Co búi trĩ, ngăn ngừa bệnh trĩ tái phát chỉ với thảo dược tự nhiên

Co búi trĩ là mong muốn của hầu hết người bệnh trĩ

Nguyên nhân và cơ chế hình thành bệnh trĩ

Trước khi tìm hiểu cách co búi trĩ, cần biết bệnh trĩ là gì và hình thành như thế nào.

Bệnh trĩ, hay còn gọi là bệnh lòi dom theo dân gian, là tình trạng các cụm tĩnh mạch bên trong trực tràng và hậu môn bị sưng, phồng lên do chịu nhiều áp lực hoặc do thành tĩnh mạch bị suy yếu. Về bản chất, các búi trĩ là những cấu trúc bình thường ở ống hậu môn, có vai trò như một lớp đệm giúp kiểm soát việc đại tiện. Tuy nhiên, khi các tĩnh mạch này bị giãn quá mức, chúng sẽ gây ra các triệu chứng khó chịu và hình thành bệnh trĩ.+

Cơ chế cốt lõi dẫn đến bệnh trĩ là sự gia tăng áp lực kéo dài trong các tĩnh mạch ở vùng chậu và hậu môn. Áp lực này làm cản trở sự lưu thông máu, khiến máu bị ứ lại, làm các tĩnh mạch phồng to và suy yếu.

Có nhiều yếu tố nguy cơ góp phần vào quá trình này:

Táo bón hoặc tiêu chảy mạn tính

Đây được xem là nguyên nhân hàng đầu. Khi bị táo bón, phân trở nên khô và cứng, người bệnh phải rặn mạnh khi đi đại tiện. Hành động rặn mạnh làm tăng đột ngột áp lực trong ổ bụng và trực tiếp lên các tĩnh mạch hậu môn. Tình trạng này kéo dài sẽ làm các tĩnh mạch giãn ra và không thể co lại như bình thường. Ngược lại, tiêu chảy mạn tính cũng gây kích ứng và làm suy yếu các mô vùng hậu môn, góp phần hình thành bệnh.

Thói quen sinh hoạt không khoa học

Ngồi hoặc đứng quá lâu trong một tư thế, đặc biệt là ngồi trên bồn cầu trong thời gian dài (thói quen đọc sách, dùng điện thoại khi đi vệ sinh), làm tăng áp lực lên vùng hậu môn một cách liên tục. Những người làm công việc văn phòng, tài xế, thợ may... có nguy cơ mắc bệnh trĩ cao hơn do đặc thù công việc phải ngồi nhiều.

Chế độ ăn uống thiếu chất xơ

Chất xơ có vai trò làm mềm phân và tăng khối lượng phân, giúp việc đại tiện trở nên dễ dàng hơn. Một chế độ ăn ít rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt sẽ dẫn đến táo bón, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh trĩ. Uống không đủ nước cũng làm phân khô cứng, khiến tình trạng thêm trầm trọng.

Các yếu tố khác

Ngoài các nguyên nhân trên, một số yếu tố khác cũng có thể góp phần gây ra bệnh trĩ như: mang thai và sinh con (áp lực từ thai nhi lên vùng chậu, cùng với sự thay đổi nội tiết tố), béo phì (tăng áp lực trong ổ bụng), tuổi tác (các mô nâng đỡ tĩnh mạch ở trực tràng và hậu môn trở nên yếu và kém đàn hồi hơn theo thời gian), và quan hệ tình dục qua đường hậu môn.

Bệnh trĩ là tình trạng các cụm tĩnh mạch bên trong trực tràng và hậu môn bị sưng

Dấu hiệu nhận biết sớm bệnh trĩ

Bệnh trĩ thường phát triển âm thầm và các triệu chứng có thể khác nhau tùy thuộc vào loại trĩ (trĩ nội hay trĩ ngoại) và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu sẽ giúp người bệnh có biện pháp can thiệp kịp thời, tránh để bệnh tiến triển nặng hơn. Dưới đây là những biểu hiện phổ biến nhất.

Chảy máu khi đại tiện

Đây là dấu hiệu sớm và thường gặp nhất. Máu thường có màu đỏ tươi, có thể chỉ thấm một ít trên giấy vệ sinh, nhỏ giọt xuống bồn cầu, hoặc trong trường hợp nặng hơn, máu có thể phun thành tia. Đặc điểm quan trọng là máu chảy nhưng thường không gây đau và tách biệt với phân. Nhiều người thường bỏ qua triệu chứng này vì cho rằng đó chỉ là tổn thương nhỏ, nhưng đây có thể là cảnh báo đầu tiên của bệnh trĩ.

Đau rát và khó chịu ở vùng hậu môn

Cảm giác đau và rát có thể xuất hiện trong và sau khi đi đại tiện, đặc biệt khi búi trĩ bị viêm, tắc mạch hoặc khi có trĩ ngoại. Người bệnh có thể cảm thấy cộm, vướng víu ở hậu môn, như thể việc đại tiện chưa kết thúc. Cảm giác này gây ra sự bất tiện lớn trong sinh hoạt hàng ngày.

Sa búi trĩ

Đây là triệu chứng đặc trưng của trĩ nội. Ban đầu, búi trĩ chỉ sa ra ngoài khi đi đại tiện và có thể tự co lên (độ 2). Khi bệnh tiến triển, búi trĩ sa ra ngoài thường xuyên hơn, cần phải dùng tay đẩy lên (độ 3), và ở giai đoạn cuối, búi trĩ có thể sa thường trực bên ngoài hậu môn, không thể đẩy vào được nữa (độ 4). Sa búi trĩ không chỉ gây vướng víu mà còn làm tăng nguy cơ viêm nhiễm và tắc mạch.

Ngứa và sưng vùng hậu môn

Búi trĩ, đặc biệt là trĩ ngoại, có thể gây tiết dịch nhầy, làm cho vùng da quanh hậu môn luôn ẩm ướt. Môi trường ẩm ướt này tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, gây ra cảm giác ngứa ngáy, khó chịu. Ngoài ra, vùng da xung quanh hậu môn có thể bị sưng tấy, đỏ lên, đặc biệt là khi có đợt trĩ cấp tính.

Việc phân biệt các cấp độ trĩ nội cũng rất quan trọng:

• Độ 1: Búi trĩ hình thành trong ống hậu môn, chỉ có dấu hiệu chảy máu là chính.
• Độ 2: Búi trĩ sa ra ngoài khi đi đại tiện và tự co lên được.
• Độ 3: Búi trĩ sa ra ngoài khi đi đại tiện, phải dùng tay đẩy mới lên được.
• Độ 4: Búi trĩ sa thường trực bên ngoài hậu môn, có thể bị thắt nghẹt, gây đau đớn.

Khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, đặc biệt là chảy máu, người bệnh nên chủ động tìm hiểu và có phương án xử lý phù hợp.

Hậu quả nếu không điều trị bệnh trĩ

Nhiều người có tâm lý e ngại, chủ quan và thường trì hoãn việc thăm khám khi mắc bệnh trĩ. Tuy nhiên, nếu không được can thiệp đúng cách và kịp thời, bệnh trĩ có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng không chỉ đến sức khỏe thể chất mà còn cả chất lượng cuộc sống.

Ảnh hưởng đến cuộc sống

Trước hết, các triệu chứng của bệnh trĩ như đau rát, ngứa ngáy, chảy máu liên tục gây ra sự bất tiện và khó chịu triền miên. Cơn đau có thể trở nên dữ dội, khiến người bệnh không thể ngồi yên, ảnh hưởng đến công việc và các hoạt động thường ngày. Nỗi lo sợ bị chảy máu hay đau khi đi đại tiện tạo ra một áp lực tâm lý nặng nề, khiến nhiều người nhịn đi vệ sinh, làm cho tình trạng táo bón càng thêm tồi tệ và tạo thành một vòng luẩn quẩn.

Biến chứng nguy hiểm

Nếu để bệnh kéo dài, các tác động sẽ không chỉ dừng lại ở sự khó chịu. Các biến chứng nghiêm trọng hơn có thể xảy ra:

• Thiếu máu do mất máu mạn tính: Tình trạng chảy máu rỉ rả mỗi lần đi đại tiện, dù lượng máu ít, nhưng nếu kéo dài trong nhiều tháng, nhiều năm có thể dẫn đến thiếu máu thiếu sắt. Người bệnh sẽ có các biểu hiện như da xanh xao, mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, giảm khả năng tập trung và suy nhược cơ thể.
• Tắc mạch và sa nghẹt búi trĩ: Đây là một biến chứng cấp tính và rất đau đớn. Khi búi trĩ sa ra ngoài và bị các cơ vòng hậu môn thắt lại, máu không thể lưu thông, gây ra tình trạng sưng to, tím bầm và hoại tử. Búi trĩ bị nghẹt gây đau dữ dội, người bệnh không thể ngồi, đi lại, và cần được can thiệp y tế khẩn cấp.
• Viêm nhiễm vùng hậu môn: Búi trĩ sa ra ngoài, cùng với dịch tiết, tạo môi trường ẩm ướt, là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn phát triển. Điều này có thể gây viêm da quanh hậu môn, viêm nhiễm búi trĩ, nứt kẽ hậu môn, và nặng hơn là áp xe hậu môn, rò hậu môn – những tình trạng phức tạp và khó xử lý.
• Huyết khối búi trĩ: Sự ứ đọng máu trong búi trĩ có thể hình thành các cục máu đông, gây đau và tạo thành một khối cứng chắc ở hậu môn.

Những hậu quả này cho thấy bệnh trĩ không đơn thuần là một sự phiền toái mà là một vấn đề sức khỏe cần được quan tâm đúng mức. Việc xử lý sớm không chỉ giúp giảm các triệu chứng khó chịu mà còn là biện pháp quan trọng để phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

Các giải pháp điều trị bệnh trĩ

Việc xử lý bệnh trĩ cần một cách tiếp cận toàn diện, kết hợp giữa thay đổi lối sống, chế độ ăn uống và sử dụng các phương pháp hỗ trợ phù hợp. Trong đó, y học cổ truyền với các bài thuốc từ thảo dược tự nhiên đã chứng tỏ được vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cải thiện các triệu chứng và ngăn ngừa bệnh tái phát.

Xây dựng chế độ ăn uống khoa học

Chế độ ăn uống đóng vai trò quyết định trong việc phòng ngừa táo bón – nguyên nhân chính gây ra bệnh trĩ.

• Tăng cường chất xơ: Chất xơ không hòa tan (có trong ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt) giúp tăng khối lượng phân, trong khi chất xơ hòa tan (có trong yến mạch, đậu, táo, cà rốt) tạo thành một lớp gel trong đường ruột, giúp phân di chuyển dễ dàng hơn. Hãy đặt mục tiêu tiêu thụ khoảng 25-35 gram chất xơ mỗi ngày. Bổ sung các loại rau có tính nhuận tràng như rau đay, mồng tơi, khoai lang vào bữa ăn hàng ngày.
• Uống đủ nước: Nước là yếu tố không thể thiếu để chất xơ hoạt động hiệu quả. Uống ít nhất 2 lít nước mỗi ngày (tương đương 8 ly) giúp làm mềm phân và ngăn ngừa tình trạng mất nước.
• Hạn chế thực phẩm không lành mạnh: Giảm tiêu thụ các loại thực phẩm ít chất xơ và có thể gây táo bón như đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, thịt đỏ, và các sản phẩm từ sữa. Đồ ăn cay nóng và các chất kích thích như rượu, bia, cà phê cũng có thể làm nặng thêm các triệu chứng của bệnh trĩ và nên được hạn chế.

Điều chỉnh thói quen sinh hoạt và vận động

Những thay đổi nhỏ trong thói quen hàng ngày có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong việc phòng ngừa bệnh trĩ.

• Tập thể dục đều đặn: Vận động thường xuyên, ít nhất 30 phút mỗi ngày, giúp kích thích nhu động ruột và cải thiện tuần hoàn máu, giảm áp lực lên các tĩnh mạch. Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, yoga rất được khuyến khích. Tránh các hoạt động gắng sức gây áp lực lên vùng bụng như cử tạ nặng.
• Tránh ngồi hoặc đứng quá lâu: Nếu công việc của bạn đòi hỏi phải ngồi nhiều, hãy đứng dậy và đi lại sau mỗi 30-60 phút. Sử dụng một chiếc đệm lót hình vòng (đệm trĩ) có thể giúp giảm áp lực trực tiếp lên hậu môn.
• Xây dựng thói quen đi đại tiện lành mạnh: Đi vệ sinh ngay khi có cảm giác muốn đi, đừng nhịn. Tránh rặn mạnh hoặc ngồi trên bồn cầu quá 5 phút. Không mang theo điện thoại, sách báo vào nhà vệ sinh để tránh ngồi lâu một cách vô thức.

Vệ sinh vùng hậu môn đúng cách

Sử dụng nước sạch hoặc các loại giấy ướt không cồn, không mùi để vệ sinh sau khi đi đại tiện thay vì dùng giấy khô chà xát mạnh.

Ngâm hậu môn với nước ấm

Ngâm vùng hậu môn trong nước ấm khoảng 10-15 phút, 2-3 lần mỗi ngày, đặc biệt là sau khi đi đại tiện. Nước ấm giúp làm dịu cơn đau, giảm sưng và làm sạch vùng hậu môn.

Ngâm hậu môn giúp giảm sưng búi trĩ và làm sạch hậu môn

Chườm lạnh

Áp một túi đá nhỏ (bọc trong khăn) lên vùng hậu môn trong vài phút có thể giúp giảm sưng và đau tạm thời.

Co búi trĩ từ thảo dược

Y học cổ truyền quan niệm bệnh trĩ hình thành do khí huyết ứ trệ, trung khí hạ hãm (khí lực của cơ thể suy yếu, không đủ sức nâng đỡ). Do đó, phương pháp điều trị tập trung vào việc bổ khí, thăng dương, hoạt huyết, và kiện tỳ vị. Một trong những bài thuốc kinh điển được ứng dụng cho mục đích này là sự kết hợp của nhiều vị dược liệu quý.

Thành phần của một bài thuốc hỗ trợ co búi trĩ và bền thành mạch thường bao gồm:

• Nhóm bổ khí, thăng dương: Đảng sâm (Radix Codonopsis) và Hoàng kỳ (Radix Astragali membranacei) là hai vị thuốc đầu bảng giúp bồi bổ khí lực, tăng sức đề kháng, và có tác dụng thăng đề (nâng đỡ), giúp các cơ quan bị sa xuống, bao gồm cả búi trĩ, co dần lên.
• Nhóm hoạt huyết, bổ huyết: Đương quy (Radix Angelicae sinensis) giúp bổ máu, cải thiện tuần hoàn, giảm ứ trệ, từ đó làm giảm sưng đau và phù nề tại búi trĩ.
• Nhóm kiện tỳ, trừ thấp: Bạch truật (Rhizoma Atractylodis macrocephalae), Hạt sen (Semen Nelumbinis nuciferae), và Ý dĩ (Semen Coicis) giúp tăng cường chức năng hệ tiêu hóa, làm cho phân mềm và khuôn khổ, giải quyết nguyên nhân gây táo bón.
• Nhóm thăng đề, giải uất: Thăng ma (Rhizoma Cimicifugae) và Sài hồ (Radix Bupleuri chinensis) có tác dụng đặc trưng là đưa khí đi lên, phối hợp với Hoàng kỳ để nâng búi trĩ bị sa.
• Nhóm lý khí và điều hòa: Trần bì (Pericarpium Citri reticulatae perenne) giúp điều hòa khí của tỳ vị, chống đầy trướng. Cam thảo (Radix et Rhizoma Glycyrrhizae) có vai trò điều hòa các vị thuốc, giảm đau và chống viêm.

Sự kết hợp hài hòa của các dược liệu này trong các sản phẩm viên uống tiện lợi mang lại tác dụng toàn diện: giúp giảm đau rát, làm bền vững thành mạch để chống chảy máu, cầm máu tại chỗ, hỗ trợ co các búi trĩ và quan trọng là ngăn ngừa bệnh trĩ tái phát khi giải quyết được các yếu tố bên trong cơ thể.

Kế thừa tinh hoa từ bài thuốc y học cổ truyền, các chuyên gia đã nghiên cứu ứng dụng kết hợp với công nghệ hiện đại, sản xuất tại nhà máy dược phẩm chuẩn GMP-WHO, tạo nên Thuốc Trĩ dạng viên nén tiện sử dụng và dễ bảo quản.

Thuốc Trĩ dạng viên nén hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, người bị bệnh trĩ có thể tham khảo sử dụng.

Kết luận

Bệnh trĩ là một tình trạng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và phòng ngừa được nếu có sự hiểu biết đúng đắn. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu, kết hợp một lối sống khoa học với các giải pháp từ thảo dược tự nhiên là chiến lược hiệu quả để giảm các triệu chứng khó chịu như đau rát, chảy máu, và hỗ trợ co búi trĩ.

Quan trọng hơn cả, việc duy trì thói quen ăn uống lành mạnh và vận động hợp lý chính là nền tảng vững chắc để ngăn ngừa bệnh tái phát. Hãy luôn lắng nghe cơ thể và chủ động hành động vì một sức khỏe tốt hơn. Hiểu đúng – làm đúng – bảo vệ sức khỏe là thông điệp cốt lõi giúp bạn vượt qua nỗi phiền toái mang tên bệnh trĩ.