Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai, thúc đẩy chuyển đổi số trong trường học

Giáo viên Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn duy trì dạy một số môn học bằng tiếng Anh.

Tạo môi trường sử dụng tiếng Anh

Tại Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn (phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai), việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai được nhà trường triển khai theo lộ trình, gắn với kế hoạch giáo dục và yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học.

Ông Huỳnh Lê Minh, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết, bên cạnh nâng cao chất lượng các giờ học ngoại ngữ chính khóa, trường khuyến khích giáo viên các bộ môn tích hợp thuật ngữ, câu lệnh hoặc tài liệu tiếng Anh phù hợp trong quá trình giảng dạy. Đặc biệt, nhà trường duy trì dạy học môn Toán và các môn Khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh với tần suất tối thiểu 2 lần trong học kỳ I và 1 lần/tháng trong học kỳ II. Qua đó, học sinh có thêm cơ hội tiếp cận tri thức khoa học bằng ngoại ngữ, từng bước hình thành khả năng sử dụng tiếng Anh trong học tập.

Để đáp ứng yêu cầu này, trường chú trọng rà soát năng lực đội ngũ giáo viên tiếng Anh và giáo viên các bộ môn có đủ điều kiện giảng dạy bằng tiếng Anh. Giáo viên được tạo điều kiện tham gia các lớp tập huấn chuyên sâu, tự bồi dưỡng năng lực ngoại ngữ, kỹ năng ứng dụng công nghệ số và AI trong biên soạn học liệu, thiết kế bài giảng tương tác.

Cùng với đổi mới hoạt động trên lớp, nhà trường từng bước xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh thông qua English Corner, tủ sách, thư viện, bảng tin, khẩu hiệu và biển chỉ dẫn song ngữ trong khuôn viên. Tổ Ngoại ngữ và Đoàn Thanh niên phát huy vai trò nòng cốt trong duy trì câu lạc bộ tiếng Anh, tổ chức sân chơi, diễn đàn, hội thảo, cuộc thi hùng biện, kể chuyện, sinh hoạt dưới cờ và giao lưu học thuật.

Công nghệ số cũng được đưa vào các hoạt động học tập. Qua đó, học sinh được khuyến khích xây dựng sản phẩm truyền thông như video, podcast, infographic; khai thác nền tảng trực tuyến và sử dụng các công cụ AI an toàn để tự học, luyện tập giao tiếp.

“Quá trình triển khai tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh, đồng thời nhận được sự đồng thuận. Học sinh ngày càng chủ động, tự tin hơn khi sử dụng tiếng Anh trong sinh hoạt tập thể, nghiên cứu khoa học và thuyết trình các dự án STEM. Việc sử dụng ngoại ngữ từng bước trở thành một phần trong hoạt động học tập, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và chuẩn bị năng lực hội nhập quốc tế cho học sinh”, ông Minh chia sẻ.

Học sinh lớp 1 Trường Tiểu học Lê Lợi làm quen với tiếng Anh.

Ở bậc tiểu học, Trường Tiểu học Lê Lợi (phường Quy Nhơn) cũng triển khai việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai theo lộ trình. Theo Hiệu trưởng Đặng Văn Mạnh, nhà trường có 1.406 học sinh tại hai cơ sở, trong đó cơ sở chính có 952 học sinh, cơ sở phụ có 454 học sinh.

Hiện học sinh khối 3, 4, 5 học tiếng Anh theo chương trình chuẩn, riêng học sinh khối 1, 2 học theo hình thức tự chọn với 2 tiết/tuần. Để các em tiếp cận ngoại ngữ tự nhiên hơn, trường kết hợp các hoạt động giao lưu, trò chơi và tương tác trực tuyến. Song song đó, nhà trường có kế hoạch đầu tư, tu sửa, nâng cấp phòng học, thiết bị công nghệ, máy tính và phòng học bộ môn, đáp ứng yêu cầu dạy học trong thời kỳ chuyển đổi số.

Ứng dụng AI, chuyển đổi số phù hợp điều kiện thực tế

Dù còn nhiều khó khăn, nhưng các trường vùng khó vẫn cố gắng tạo điều kiện cho học sinh làm quen tiếng Anh và ứng dụng chuyển đổi số trong dạy học.

Trong khi các trường ở khu vực đô thị từng bước mở rộng môi trường sử dụng tiếng Anh, tại những địa bàn còn nhiều khó khăn, việc triển khai đòi hỏi cách làm linh hoạt, phù hợp với năng lực học sinh và điều kiện cơ sở vật chất.

Tại Trường Tiểu học và THCS Ia Phí (xã Ia Phí, tỉnh Gia Lai), phần lớn học sinh là người Jrai, điều kiện sống còn nhiều khó khăn. Toàn trường có 1.156 em, trong đó học sinh người Jrai chiếm 98%. Với học sinh tiểu học, việc dạy và học tiếng phổ thông đã là một thách thức, vì vậy việc tiếp cận tiếng Anh và các nền tảng học tập số cần có lộ trình phù hợp.

Bước vào năm học 2026-2027, trường được sáp nhập từ 3 trường, gồm 2 trường tiểu học và 1 trường THCS. Nhà trường tiến hành phân loại học sinh để lựa chọn hình thức học tập phù hợp với năng lực từng em.

Chia sẻ của bà Hoàng Thị Thu, Hiệu trưởng nhà trường, đơn vị sử dụng kinh phí chi thường xuyên để đăng ký các gói học kỹ năng sống, luyện thi IELTS, giúp học sinh có thể luyện tập thông qua máy tính của giáo viên. Những học sinh có năng lực tốt được tách nhóm để tiếp tục bồi dưỡng, tạo điều kiện tham gia các kỳ thi IELTS.

Tuy nhiên, việc triển khai còn gặp khó khăn do điều kiện tiếp cận và khả năng học tập của học sinh không đồng đều. Dù vậy, việc ứng dụng AI và chuyển đổi số vẫn được duy trì ở những lớp có đủ điều kiện. Cùng với đó, nhà trường khuyến khích học sinh có khả năng tham gia học tập trên các nền tảng trực tuyến, giáo viên sẽ đồng hành, hướng dẫn các em trong quá trình tiếp cận công nghệ.

Theo bà Thu, trước thềm năm học mới, trường được hỗ trợ hơn 1 tỷ đồng để sửa chữa, đầu tư cơ sở vật chất. Đây là điều kiện để nhà trường từng bước cải thiện môi trường học tập, hỗ trợ việc ứng dụng công nghệ vào giảng dạy