Dòng tiền gần 16.000 tỷ về túi Trung Nam Group thông qua kênh trái phiếu

CTCP đầu tư xây dựng Trung Nam (Trung Nam Group) được thành lập từ năm 2004, sau 18 năm hoạt động với các lĩnh vực Thủy điện, xây dựng, bất động sản... Đây là doanh nghiệp tư nhân mang tính chất gia đình của anh em ông Nguyễn Tâm Tiến và Nguyễn Tâm Thịnh.

Trung Nam Group được biết đến dự án Khu đô thị sinh thái Golden Hills tại Đà Nẵng. Ban đầu, trên trang web của doanh nghiệp, tập đoàn này giới thiệu dự án có tổng mức đầu tư 1,67 tỷ USD. Thế nhưng, sau đó, Trung Nam Group đã âm thầm sửa lại tổng mức đầu tư của dự án Golden Hills chỉ là 4.900 tỷ đồng.

Ngoài ra, Trung Nam Group còn là chủ đầu tư dự án Giải quyết ngập do triều cường khu vực TP.HCM giai đoạn 1. Dự án có tổng đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng được thực hiện theo hình thức BT. Sau thời gian tạm dừng, dự án này đã được tái khởi động từ đầu năm 2019 nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành.

Huy động vốn làm dự án năng lượng tái tạo

Vài năm trở lại đây, Trung Nam Group nổi lên như một hiện tượng trong lĩnh vực năng lượng tái tạo bằng một số dự án điện mặt trời, điện gió.

Trung Nam Group bắt đầu đầu tư vào điện mặt trời từ tháng 7/2018, khi khởi công xây dựng “siêu dự án” Nhà máy điện mặt trời Trung Nam tại tỉnh Ninh Thuận với diện tích 264 ha, tổng mức đầu tư 5.000 tỷ đồng. Dự án này có công suất thiết kế 204 MW, sản lượng điện tối đa khoảng 450 triệu kWh/năm.

Ngoài ra, Trung Nam Group còn là chủ đầu tư Nhà máy Điện gió Trung Nam Đăk Lăk 1, Nhà máy Điện mặt trời Thuận Nam công suất 450MW tại Ninh Thuận, Nhà máy Điện gió Đông Hải 1 công suất 100MW tại Trà Vinh, Nhà máy điện gió EA Nam...

Và mới đây nhất, Trung Nam Group là cái tên xuất hiện trong danh sách 5 nhà đầu tư đáp ứng năng lực, kinh nghiệm thực hiện trung tâm điện lực LNG Cà Ná giai đoạn 1 với vốn đầu tư khoảng 49.000 tỷ đồng của tỉnh Ninh Thuận.

Là chủ đầu tư nhiều dự án lớn cần nguồn vốn khổng lồ. Để có dòng tiền hàng chục nghìn tỷ đồng đầu tư vào các dự án, nhiều năm qua Trung Nam Group đã phải dựa vào việc phát hành trái phiếu.

Chỉ tính riêng năm 2021, Trung Nam Group đã “hút” thành công hơn 10.000 tỷ đồng thông qua việc phát hành trái phiếu. Trong đó có những đợt Trung Nam phát hành với khối lượng lớn trị giá hàng nghìn tỷ đồng.

Có thể kể đến như, CTCP điện gió Trung Nam Đắk Lắk 1 trong năm 2021 phát hành 10 đợt trái phiếu, với tổng trị giá 10.250 tỷ đồng. Hay Công ty TNHH điện mặt trời Trung Nam Thuận Nam phát hành 2 đợt trị giá 2.400 tỷ đồng. Riêng pháp nhân lõi CTCP đầu tư xây dựng Trung Nam cũng có 2 đợt phát hành trị giá 2.600 tỷ đồng. Ngoài ra còn có CTCP điện mặt trời Trung Nam Trà Vinh (400 tỷ đồng) và CTCP cơ giới Trung Nam miền Nam (200 tỷ đồng).

Tính trong 2 năm 2020 và 2021, Trung Nam Group đã huy động khoảng 23.000 tỷ đồng từ trái phiếu, với lãi suất trung bình từ 9,5%/năm, kỳ tính lãi trung bình 3 - 6 tháng/lần. Trong khi đó, tổng tài sản của Trung Nam hiện nay khoảng 77.000 tỷ đồng, có thể thấy Trung Nam Group đang sử dụng đòn bẩy tài chính ở mức cao.

Từ năm 2019, MBBank là ngân hàng thu xếp những đợt tín dụng cả nghìn tỷ cho các đợt phát hành trái phiếu của doanh nghiệp nhóm Trung Nam.

Có thể kể đến như, cuối tháng 8/2019, MBBank là tổ chức thu xếp hai lô trái phiếu cho nhóm Trung Nam Group, gồm 2.100 tỷ đồng kỳ hạn 9 năm cũng cho Trung Nam SPC và 945 tỷ đồng khác có kỳ hạn 5 năm trực tiếp cho CTCP Trung Nam.

Đến tháng 12/2019, MBBank lại tiếp tục được nhắc đến trong thương vụ phát hành 1.500 tỷ đồng trái phiếu của CTCP Điện mặt trời Trung Nam (Trung Nam SPC) - một thành viên của Trung Nam Group. Lô trái phiếu này cùng có kỳ hạn 4 năm, chia làm 4 đợt: Đợt 1 ngày 3/12 (400 tỷ đồng), đợt 2 ngày 4/12 (400 tỷ đồng), đợt 3 ngày 5/12 (400 tỷ đồng) và đợt 4 ngày 6/12 (300 tỷ đồng). Tài sản đảm bảo cho lô trái phiếu này là toàn bộ quyền tài sản và tài sản trên đất hình thành trong tương lai gắn liền với dự án Nhà máy điện mặt trời Trung Nam (tại tỉnh Ninh Thuận), toàn bộ số cổ phần của các cổ đông hiện hữu tại TN Solar Power.

Nếu chỉ mình MBBank thì có lẽ sẽ không đủ khả năng tài trợ tín dụng cho Trung Nam Group, bởi doanh nghiệp này đang sở hữu nhiều dự án lớn, cần lượng vốn khổng lồ.

Đặc biệt, với tham vọng trở thành chủ đầu tư dự án điện khí LNG Cà Ná giai đoạn 1 với tổng mức đầu tư 49.000 tỷ thì Trung Nam lại càng “khát vốn” hơn. Bởi vậy, thời gian qua Trung Nam Group không ngừng hợp tác với các tổ chức tín dụng khác.

Đầu năm 2022, Trung Nam Group và Vietcombank đã ký kết Thỏa thuận hợp tác toàn diện. Vietcombank đã tài trợ nhiều dự án lớn của Trung Nam Group hiện đã đi vào hoạt động như: Nhà máy Điện mặt trời Thuận Nam công suất 450 MW tại Ninh Thuận, Nhà máy Điện gió Đông Hải 1 công suất 100 MW tại Trà Vinh và Nhà máy Điện gió Ea Nam công suất 400 MW tại Đắk Lắk với tổng giá trị thu xếp vốn lên tới gần 13.600 tỷ đồng.

Ngoài ra, tháng 2 vừa qua, Trung Nam Group đã hợp tác với Ngân hàng TNHH một thành viên HSBC Việt Nam (HSBC Việt Nam) để tìm kiếm nguồn tài chính triển khai các dự án năng lượng tái tạo.

Gặp khó về giá điện

Đặc điểm của các dự án điện tái tạo là thời gian triển khai tương đối nhanh và đa phần các dự án có lãi ngay trong năm đầu tiên vận hành thương mại, do được hỗ trợ giá mua điện FIT từ Chính phủ. Các ngân hàng cũng ưu tiên cấp vốn giúp doanh nghiệp đầu tư vào năng lượng tái tạo, nhờ nguồn tiền trả từ bán điện khá đều đặn và lớn.

Tuy nhiên, việc doanh nghiệp đã bị dừng khai thác phần công suất không được hưởng ưu đãi giá FIT khiến Trung Nam Group đối diện với áp lực trong việc thu xếp tài chính để trả nợ vay, cũng như bố trí kinh phí để vận hành...

Cụ thể, Tập đoàn Điện lực Việt Nam EVN đã thông báo dừng khai thác phần công suất không được hưởng ưu đãi giá FIT của 3 nhà máy điện thuộc sở hữu của Trung Nam Group.

Các nhà máy này gồm có: Nhà máy điện mặt trời tại xã Phước Minh, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận kết hợp với đầu tư Trạm biến áp 500kV Thuận Nam và các đường dây 500kV, 220kV (gọi tắt là Dự án 450MW) của Trung Nam Group là dự án đầu tiên do doanh nghiệp tư nhân đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư hơn 12.000 tỷ đồng.

Dự án có 277,88MW được hưởng giá điện 9,35 UScent/kWh, do nằm trong phạm vi 2.000MW công suất điện mặt trời tích lũy trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận. Phần công suất còn lại hơn 172MW chưa được xác định cơ chế giá.

2 nhà máy điện mặt trời Thiên Tân 1.2 và Thiên Tân 1.3 cũng dừng khai thác một phần công suất chưa có cơ chế giá, cho đến khi có Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế giá điện cho phần công suất nằm ngoài 2.000MW tại tỉnh Ninh Thuận.

Ngay sau đó, Trung Nam Group cũng đã có công văn gửi Thủ tướng, cho rằng “dừng khai thác hoàn toàn phần công suất chưa xác định giá của dự án sẽ phá vỡ cam kết của nhà đầu tư đối với các tổ chức tài trợ vốn, gia tăng áp lực việc trả nợ vay” của công ty.