Đừng coi thường cảm cúm ở trẻ em - những biến chứng cần biết!

Cảm cúm ở trẻ em gây sốt, sổ mũi, ho, nghẹt mũi và mệt mỏi

MỤC LỤC:

Hiểu rõ về cảm cúm ở trẻ em

Nguyên nhân gây cảm cúm ở trẻ em

Cảm cúm ở trẻ em có thể gây ra biến chứng gì?

Cảm cúm ở trẻ em có cần đến bệnh viện thăm khám?

Nguyên tắc chăm sóc khi trẻ bị cảm cúm

Cách sử dụng thảo dược giải cảm cúm ở trẻ em

Hiểu rõ về cảm cúm ở trẻ em

“Cảm cúm” trong cách gọi thông dụng thường chỉ nhóm bệnh do virus đường hô hấp gây ra với biểu hiện sổ mũi, hắt hơi, ho, đau họng, có thể kèm sốt.

Ở trẻ nhỏ, hệ miễn dịch còn non nớt nên cảm cúm ở trẻ em dễ khởi phát đột ngột, tăng nặng về đêm, gây quấy khóc, bỏ ăn và rối loạn giấc ngủ.

Triệu chứng cảm cúm ở trẻ em:

• Sốt nhẹ đến vừa; một số bé có thể sốt cao, nhất là vào buổi tối.
• Chảy nước mũi loãng chuyển dần sang đặc, nghẹt mũi, hắt hơi.
• Ho khan hoặc ho có đờm, đau rát họng, nói khàn.
• Mệt, kém ăn, rối loạn giấc ngủ; trẻ nhỏ có thể quấy khóc.
• Đau đầu, đau mỏi cơ, nhức quanh hốc mắt (tùy mức độ).

Các triệu chứng thường diễn tiến 3 - 7 ngày; ho và nghẹt mũi có thể kéo dài hơn.

Sốt, chảy nước mũi, ho là những triệu chứng phổ biến cảm cúm ở trẻ em

Nguyên nhân gây cảm cúm ở trẻ em

Cảm cúm ở trẻ em chủ yếu do virus đường hô hấp lây qua:

• Giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện.
• Tiếp xúc tay – mũi – miệng với bề mặt nhiễm virus (đồ chơi, tay nắm cửa…).
• Không khí kín: phòng kém thông thoáng làm tăng nguy cơ lây lan.
• Trẻ đi nhà trẻ, mẫu giáo hoặc sống trong gia đình có người bệnh sẽ dễ mắc hơn do tiếp xúc gần.

Cảm cúm ở trẻ em có thể gây ra biến chứng gì?

Biến chứng thường gặp:

Trẻ mắc cảm cúm có thể gặp các vấn đề như viêm tai giữa, viêm xoang gây đau tai, sổ mũi đặc và sốt dai dẳng.

Ngoài ra, đường hô hấp cũng dễ bị ảnh hưởng với tình trạng ho nặng, khò khè, viêm thanh khí phế quản hoặc viêm tiểu phế quản, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Một số trẻ còn có nguy cơ mất nước do sốt cao, ăn uống kém, nôn ói.

Biến chứng nặng:

Trong nhiều trường hợp, cúm có thể dẫn đến viêm phổi hoặc bội nhiễm vi khuẩn, khiến trẻ thở nhanh, khó thở, tím tái và phải nhập viện.

Hiếm gặp hơn nhưng nguy hiểm là biến chứng thần kinh như co giật do sốt, viêm não; hoặc biến chứng tim – cơ như viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim, gây đau ngực, mệt mỏi, yếu cơ.

Nhóm có nguy cơ bị biến chứng gồm trẻ dưới 5 tuổi (đặc biệt là dưới 2 tuổi), trẻ mắc hen suyễn, bệnh tim bẩm sinh, suy giảm miễn dịch, béo phì, hoặc đang dùng thuốc có chứa aspirin kéo dài.

Cảm cúm ở trẻ em có cần đến bệnh viện thăm khám?

Cha mẹ nên đưa con đến cơ sở y tế nếu có một trong các dấu hiệu:

• Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt
• Sốt ≥ 38,5°C kéo dài hơn 48 giờ hoặc sốt cao hơn 39,5°C nhưng uống thuốc mà không hạ sốt
• Trẻ thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực, tím tái, bỏ bú/khó đánh thức.
• Nôn ói liên tục, mất nước (khô môi, ít tiểu), lừ đừ, co giật.
• Phát ban tím tái, đau tai dữ dội, đau đầu nặng, đau ngực.
• Nghi ngờ bội nhiễm: ho đờm xanh vàng đặc, sốt trở lại sau khi đã hạ sốt.

Nguyên tắc chăm sóc khi trẻ bị cảm cúm

Hạ sốt an toàn

Chỉ dùng paracetamol khi sốt từ 38,5°C, liều theo cân nặng và hướng dẫn của bác sĩ (hoặc hướng dẫn trên bao bì sản phẩm).

Không tự ý dùng aspirin cho trẻ vì nguy cơ hội chứng Reye ảnh hưởng đến gan và não.

Có thể sử dụng miếng dán hạ sốt để hỗ trợ làm mát bề mặt da, giúp trẻ dễ chịu hơn, đặc biệt vào ban đêm, từ đó giúp ngủ ngon hơn.

Giảm nghẹt mũi

Nhỏ hoặc rửa mũi bằng nước muối sinh lý 0,9% 2 - 3 lần/ngày, giúp làm sạch dịch nhầy, bụi bẩn và virus.

Tăng độ ẩm không khí bằng máy tạo ẩm hoặc đặt chậu nước ấm trong phòng, đồng thời tránh khói thuốc và mùi hóa chất.

Khi ngủ, cho trẻ kê gối cao đầu hơn một chút để giảm nghẹt mũi và hạn chế ho về đêm.

Bù nước đúng cách

Cho trẻ uống từng ngụm nhỏ nước ấm hoặc nước hoa quả loãng; với trẻ còn bú, nên tăng số lần bú.

Trường hợp trẻ có dấu hiệu mất nước (khô môi, tiểu ít, mắt trũng), cần tham khảo ý kiến bác sĩ về cách dùng oresol đúng hướng dẫn.

Dinh dưỡng hợp lý

Chia nhỏ bữa ăn, ưu tiên thức ăn mềm – ấm – dễ tiêu như cháo, súp, sữa chua.

Bổ sung trái cây giàu vitamin C như cam, quýt, kiwi để tăng đề kháng, nếu trẻ dung nạp được.

Tránh ép trẻ ăn quá mức; nên tôn trọng cảm giác đói – no của trẻ để không gây áp lực cho trẻ.

Giải cảm bằng thảo dược

Y học cổ truyền có nhiều loại thảo dược giúp phát tán phong hàn, thanh nhiệt giải cảm.

• Cát căn: Vị ngọt, tính mát, thường dùng trong các bài thuốc cảm sốt. Giúp hạ sốt nhẹ, giãn cơ, giảm đau mỏi vai gáy và cải thiện tình trạng khát do sốt.
• Sài hồ: Có tác dụng điều hòa cơ thể, giải biểu, hạ sốt. Thường dùng khi trẻ có biểu hiện ớn lạnh, sốt run, giúp giảm khó chịu.
• Bạch thược: Vị chua, tính hơi hàn, có tác dụng dưỡng huyết, làm dịu cơ thể, giảm co cứng cơ và tăng sức đề kháng.
• Thạch cao: Vị ngọt, tính hàn, thanh nhiệt mạnh. Giúp giảm cảm giác nóng rát, hạ sốt và hỗ trợ làm dịu cơn khát khi cơ thể mất nước do sốt.
• Cát cánh: Có tác dụng khai phế, giảm ho, long đờm, làm thông thoáng đường thở và giảm đau rát cổ họng.
• Hoàng cầm: Vị đắng, tính hàn, giúp hạ nhiệt, chống viêm, giảm sưng đỏ và cải thiện tình trạng khó chịu do cảm sốt.
• Bạch chỉ: Vị cay, thơm, tính ấm, tác dụng khu phong, giảm đau đầu, nghẹt mũi, đặc biệt trong cảm lạnh kèm nhức đầu vùng trán.
• Khương hoạt: Vị cay, tính ấm, chuyên trị đau đầu, nhức mỏi, giúp cơ thể dễ chịu hơn khi bị cảm lạnh.
• Cam thảo: Vị ngọt, tính bình, làm dịu niêm mạc họng, giảm ho nhẹ. Ngoài ra còn có tác dụng điều hòa, giúp phối hợp các vị thuốc khác hài hòa hơn.

Sự kết hợp của các thảo dược này giúp thanh nhiệt, hỗ trợ giảm các triệu chứng cảm cúm: đau đầu, hắt hơi, sổ mũi, thân nhiệt cao.

Có nhiều loại thảo dược giúp giải cảm hiệu quả

Cách sử dụng thảo dược giải cảm cúm ở trẻ em

Dùng trà giải cảm

Một số loại thảo dược như cát căn, bạch chỉ, gừng… có thể dùng dưới dạng trà. Trà giải cảm phù hợp cho người lớn hoặc trẻ lớn, giúp giữ ấm cơ thể, hỗ trợ giảm ớn lạnh và nhức mỏi cơ thể.

Sắc thuốc uống

Phương pháp sắc truyền thống cho hiệu quả cao vì tận dụng trọn vẹn hoạt chất trong thảo dược. Tuy nhiên, việc sắc thuốc khá mất thời gian, khó bảo quản và mùi vị thường khó uống, nhất là đối với trẻ em.

Dạng viên nén

Dạng viên giúp tiện lợi khi sử dụng, dễ mang theo và bảo quản. Đây là lựa chọn phù hợp cho người trưởng thành, đặc biệt với những ai bận rộn và cần sự tiện lợi.

Dạng siro thảo dược

Đây là dạng bào chế phù hợp cho trẻ nhỏ. Siro vừa dễ uống nhờ vị ngọt dịu, vừa đảm bảo chiết xuất đầy đủ các tinh chất từ thảo dược. Ngoài ra, dạng siro còn giúp hấp thu nhanh, an toàn, hạn chế tình trạng nôn trớ khi trẻ uống thuốc. Nhờ đó, phụ huynh có thể yên tâm sử dụng để hỗ trợ giảm triệu chứng cảm cúm ở trẻ em.

Siro giải cảm từ thảo dược hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, bạn có thể tham khảo để sử dụng.