Đẩy mạnh chuyển đổi số trong dạy và học ở vùng cao

Trẻ được tương tác học liệu số phù hợp với lứa tuổi.

Các cơ sở giáo dục ở xã Bắc Mê (Tuyên Quang) đang từng bước đưa công nghệ số vào quản lý, dạy và học. Qua đó, giáo viên có thêm công cụ đổi mới phương pháp, còn học sinh được tiếp cận môi trường học tập trực quan, sinh động hơn.

Công nghệ số hiện diện ngày càng rõ trong lớp học

Chuyển đổi số đang được triển khai tại nhiều cơ sở giáo dục ở Bắc Mê, trong đó có Trường Mầm non Bắc Mê và Trường PTDT Nội trú Bắc Mê.

Ở bậc học mầm non, giáo viên khai thác máy tính, học liệu điện tử và các phương tiện trực quan để tổ chức hoạt động cho trẻ. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua lời giảng, trẻ được quan sát hình ảnh, âm thanh, tham gia các hoạt động tương tác phù hợp với lứa tuổi.

Bà Khẩu Thị Tân, Hiệu trưởng Trường Mầm non Bắc Mê, xã Bắc Mê, cho biết việc ứng dụng công nghệ góp phần hỗ trợ giáo viên trong xây dựng hoạt động giáo dục, tạo thêm sự hứng thú cho trẻ. Tuy nhiên, công nghệ được xác định là phương tiện hỗ trợ, không thay thế vai trò tổ chức, hướng dẫn và tương tác trực tiếp của giáo viên.

Công nghệ hỗ trợ giáo viên trong quá trình dạy.

Tại Trường PTDT Nội trú Bắc Mê, chuyển đổi số được thể hiện rõ hơn trong hoạt động dạy học và khai thác các sản phẩm học tập của học sinh. Việc sử dụng thiết bị công nghệ giúp giáo viên tăng cường trực quan hóa bài học, đồng thời tạo điều kiện để học sinh chủ động tìm kiếm, xử lý và trình bày thông tin.

Đặc biệt, học sinh được tiếp cận với máy tính, thực hành các kỹ năng số và tạo ra những sản phẩm học tập. Đây là nền tảng quan trọng để học sinh vùng cao từng bước hình thành năng lực số, đáp ứng yêu cầu học tập trong môi trường giáo dục hiện đại.

Từ vùng khó đến yêu cầu xây dựng năng lực số

Ông Phạm Văn Thiệu, Hiệu trưởng Trường PTDT Nội trú Bắc Mê, nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số đối với đổi mới hoạt động giáo dục trong nhà trường.

Với đặc thù là địa bàn miền núi, việc đưa công nghệ vào dạy học không chỉ nhằm hiện đại hóa phương tiện giảng dạy mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức giữa học sinh vùng cao với học sinh ở những khu vực có điều kiện thuận lợi hơn.

Công nghệ góp phần thu hẹp khoảng cách với học sinh vùng khó.

Từ thực tế tại Bắc Mê, có thể thấy chuyển đổi số muốn đi vào chiều sâu cần bắt đầu từ năng lực của đội ngũ. Giáo viên phải từng bước làm chủ thiết bị, phần mềm, học liệu số; đồng thời biết lựa chọn công nghệ phù hợp với mục tiêu bài học và đặc điểm của học sinh.

Theo Đề án phát triển giáo dục và đào tạo tỉnh Tuyên Quang đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh xác định đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, xây dựng trường học số, phát triển kho học liệu số dùng chung và tăng cường bồi dưỡng kỹ năng số, trí tuệ nhân tạo cho giáo viên, học sinh.

Đề án cũng đặt mục tiêu phấn đấu 100% cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên đạt chuyển đổi số mức độ 2 trở lên theo bộ chỉ số đánh giá mức độ chuyển đổi số cơ sở giáo dục của Bộ GD&ĐT. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và AI được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng để hiện đại hóa giáo dục địa phương.

Thực tế tại Bắc Mê cho thấy, khi hạ tầng công nghệ từng bước được đầu tư, cùng với sự chủ động của cán bộ quản lý và giáo viên, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa vời mà đang dần hiện diện trong từng giờ học.

Quan trọng hơn, quá trình này góp phần hình thành cho học sinh vùng cao những kỹ năng cần thiết để học tập, giao tiếp và thích ứng với một xã hội ngày càng số hóa.

Chuyển đổi số đang được Tuyên Quang xác định là một trong những hướng đi quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và chất lượng phục vụ người dân.

Tháng 5/2026, tại xã Bắc Mê, Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức tập huấn kỹ năng chuyển đổi số, công nghệ số và “Bình dân học vụ AI” cho hơn 100 cán bộ, công chức, viên chức các xã Bắc Mê, Minh Ngọc, Giáp Trung. Nội dung tập huấn gồm hạ tầng số, điện toán đám mây, công cụ văn phòng trực tuyến, ứng dụng AI trong công việc, phân tích dữ liệu và khai thác thông tin.

Đối với giáo dục, đây là nền tảng quan trọng để đội ngũ nhà giáo từng bước nâng cao năng lực số, khai thác học liệu điện tử và ứng dụng công nghệ phù hợp trong tổ chức dạy học.

Đặc biệt ở địa bàn miền núi, dân cư phân tán, điều kiện tiếp cận công nghệ còn có sự chênh lệch, việc phát triển kỹ năng số cho cả giáo viên, học sinh và cộng đồng có ý nghĩa thiết thực.