Đường về tay Novaland của dự án The Grand Manhattan 100 Cô Giang

Năm 2007, Công ty cổ phần Phát triển Đất Việt được thành lập và đã được UBND TPHCM chấp thuận chủ trương trương đầu tư, xây dựng lại chung cư Cô Giang thành khu căn hộ và trung tâm thương mại Pavilion Square trên khu đất rộng 1,4 ha tại số 100 Cô Giang, phường Cô Giang, quận 1.

Tuy nhiên suốt cả thập kỷ sau, việc triển khai dự án vẫn bị đình trệ, do bất đồng trong việc đề bù giải phóng mặt bằng. Bởi muốn có 1,4 ha “đất sạch” triển khai dự án, chủ đầu tư phải thực hiện di dời hơn 750 căn hộ trong 4 lô chung cư cũ và 134 căn nhà liên kế lân cận. Mà để tìm được tiếng nói chung giữa các bên trong việc này thì không dễ. Phải đến quý 3/2017, công tác giải phóng mặt bằng mới cơ bản hoàn tất.

Pavilion Square số 100 Cô Giang ban đầu được biết đến do nhóm VinaCapital – quỹ đầu tư lớn nhất Việt Nam của ông Lam Don Di sở hữu.

Nhưng VinaCapital không trực tiếp đứng tên khoản đầu tư vào Đất Việt, mà thông qua một quỹ thành viên chuyên trách về lĩnh vực bất động sản là VinaLand Limited (VNL). Và VNL thì cũng lại qua một trung gian khác. Họ lập nên một “offshore company” ở thiên đường thuế British Virgin Islands, là VinaCapital Property Investment Limited, để đứng tên 90% cổ phần Đất Việt.

Theo Giấy đăng ký doanh nghiệp thay đổi ngày 28/07/2016, Đất Việt có vốn điều lệ 632 tỷ đồng, đóng góp bởi 3 cổ đông: VinaCapital Property Investment Limited (góp 568,8 tỷ đồng, chiếm 90%); Anstra PTE. Ltd (quốc tịch Singapore; Góp 31,6 tỷ đồng, chiếm 5%); CTCP VietLand Capital (5%).

Tuy nhiên, một năm sau, cơ cấu sở hữu trên đã thay đổi sâu sắc. Dù vậy, ông Lam Don Di, vẫn giữ vai trò Chủ tịch HĐQT của Đất Việt.

Theo Đăng ký doanh nghiệp thay đổi ngày 18/8/2017 của Đất Việt ghi nhận, trong 632 tỷ đồng vốn điều lệ công ty, thì tỷ lệ sở hữu của VinaCapital Property Investment Limited chỉ còn 10%, tương ứng với 63,2 tỷ đồng. Trong khi, tỷ lệ sở hữu của CTCP VietLand giữ nguyên ở mức 5%; Còn Anstra PTE. Ltd giảm về còn 0,5% (3,16 tỷ đồng). Như vậy, đến lúc này, tỷ lệ sở hữu của khối ngoại ở Đất Việt chỉ còn 10,5%, thay vì mức 95% trước đó.

Ngày 16/11/2017, Đất Việt điều chỉnh vốn điều lệ lên mức 1.020 tỷ đồng. Nhưng vì VinaCapital Property Investment Limited và Anstra PTE. Ltd  không góp thêm nên tỷ lệ sở hữu giảm xuống còn lần lượt 6,2% và 0,31%. Tương ứng, tỷ lệ sở hữu của khối ngoại ở Đất Việt còn 6,51%. Tỷ lệ sở hữu của CTCP VietLand cũng giảm về còn 0,31%.

Đến ngày 31/5/2018, VinaCapital Property Investment Limited chính thức biến mất khỏi cơ cấu sở hữu Đất Việt. Trong khi, Anstra PTE. Ltd và CTCP VietLand giữ lượng vốn không đáng kể (0,31%) của mình tại Đất Việt thêm ít tuần nữa, rồi cũng thoái triệt để.

Cuối tháng 5/2018. Tổng Giám đốc VinaCapital Lam Don Di dời ghế Chủ tịch HĐQT kiêm người đại diện theo pháp luật của Đất Việt, nhường lại cho người mới là bà Lê Nguyễn Diễm My (SN 1988). Tương tự, vị trí người quản lý khác của ông Hoàng Trọng Minh Trí (Kế toán trưởng) cũng được chuyển sang cho tân nhân sự Lê Thanh Liêm – Thành viên HĐQT (SN 1959).

Một bản công bố thông tin của VinaLand Limited trên sàn chứng khoán London – nơi mà quỹ này đang niêm yết, với mã VNL cho thấy, ngày 11/5/2018, VNL phát đi thông báo đã thoái toàn bộ vốn tại dự án Pavilion Square ("its entire stake in the Pavilion Square project").

“VNL đã chuyển toàn bộ cổ phần của mình trong dự án cho Công ty Cổ phần Đầu tư RC12 với mức định giá cao hơn 11,2% so với giá trị tài sản ròng chưa được kiểm toán vào ngày 31/3/2018 và cao hơn 13,7% giá trị tài sản ròng chưa được kiểm toán tại thời điểm diễn ra cuộc họp bất thường của VNL vào tháng 11/2016, trong đó cả hai con số đã bao gồm cả điều chỉnh cho các khoản đầu tư bổ sung tính đến ngày thoái vốn”, trích thông tin trên londonstockexchange.com.

Cũng theo VinaLand Limited: Giao dịch này làm phát sinh khoản thanh toán bằng tiền mặt với giá trị ròng là 36,9 triệu USD, không bao gồm trả nợ của các khoản vay cổ đông, và ở mức IRR là -3,0%.

Tại thời điểm thông báo, VinaLand Limited đã nhận được khoảng 99,5% số tiền ròng và số tiền còn lại dự kiến sẽ nhận được chậm nhất vào tháng 11/2018.

Như vậy, cái tên thay thế VinaCapital tại Pavilion Square đã được xác định, là Công ty Cổ phần Đầu tư RC12 (RC12).

Những cái tên Lê Nguyễn Diễm My, Lê Thanh Liêm là các mắt xích trong hệ sinh thái của Novaland. có thể nhận định Tập đoàn của gia đình ông Bùi Thành Nhơn đã “thâu tóm” dự án số 100 Cô Giang.

Hơn nữa, theo Báo cáo tài chính hợp nhất 2018 của Novaland cũng thể hiện, tập đoàn này đang sở hữu 49,9% tỷ lệ biểu quyết tại Đất Việt. Sang năm 2019, Novaland đã tăng quyền sở hữu lên đến 99,67%.

Theo báo cáo của Novaland, trogn tháng 1/2019, tập đoàn này đã chi 2.535 tỷ đồng để mua 99,97% tỷ lệ sở hữu tại CTCP đầu tư bất động sản Trường Tây – đây là doanh nghiệp sở hữu 50,18% vốn tại Đất Việt. Thông qua việc mua lại Trường Tây, Novaland chính thức sở hữu Đất Việt đồng nghĩa việc mua lại dự án 100 Cô Giang. Sau khi về tay Novaland dự án được đổi tên thành The Grand Manhattan.

Tuy nhiên, cần chú ý rằng, tháng 1/2019 Novaland mới chi hơn 2.535 tỷ đồng để mua lại Trường Tây. Nhưng theo tìm hiểu của PV, công ty này khi mới thành lập chỉ có vốn điều lệ 20 tỷ đồng do bà Võ Thị Kim Khoa làm Chủ tịch HĐQT.

Tháng 8/2018, Trường Tây tăng vốn lên 1.635,5 tỷ đồng (gấp gần 82 lần) cơ cấu cổ đông không được công bố. Song, trong danh sách HĐQT công ty lúc này xuất hiện những cái tên như Bùi Trọng Nghĩa, Lê Thanh Liêm là các mắt xích trong hệ sinh thái Novaland.

Dường như, Novaland đã thâu tóm Trường Tây từ trước đó, còn hợp đồng mua lại vào tháng 1/2019 với giá 2.535 tỷ đồng chỉ là hình thức.