Cứu sống ngoạn mục bệnh nhi 2 giờ tuổi bị thoát vị hoành bẩm sinh

Thông tin từ bệnh viện Nhi Trung ương, bé trai N.D (2 giờ tuổi, ở Quảng Ninh), được chẩn đoán mắc bệnh lý thoát vị hoành bẩm sinh từ trong thời kỳ bào thai. Ngày 23/8/2021, trẻ được mổ chủ động tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội với cân nặng 2,6kg. 

Ngay sau khi vừa lọt lòng, trẻ xuất hiện tình trạng khóc yếu, cơ thể tím tái, suy tim phổi. Do có sự chuẩn bị từ trước các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội đã lập tức tiến hành đặt ống nội khí quản, hỗ trợ thở cho bệnh nhi và chuyển thẳng trẻ đến Khoa Điều trị tích cực Ngoại khoa – Bệnh viện Nhi Trung ương để tiếp tục theo dõi và điều trị.

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, trẻ được làm các xét nghiệm máu, X quang ngực, siêu âm ổ bụng, siêu âm tim và chụp CT bụng, ngực, cho thấy toàn bộ dạ dày và lá lách của trẻ nằm trên lồng ngực, chèn ép vào phổi khiến phổi trái của bé gần như không có, phổi phải kém phát triển hơn bình thường, tim và mạch máu lớn bị đẩy lệch sang bên phải. 

Các bác sĩ chẩn đoán trẻ bị thoát vị hoành bẩm sinh bên trái, thiểu sản phổi nặng, kèm tăng áp lực động mạch phổi rất nặng, nguy cơ tử vong cao.

Các BS thăm khám và chăm sóc cho bệnh nhi sau phẫu thuật. ( Ảnh: Khánh Chi)

TS. BS Đặng Ánh Dương - Phó trưởng khoa phụ trách khoa Điều trị tích cực Ngoại khoa - người trực tiếp theo dõi và điều trị cho bệnh nhi cho biết, khi nhập viện trẻ được hồi sức tích cực bằng thở máy thường, rồi chuyển thở máy cao tần, dùng các thuốc trợ tim, giãn mạch phổi nhưng tình trạng thiếu oxy, tăng CO2 và tụt huyết áp không đáp ứng. 

Trẻ phải dùng chất khí Nitric oxide (NO) là chất khí đặc biệt, nhưng không may trẻ vẫn không đáp ứng với điều trị.  Trước diễn biến nghiêm trọng của bệnh, các bác sĩ khoa Điều trị tích cực ngoại khoa đã quyết định sử dụng phương pháp công nghệ cao ECMO. 

Sau hai ngày sử dụng ECMO, bệnh nhân được tiến hành phẫu thuật ngay tại buồng bệnh, trong khi vẫn đang hỗ trợ tim phổi nhân tạo, mục tiêu để đưa ruột từ lồng ngực xuống ổ bụng và khâu tái tạo cơ hoành bằng màng vá nhân tạo. 

Tuy nhiên, ngày thứ 2 sau phẫu thuật, trẻ xuất hiện chảy máu ở khoang màng phổi trái gây chèn ép tim và phổi phải. Bệnh nhi phải phẫu thuật lần hai để cầm máu và lấy máu tụ trong khoang màng phổi. Bệnh nhi tiếp tục được chăm sóc tích cực.

Kết quả sau 2 tuần, trẻ đã dần ổn định và đã được rút nội khí quản, tự thở oxy qua mặt nạ. Bệnh nhi được ra viện sau 52 ngày nằm điều trị trong niềm vui sướng của gia đình.

TS.BS Đặng Ánh Dương cho biết, thoát vị hoành bẩm sinh là hiện tượng các tạng từ ổ bụng chui lên lồng ngực qua lỗ khuyết cơ hoành bẩm sinh, thường ở vị trí lỗ sau và bên trái cơ hoành. Tùy thuộc vào lỗ thoát vị to hay nhỏ mà các phủ tạng có thể chui lên lồng ngực như dạ dày và ruột non, lách.

Trung bình mỗi năm khoa Điều trị tích cực ngoại khoa tiếp nhận khoảng 70 bệnh nhân mắc bệnh lý thoát vị hoành bẩm sinh và tỷ lệ cứu sống khoảng 70%. Số bệnh nhân tử vong thường do trẻ đẻ quá non, có cân nặng thấp, các dị tật bẩm sinh khác kèm theo (dị tật tim, tiêu hoá, chi, cột sống,….) hoặc trẻ có tình trạng tăng áp lực động mạch phổi rất nặng, không đáp ứng với các biện pháp điều trị thông thường (thở máy, thở máy tần số cao, các thuốc, khí giãn mạch phổi, thuốc hỗ trợ tim mạch). 

Trường hợp bé N.D là trường hợp đầu tiên mắc thoát vị hoành bẩm sinh, suy hô hấp, tăng áp lực động mạch phổi nặng, được phẫu thuật khi đang hỗ trợ ECMO và được cứu sống.

TS.BS Dương khuyến cáo: Việc phát hiện thoát vị cơ hoành ở thời điểm trước sinh là rất quan trọng, liên quan đến vấn đề tiên lượng, chủ động hỗ trợ sự sống cho trẻ ngay sau sinh. Do đó, khi mang thai, cha mẹ nên đến thăm khám định kỳ tại các trung tâm y tế, bệnh viện chuyên khoa sản uy tín, để phát hiện kịp thời các dị tật của thai nhi và được bác sĩ tư vấn để có thai kỳ khỏe mạnh. Nếu trẻ không may bị mắc dị tật thoát vị hoành bẩm sinh, các bác sĩ có thể chuẩn bị kế hoạch chăm sóc và cứu sống trẻ ngay sau sinh.