giảm đáng kể. Đây cũng là một trong những biện pháp phòng ngừa tai nạn giao thông ngay từ gốc, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân.

Trong điều kiện hạ tầng giao thông còn hạn chế, việc tổ chức lại giao thông một cách hợp lý, kết hợp đồng bộ giữa tuyên truyền, xử lý vi phạm và hoàn thiện kỹ thuật phân làn là hướng đi cần thiết.

Từ những tín hiệu tích cực bước đầu, có thể kỳ vọng rằng, khi được triển khai đồng bộ và kiên trì, giải pháp này sẽ góp phần xây dựng hệ thống giao thông trật tự, an toàn, bền vững cho Thủ đô và các đô thị lớn trong cả nước.

Tuyến đường Võ Chí Công, Phạm Văn Đồng – hai trục hướng tâm lớn của Thủ đô - các đơn vị chức năng đang trong quá trình hoàn thiện hệ thống tổ chức giao thông với rào cứng, biển báo phân làn phương tiện, kết hợp với lực lượng chức năng hướng dẫn, nhắc nhở người tham gia giao thông. Việc phân làn chính thức dự kiến được triển khai từ ngày 1/7, sau khi hoàn thiện các điều kiện kỹ thuật trong tháng 6/2025.

Năm 2010 đến 2014, Hà Nội đã lắp đặt dải phân cách cứng ‘cưỡng bức’ ô tô, xe máy đi theo đường dành riêng trên các tuyến phố Huế, Bà Triệu, Hàng Bài, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Giải Phóng… Thời điểm đó, các dải phân cách được làm bằng bê tông, nhựa. Đến đầu năm 2015, Hà Nội quyết định dỡ bỏ tất cả các dải phân cách cứng ở các tuyến phố trên. Lãnh đạo Sở GTVT Hà Nội thời điểm đó giải thích, do ý thức của người tham gia giao thông đã tốt lên, ô tô, xe máy không còn lấn làn nên quyết định thu hồi dải phân cách cứng. Đến nay, các tuyến phố như Giải Phóng, Đại Cồ Việt, Xã Đàn… vẫn chia tách ô tô, xe máy theo làn đường riêng, nhưng phương pháp này được áp dụng bằng biển báo. Tuy nhiên, thực tế, các phương tiện di chuyển vẫn rất lộn xộn giữa các làn.