EU chuẩn bị siết quy định với một nhóm người Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí ngừng cấp quy chế bảo hộ tạm thời cho những người Ukraine mới đến thuộc diện phải thực hiện nghĩa vụ quân sự, trong khi vẫn gia hạn chương trình bảo hộ đối với các nhóm đối tượng khác chạy khỏi cuộc xung đột với Nga.

Theo Hội đồng Liên minh châu Âu, quy định mới sẽ có hiệu lực từ tháng 3/2027, còn chương trình bảo hộ tạm thời nói chung sẽ được kéo dài đến tháng 3/2028.

Ukraine ban hành lệnh tổng động viên ngay sau khi xung đột leo thang vào tháng 2/2022, khiến gần như toàn bộ nam giới trong độ tuổi quân sự không được phép rời khỏi đất nước.

Tuy nhiên, nhiều người vẫn tới được các quốc gia EU. Theo số liệu của khối, nam giới trưởng thành hiện chiếm khoảng 27% số người Ukraine đang được hưởng quy chế bảo hộ tạm thời.

Ủy ban châu Âu ngày 9/7 cho biết những người nộp đơn mới sẽ phải "hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại Ukraine" mới đủ điều kiện được hưởng quy chế bảo hộ tạm thời.

Cơ quan này cho biết quy định mới nhằm phản ánh "nhu cầu quốc phòng đang thay đổi" của Ukraine và sẽ không ảnh hưởng đến những người đã được hưởng quy chế bảo hộ trước đó. Hiện Ukraine áp dụng chế độ nghĩa vụ quân sự đối với nam giới từ 25 đến 60 tuổi.

Bộ trưởng Tư pháp Ireland Jim O'Callaghan, nước đang giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, cho biết việc gia hạn chương trình sẽ "mang lại sự ổn định cho những người đã tìm được nơi an toàn tại EU".

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh: "Chúng tôi cũng muốn bảo đảm Ukraine có thể tự bảo vệ mình", đồng thời khẳng định cơ chế bảo hộ tạm thời "tôn trọng những nhu cầu chính đáng của Ukraine".

Trong bối cảnh áp lực lên hệ thống phúc lợi và sự bất mãn của dư luận về chi phí dành cho người nhập cư gia tăng, nhiều quốc gia Tây Âu đang từng bước cắt giảm hỗ trợ đối với người tị nạn Ukraine.

Theo Eurostat, hiện có hơn 4,35 triệu người Ukraine đăng ký hưởng quy chế bảo hộ tạm thời tại EU. Ba Lan, Đức và Hungary đã bắt đầu thu hẹp một số chính sách hỗ trợ.

Giới chức Ukraine nhiều lần kêu gọi nam giới trong độ tuổi nhập ngũ đang ở nước ngoài trở về do tình trạng thiếu hụt binh lực. Tháng 4 vừa qua, Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố: "Các lực lượng vũ trang của chúng tôi chắc chắn mong họ trở về, bởi đó là vấn đề công bằng."

Ukraine đang gặp nhiều khó khăn trong việc bổ sung quân số khi lực lượng Nga tiếp tục tiến quân trên chiến trường. Chiến dịch được dư luận gọi là "busification" - trong đó các nhân viên tuyển quân phục kích nam giới trên đường phố hoặc trước cửa nhà, thậm chí sử dụng vũ lực với những người chống đối - đã nhiều lần làm dấy lên làn sóng phản đối trong xã hội.

Cuộc khủng hoảng tuyển quân cũng khiến một số quốc gia châu Âu ủng hộ Ukraine xem xét lại chính sách tị nạn. Đầu năm nay, Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố sẽ siết chặt các chính sách bảo hộ đối với người Ukraine, cho rằng những nam giới trẻ cần trở về quê hương.

Tháng trước, Chính phủ CH Séc cũng thông qua luật siết chặt quy định về bảo hộ tạm thời, đồng thời cho biết các cuộc thảo luận trong EU thời gian tới có thể bao gồm việc hạn chế quy chế bảo hộ đối với nam giới trong độ tuổi nhập ngũ khi Ukraine ngày càng thiếu nhân lực.