Dọn nhà đón Tết, bác sĩ mách tuyệt chiêu bảo vệ xương khớp, sống lưng

Tin từ Bệnh viện Bạch Mai cho biết, Tết đến xuân về cũng là thời điểm các cơ sở y tế, bệnh viện ghi nhận sự gia tăng đáng kể các ca chấn thương cơ xương khớp cấp tính.

Từ đau lưng, bong gân, trật khớp cho đến thoát vị đĩa đệm… nhiều trường hợp xuất phát từ những công việc tưởng chừng quen thuộc như bê vác đồ nặng, leo trèo lau dọn, đứng nấu nướng trong thời gian dài.

Theo các chuyên gia Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Bạch Mai, việc dọn dẹp nhà cửa với cường độ cao trong thời gian ngắn tạo áp lực lớn lên cột sống và các khớp.

Để kỳ nghỉ Tết trọn vẹn niềm vui, mỗi người cần chủ động bảo vệ hệ cơ xương khớp bằng những nguyên tắc đơn giản nhưng hiệu quả sau đây:

1. Khởi động - bước đệm không thể bỏ qua

Cách bê các vật nặng đúng cách. Ảnh BSCC

Trước khi bắt đầu các hoạt động nặng, hệ cơ xương khớp cần được “làm nóng” giống như trước khi tập thể dục.

Chỉ cần 5-10 phút thực hiện các động tác xoay khớp nhẹ nhàng theo tầm vận động bình thường, tập trung vào cổ tay, vai, thắt lưng và đầu gối, sẽ giúp tăng lưu thông máu và kích thích tiết dịch khớp. Nhờ đó, các khớp vận động trơn tru hơn, giảm nguy cơ căng cơ hay chấn thương đột ngột.

Nâng vật nặng đúng tư thế để tránh đau lưng, thoát vị đĩa đệm

Sai tư thế khi bê, vác đồ nặng là nguyên nhân hàng đầu gây đau lưng cấp và thoát vị đĩa đệm.

Nguyên tắc quan trọng là luôn giữ lưng thẳng theo đường cong sinh lý tự nhiên, không cúi gập người. Khi nâng vật, hãy hạ thấp trọng tâm bằng cách khuỵu gối (tư thế ngồi xổm nhẹ), giữ vật sát thân mình và dùng lực của chân để đứng lên. Tuyệt đối tránh vừa mang vác nặng vừa xoay người đột ngột – động tác này có thể gây tổn thương cột sống tức thì.

Giữ vị trí làm việc hợp lý, hạn chế rướn người quá mức

Việc vươn tay quá tầm, cố rướn người hoặc ngồi xổm lâu dễ gây áp lực lớn lên khớp vai, cột sống cổ và khớp gối, dẫn đến đau mỏi vai gáy, đau lưng hoặc thậm chí té ngã.

Khi cần lấy đồ ở vị trí cao, nên sử dụng ghế hoặc thang chắc chắn thay vì đứng kiễng chân. Giữ vị trí làm việc ngang tầm mắt hoặc tầm ngực để tránh quá tải cho cổ và vai. Nếu phải lau dọn ở vị trí thấp, hãy ngồi trên ghế nhỏ thay vì ngồi xổm quá lâu để giảm áp lực lên khớp gối.

Phân bổ công việc hợp lý, cho cơ thể thời gian phục hồi

Dọn dẹp toàn bộ nhà cửa trong một ngày dễ khiến cơ thể rơi vào tình trạng quá tải.

"Thay vì làm liên tục, hãy chia nhỏ công việc theo từng khu vực trong nhiều ngày. Sau mỗi 45–60 phút lao động, nên nghỉ 10 phút để các nhóm cơ được thư giãn. Cơ thể cần thời gian tái tạo và hồi phục sau gắng sức – nghỉ ngơi hợp lý chính là “liều thuốc” phòng ngừa chấn thương hiệu quả", bác sĩ Cơ Xương Khớp nhấn mạnh.

Dọn nhà đón Tết cần làm việc vừa sức, nghỉ ngơi hợp lý và giữ tư thế đúng không chỉ giúp phòng tránh chấn thương. Ảnh minh họa

Xử trí kịp thời theo nguyên tắc R.I.C.E nếu xảy ra chấn thương

Nếu chẳng may gặp phải bong gân hoặc tổn thương mô mềm do vặn, xoắn khớp đột ngột, biểu hiện bằng đau, sưng nề, bầm tím quanh cổ chân, cổ tay… cần áp dụng ngay nguyên tắc R.I.C.E trong 48 giờ đầu:

Rest (Nghỉ ngơi): Ngừng hoạt động ngay để tránh tổn thương nặng hơn.

Ice (Chườm lạnh): Chườm đá 15-20 phút mỗi lần, nên bọc đá trong khăn để tránh bỏng lạnh.

Compression (Băng ép): Quấn băng chun nhẹ để cố định và hạn chế sưng.

Elevation (Kê cao): Kê vùng tổn thương cao hơn mức tim khoảng 15-20 độ để giảm phù nề.

Dọn nhà đón Tết, những dấu hiệu cần đi khám ngay

Không nên chủ quan nếu sau khi dọn dẹp, bạn xuất hiện các biểu hiện như:

- Đau dữ dội, không giảm khi nghỉ ngơi

- Khớp sưng to, biến dạng

- Không thể cầm nắm, đứng hoặc đi lại

- Tê bì, châm chích hoặc yếu sức ở tay, chân

"Đây có thể là dấu hiệu của tổn thương nghiêm trọng cần được thăm khám và điều trị kịp thời.

Một ngôi nhà sạch đẹp chỉ thực sự ý nghĩa khi bạn đủ sức khỏe để tận hưởng những ngày Tết bên gia đình. Dọn nhà đón Tết cần làm việc vừa sức, nghỉ ngơi hợp lý và giữ tư thế đúng không chỉ giúp phòng tránh chấn thương mà còn bảo vệ lâu dài hệ cơ xương khớp", bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh.