Giải pháp thảo dược giúp thông mũi, tiêu viêm cho người bị tắc mũi

Giải pháp thảo dược giúp thông mũi, tiêu viêm cho người bị tắc mũi không thở được

Tắc mũi không thở được không chỉ gây khó chịu, mất ngủ, ảnh hưởng lớn đến công việc, học tập... Đừng vội dùng thuốc tân dược, bạn có thể áp dụng ngay một số mẹo giúp thông mũi, tiêu viêm.

Tắc mũi không thở được gây ảnh hưởng lớn đến cuộc sống

Nguyên nhân và cơ chế gây tắc mũi không thở được

Nguyên nhân phổ biến

Khi niêm mạc mũi bị kích thích liên tục, các mạch máu và mô lympho phản ứng bằng cách sưng phù, tạo ra một lớp chất nhầy dày đặc. Viêm mũi dị ứng là một trong những nguyên nhân thường gặp; bụi nhà, lông thú, phấn hoa hay nấm mốc khi tiếp xúc sẽ kích hoạt hệ thống miễn dịch, làm giải phóng histamine và các cytokine gây viêm. Khi dịch mũi không được đào thải kịp thời, nó sẽ tích tụ và làm tắc các lỗ thông tự nhiên.

Viêm xoang là nguyên nhân phổ biến thứ hai. Vi khuẩn hoặc nấm sinh sống trong các khoang xoang, sinh ra độc tố và khiến dịch nhầy trở nên đặc và dính. Khi dịch này chảy trở lại mũi, tắc nghẽn sẽ càng trở nên nặng nề. Polyp mũi, những khối u lành tính phát triển từ niêm mạc mũi bị viêm lâu ngày, cũng có thể chiếm không gian và chèn ép đường thở.

Yếu tố nguy cơ và thói quen xấu

Không ít người sử dụng thuốc xịt co mạch quá 5‑7 ngày liên tục; thuốc sẽ làm mũi thông trong vài phút nhưng sau khi ngừng, niêm mạc thường phản ứng mạnh hơn, gây sưng nặng hơn. Hít khói thuốc lá, không khí ô nhiễm hoặc làm việc trong môi trường bụi bặm làm tăng độ nhạy cảm của niêm mạc, kéo dài thời gian viêm.

Uống ít nước cũng là một yếu tố không thể bỏ qua. Khi cơ thể thiếu nước, dịch nhầy trở nên đặc, khó đào thải ra ngoài. Giấc ngủ trong phòng điều hòa quá lạnh, không thay bộ lọc không khí, hay ngủ trong môi trường ẩm mốc đều tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và gây viêm mũi kéo dài.

Có nhiều nguyên nhân gây tắc mũi không thở được

Dấu hiệu nhận biết tắc mũi do viêm xoang, viêm mũi dị ứng

Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường cảm thấy một bên mũi nghẹt hơn, nhất là khi nằm nghiêng. Mùi hương giảm dần, vị ăn giảm do dịch nhầy che phủ các tế bào khứu giác. Hỉ mũi liên tục nhưng không hết, dịch trong hoặc hơi đục, và có thể xuất hiện tiếng ngáy nhẹ khi ngủ. Cổ họng thường khô rát sau một đêm vì hít thở qua miệng.

Nếu các dấu hiệu trên không giảm sau 10 ngày, hoặc xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, đau mặt, đau răng trên, dịch mũi vàng hoặc xanh kèm mùi hôi, đó là dấu hiệu cảnh báo cần đi khám tai mũi họng.

Trường hợp thấy khối u bất thường trong mũi, chảy máu không rõ nguyên nhân, hoặc trẻ em bị tắc mũi kéo dài kèm theo suy dinh dưỡng, mất ngủ, cần được khám sớm để tránh biến chứng.

Tắc mũi không thở được gây hậu quả gì?

Khi mũi không thông, hầu hết người bệnh sẽ chuyển sang thở bằng miệng. Điều này làm khô hầu, kích ứng cổ họng và tăng nguy cơ nhiễm trùng hô hấp dưới.

Thiếu ngủ do bị nghẹt mũi khiến cơ thể không có đủ thời gian phục hồi, dẫn đến mệt mỏi, giảm tập trung và năng suất làm việc giảm sút. Ở trẻ em, tắc mũi kéo dài có thể làm gián đoạn giấc ngủ sâu, ảnh hưởng tới quá trình phát triển não bộ.

Viêm xoang mãn tính nếu không được kiểm soát có thể lan rộng tới tai giữa, gây viêm tai kéo dài, hoặc tới phế quản, dẫn đến viêm phế quản mạn tính.

Polyp mũi phát triển lớn hơn có thể cần phẫu thuật, chi phí cao và thời gian hồi phục dài. Hệ miễn dịch cũng chịu áp lực liên tục khi phải đối phó với tình trạng viêm kéo dài, khiến người bệnh dễ mắc các bệnh nhiễm trùng khác.

Các phương pháp giảm tắc mũi

1.Rửa mũi

Rửa mũi bằng dung dịch muối sinh lý 0,9% hai lần mỗi ngày. Dùng 10‑15ml dung dịch, nghiêng đầu sang hai phía, nhẹ nhàng xả nước qua lỗ mũi. Đây là bước cơ bản giúp loại bỏ dịch nhầy và giảm sưng.

2. Xông hơi 

Pha 2‑3 giọt tinh dầu khuynh diệp, tràm hoặc bạch chỉ vào nước sôi, trùm khăn lên đầu để hít ngửi hơi nước nóng, thở sâu trong 10‑12 phút. Các thành phần này có cineole và eugenol, giúp giãn mạch và làm loãng dịch nhầy trong mũi xoang.

3. Massage nhẹ vùng mũi

Dùng đầu ngón tay áp một lực nhẹ từ gốc mũi xuống hốc mũi trong 2‑3 phút mỗi lần, 2‑3 lần mỗi ngày. Việc này kích thích tuần hoàn máu và hỗ trợ đào thải chất độc.

4. Kê cao đầu khi ngủ

Đặt gối cao thêm 10‑15cm để giảm tình trạng dịch nhầy đọng trong xoang, sẽ giúp giảm tắc mũi.

Kê cao đầu khi ngủ sẽ giúp giảm tắc mũi

5. Dùng thảo dược

Các loại thảo dược như thương nhĩ tử, hoàng kỳ, phòng phong, tân di hoa, bạch truật, bạc hà, kim ngân hoa và bạch chỉ có tác dụng thông mũi tiêu viêm hiệu quả. 

Thảo dược thông mũi tiêu viêm hiệu quả

Thương nhĩ tử

Trong Đông y, thương nhĩ tử có tác dụng tán phong, thông khiếu, chuyên dùng cho các chứng tỵ uyên (viêm mũi xoang mạn), giúp giảm phù nề niêm mạc mũi, từ đó làm mũi thông thoáng hơn, bớt nghẹt, bớt chảy dịch.

Theo nghiên cứu hiện đại, dược chất trong thương nhĩ tử có khả năng kháng viêm, ức chế phản ứng viêm tại niêm mạc mũi xoang.

Đây là vị chủ lực trong nhiều bài thuốc xoang.

Hoàng kỳ

Hoàng kỳ có tác dụng bổ khí, giúp cơ thể tăng khả năng chống lại tác nhân gây viêm (vi khuẩn, virus, dị ứng).

Trong viêm xoang mạn, hoàng kỳ giúp ổn định niêm mạc mũi, hạn chế tái phát do sức đề kháng kém.

Theo y học hiện đại, hoàng kỳ có tác dụng điều hòa miễn dịch, giảm phản ứng viêm kéo dài.

Phòng phong

Phòng phong có tác dụng khu phong, giải biểu, thường dùng khi viêm xoang liên quan đến phong hàn/phong nhiệt (thời tiết, dị ứng), giúp giảm hắt hơi, sổ mũi, đau đầu vùng trán – mũi.

Có tác dụng chống viêm và chống dị ứng nhẹ, hỗ trợ tốt trong viêm xoang do cơ địa dị ứng.

Tân di hoa

Tân di hoa nổi bật với tác dụng thông khiếu mũi, giảm nghẹt mũi sâu trong xoang, giúp giãn niêm mạc mũi, làm dịch xoang dễ thoát ra ngoài hơn.

Thường dùng trong các trường hợp nghẹt mũi kéo dài, đau xoang trán – xoang hàm.

Bạch truật

Theo Đông y, bạch truật có tác dụng kiện tỳ, táo thấp, giúp giảm sinh đờm – dịch nhầy.

Trong viêm xoang, điều này giúp giảm dịch mũi đặc, đục, hạn chế ứ đọng trong xoang, đồng thời có tác dụng chống viêm nhẹ, hỗ trợ phục hồi niêm mạc.

Bạc hà

Bạc hà có tác dụng tán phong nhiệt, thanh đầu mục, giúp làm mát và thông thoáng đường thở.

Tinh dầu bạc hà tạo cảm giác mũi thông nhanh, giảm khó chịu, đau đầu do xoang, có tác dụng kháng khuẩn, giảm viêm nhẹ ở đường hô hấp trên.

Kim ngân hoa

Kim ngân hoa nổi tiếng với tác dụng thanh nhiệt, giải độc, rất phù hợp với viêm xoang có yếu tố nhiễm khuẩn, giúp giảm mủ xoang, giảm viêm đỏ niêm mạc, hạn chế tiến triển nặng.

Theo nghiên cứu hiện đại, kim ngân hoa có hoạt tính kháng khuẩn và kháng viêm rõ rệt.

Bạch chỉ

Bạch chỉ có tác dụng khu phong, chỉ thống, thường dùng cho đau đầu, đau xoang vùng trán – sống mũi.

Hỗ trợ giảm đau, giảm viêm, giúp mũi thông thoáng hơn. 

Sự kết hợp hài hòa của các thảo dược này giúp thông mũi tiêu viêm hiệu quả, đồng thời giúp phục hồi niêm mạc mũi xoang.

• Thông mũi – khai khiếu: Thương nhĩ tử, tân di hoa, bạc hà, bạch chỉ
• Tiêu viêm – kháng khuẩn: Kim ngân hoa, phòng phong, thương nhĩ tử
• Giảm đờm – dịch xoang: Bạch truật
• Chống tái phát – nâng đề kháng: Hoàng kỳ

Hiện nay, các chuyên gia đã nghiên cứu bào chế thành công Thuốc Xoang dạng viên nén có thành phần từ những thảo dược này, giúp hỗ trợ điều trị các chứng nghẹt mũi, viêm mũi dị ứng, viêm xoang cấp và mạn tính.

Thuốc Xoang dạng viên nén có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, người bị tắc mũi không thở được do viêm xoang, viêm mũi dị ứng có thể tham khảo sử dụng. 

Ngoài việc dùng thuốc, người bị tắc mũi kéo dài cũng cần chú ý chế độ ăn uống, sinh hoạt và duy trì môi trường sống sạch sẽ. 

Thực phẩm giàu vitamin C như cam, ổi, ớt chuông giúp tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ niêm mạc mũi. Kẽm có trong hải sản, hạt bí và đậu hỗ trợ tái tạo tế bào niêm mạc. Hạn chế thực phẩm chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn vì chúng chứa chất bảo quản dễ gây viêm.

Tập thể dục nhẹ nhàng 30 phút mỗi ngày – đi bộ, yoga – giúp cải thiện lưu thông máu và giảm viêm toàn thân. Đặc biệt, nên uống nước ấm liên tục, ít nhất 1,5‑2 lít mỗi ngày, để dịch nhầy luôn ở mức loãng.

Giữ nhà khô ráo, dùng máy hút ẩm khi độ ẩm quá thấp, và thường xuyên thay vỏ gối, chăn ga bằng nước nóng để tiêu diệt bụi mạt. Máy lọc không khí trong phòng ngủ đặc biệt quan trọng với người có tiền sử dị ứng. Khi ra ngoài trong thời tiết lạnh, đeo khẩu trang vải mỏng để giữ ấm mũi và giảm kích ứng đột ngột.

Chú ý, nếu sau 10 ngày áp dụng các biện pháp trên mà không thấy tình trạng tắc mũi giảm hoặc xuất hiện sốt, đau mặt, chảy máu mũi, hãy đến bác sĩ tai mũi họng để được chẩn đoán chi tiết và có hướng điều trị thích hợp.