Điện ảnh Hàn Quốc vươn mình nhờ dịch vụ trực tuyến

Mười năm trước tại triển lãm công nghệ CES diễn ra ở Las Vegas (Mỹ), CEO Netflix Reed Hastings từng đưa ra lời hứa hẹn sẽ mang dịch vụ phủ sóng khắp toàn cầu, bao gồm cả thị trường Hàn Quốc. Ở thời điểm đó, giới chuyên môn chưa thể hình dung được lời phát biểu này lại trở thành cột mốc xoay chuyển toàn bộ ngành công nghiệp giải trí xứ kim chi. Những ngày đầu tiếp cận, ông lớn công nghệ vấp phải vô vàn khó khăn khi đàm phán cùng các nhà đài nội địa. Bước ngoặt thực sự chỉ chớm nở vào năm 2017 lúc dự án "Okja" của đạo diễn Bong Joon Ho lên sóng, mở đường cho chiến lược rót vốn khổng lồ sau này.

Sự trỗi dậy mạnh mẽ nhất phải kể tới thành công vô tiền khoáng hậu của "Squid Game" ra mắt năm 2021. Tác phẩm sinh tồn này đã càn quét các bảng xếp hạng toàn cầu suốt 32 tuần, trở thành series không nói tiếng Anh ăn khách nhất lịch sử. Cú hích khổng lồ này thúc đẩy Netflix cam kết đầu tư thêm 2,5 tỷ USD cho giai đoạn năm 2023-2027. Trước đó, nền tảng cũng đã đổ hơn 4.000 tỷ won vào K-Content trong vòng một thập kỷ, tạo bệ phóng cho hàng loạt siêu phẩm như "Kingdom", "Sweet Home", "The Glory", "Physical: 100", "Mask Girl", "Culinary Class Wars" hay "When Life Gives You Tangerines".

Sự bùng nổ của các nền tảng phát trực tuyến đã thay đổi hoàn toàn thói quen thưởng thức nghệ thuật tại Hàn Quốc. IG.

Sức hấp dẫn của mảnh đất màu mỡ này kéo theo sự nhập cuộc của nhiều đối thủ cạnh tranh. Disney+ gia nhập thị trường Hàn Quốc năm 2021 với hơn 40 dự án gốc phủ sóng đa dạng các thể loại, nổi bật với "Moving", "Nine Puzzle", "Light Shop", "Hyper Knife", "Tempest" hay dự án mới "Made in Kore". Cùng lúc, Apple TV+ cũng ghi dấu ấn bằng loạt phim chất lượng cao như "Dr. Brain" hay series đa ngôn ngữ "Pachinko".

Dưới tác động của các nền tảng xuyên biên giới, gu thưởng thức của khán giả cũng biến đổi sâu sắc. Thay vì mòn mỏi chờ đợi từng tập phim chiếu trên truyền hình theo lịch cố định, người dùng chuyển sang thói quen xem liền mạch nhiều tập. Cấu trúc phim vì thế cũng linh hoạt hơn. Công thức 16 tập truyền thống dần nhường chỗ cho các series ngắn gọn gồm 8 hoặc 12 tập với nhịp độ dồn dập.

Đặc biệt, định hướng đề tài đã có sự dịch chuyển rõ rệt. Thống kê của Christian Daily cho thấy phim tình cảm từng chiếm 31,1% tổng số dự án giai đoạn 2005-2009, nay sụt giảm chỉ còn 18,1% trong giai đoạn 2016-2023. Thay vào đó, các thể loại giật gân, tội phạm, giả tưởng lên ngôi. Sự cởi mở của OTT tạo điều kiện cho các nhà làm phim khai thác trực diện những góc khuất xã hội. Nhiều webtoon đình đám được chuyển thể như "D.P.", "Hellbound" hay "Teach You a Lesson" đã tạo ra làn sóng tranh luận sôi nổi về nạn bắt nạt, bạo lực học đường hay phân biệt giai cấp.

Phó chủ tịch Netflix phụ trách nội dung Hàn Quốc Don Kang từng chia sẻ tại sự kiện APOS 2025 rằng sức ảnh hưởng của K-Content đã vượt xa khuôn khổ giải trí đơn thuần. Các bộ phim đóng vai trò như những đại sứ văn hóa, thúc đẩy khán giả toàn cầu tìm hiểu sâu hơn về ẩm thực, thời trang, ngôn ngữ du lịch của quốc gia này.

Dù mang lại những con số tăng trưởng đáng mơ ước, sự thống trị của các nền tảng quốc tế cũng kéo theo không ít hệ lụy đối với hệ sinh thái sản xuất nội địa. Giáo sư Lee Sung Min thuộc Đại học Mở Quốc gia Hàn Quốc bày tỏ sự lo ngại về nguy cơ ngành công nghiệp trong nước đánh mất vị thế tự chủ. Thực tế cho thấy, cơ hội vươn ra biển lớn của các nhà làm phim hiện đang phụ thuộc quá nhiều vào nguồn vốn ngoại. Các đơn vị tự sản xuất nội dung rồi bán bản quyền đang chật vật sinh tồn giữa lúc chi phí chế tác ngày một leo thang.

Bên cạnh đó, vấn đề phân chia quyền sở hữu trí tuệ đang làm nóng các diễn đàn truyền thông. Với những tác phẩm gốc do OTT đầu tư, nền tảng phát hành thường nắm giữ toàn bộ bản quyền thương mại. Điều này đồng nghĩa với việc các nhà sản xuất Hàn Quốc thu về rất ít lợi nhuận phát sinh dù tác phẩm thành công vang dội. Áp lực này đòi hỏi một cơ chế hợp tác minh bạch hơn nhằm đảm bảo sự cân bằng lợi ích lâu dài cho đội ngũ sáng tạo.

Ngành phim ảnh Hàn Quốc đang đứng trước ngã rẽ định hình lại bản sắc riêng. Việc bắt tay cùng các nền tảng phát trực tuyến đã trở thành xu thế tất yếu không thể đảo ngược. Theo nhận định của NC Press, để duy trì vị thế cạnh tranh đường dài, các nhà làm phim cần tiếp tục kết hợp khéo léo giữa chất liệu văn hóa bản địa đặc sắc cùng nghệ thuật kể chuyện lôi cuốn. Có như vậy, K-drama mới thực sự vượt qua ranh giới của một món hàng xuất khẩu giải trí để trở thành biểu tượng nghệ thuật vững bền trên toàn cầu.