Có phải Tết năm nay lấy tiền lì xì của con sẽ bị phạt 20-30 triệu đồng?

Lấy tiền lì xì của con bị phạt bao nhiêu?

Nhiều người không biết rằng, hành vi thu tiền lì xì của trẻ em, sử dụng trái phép tiền lì xì của con là vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt hành chính.

Trao đổi với PV báo Dân Việt, TS. LS. Đặng Văn Cường, Uỷ viên Ban chấp hành Hội bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam cho biết, theo Điều 75, Luật Hôn nhân và Gia đình, cho hay, Hiến pháp và pháp luật Việt Nam ghi nhận, bảo đảm và bảo vệ các quyền trẻ em trong đó có quyền "có tài sản, quyền định đoạt tài sản và quyền tham gia các quan hệ dân sự". Tùy vào từng độ tuổi nhất định, trẻ em được quyền tham gia các giao dịch dân sự. Đối với tài sản riêng, pháp luật quy định trẻ em hoàn toàn có quyền có tài sản riêng và được pháp luật bảo vệ quyền sở hữu với tài sản riêng. 

Bởi vậy, Luật sư cho biết, nhiều người không biết hành vi thu tiền lì xì của trẻ em, sử dụng trái phép tiền lì xì của con là vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt hành chính.

Lấy tiền lì xì của con có thể bị phạt 30 triệu đồng. Ảnh: Tống Liên Anh

Theo Luật sư, Điều 58, Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định về hành vi bạo lực về kinh tế như "người nào có hành vi chiếm đoạt tài sản riêng của thành viên trong gia đình sẽ bị phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng". Theo đó, chỉ khi có hành vi "chiếm đoạt tài sản riêng" của thành viên trong gia đình (cha, mẹ, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em...) mới bị phạt 20-30 triệu đồng. 

Mức phạt này tăng mạnh so với quy định cũ tại điểm a, khoản 2, Điều 56, Nghị định 167/2013/NĐ-CP (từ 500.000 đến 1 triệu đồng). Do đó, để có căn cứ xử phạt cha mẹ giữ tiền lì xì của con, nhà chức trách cần xem xét đây có phải là hành vi "chiếm đoạt tài sản riêng của con" hay không. Nếu giữ tiền lì xì của con thường để con tiết kiệm tiền, không tiêu sai mục đích và dùng chi tiêu cho con trong các hoạt động khác thì không bị phạt. 

Chiếm đoạt tài sản được hiểu là một người bằng thủ đoạn gian dối hoặc ngang nhiên, công khai chiếm đoạt tài sản của người khác, làm chủ tài sản không còn được sử dụng nó. Do đó, rất hiếm trường hợp, cha mẹ giữ tiền lì xì của con vì muốn chiếm đoạt tài sản của con. "Quy định pháp luật là vậy nhưng thực tế sẽ khó khi áp dụng, muốn xử phạt được phải căn cứ tố cáo và các chứng cứ liên quan khác. Bởi vậy không phải cứ giữ tiền lì xì của con, cha mẹ sẽ bị xử phạt", Luật sư Cường cho biết.

Lấy tiền lì xì của con bị phạt: Trẻ em khi nào thì được tự giữ tiền lì xì? 

Cụ thể, theo Luật sư Cường, tài sản riêng của trẻ em bao gồm tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng, thu nhập do lao động của trẻ em, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của trẻ em và thu nhập hợp pháp khác. Ngoài ra, pháp luật hiện hành cũng quy định về việc quản lý tài sản riêng như tiền lì xì của trẻ em, cụ thể như sau: 

- Trẻ em dưới 6 tuổi không được phép tham gia các quan hệ dân sự, việc chi tiêu tiền của trẻ em dưới 6 tuổi do cha mẹ, người giám hộ quyết định. 

- Trẻ em từ 6 đến 15 tuổi có quyền tham gia các quan hệ dân sự để phục vụ nhu cầu sinh hoạt của mình.

- Trẻ em từ 15 tuổi trở lên có toàn quyền quyết định đối với tài sản của mình, trừ bất động sản và tài sản tài sản có đăng ký quyền sở hữu. 

Như vậy, với trẻ em dưới 6 tuổi, tiền lì xì có thể do cha mẹ giữ nhưng việc sử dụng phải phục vụ cho nhu cầu của trẻ em và cha mẹ không được phép chiếm dụng. 

Trẻ em 6 - 15 tuổi có thể giữ tiền mừng tuổi để phục vụ cho các nhu cầu sinh hoạt cá nhân phù hợp với lứa tuổi của mình. Trẻ em chi tiêu số tiền lớn không phải nhằm phục vụ nhu cầu cá nhân cần có ý kiến của người giám hộ. Trẻ em từ 15 tuổi trở lên hoàn toàn có quyền cầm giữ toàn bộ số tiền mừng tuổi của mình và có toàn quyền chi tiêu mà không phụ thuộc vào ý kiến của cha mẹ. 

Ngoài ra, Luật sư cũng cho rằng, khi xã hội ngày càng văn minh, các quyền của công dân ngày càng được ghi nhận và đảm bảo đầy đủ trong đó có quyền trẻ em. Các bậc cha mẹ, ông bà cũng cần tìm hiểu các quy định pháp luật, quyền của trẻ em để tôn trọng và bảo vệ các em.