Chính phủ Pháp của Tổng thống Macron sụp đổ và đây là lý do tại sao Ukraine nên lo lắng

Thủ tướng Pháp Francois Bayrou thất bại trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm quan trọng tại quốc hội hôm thứ Hai. Ảnh Getty

Một động thái bất tín nhiệm tại Quốc hội cần ít nhất 288 phiếu để được thông qua. Động thái ngày 8/9 đã nhận được 364 phiếu bầu, với sự tham gia của Mặt trận Bình dân Mới cánh tả và Đảng Tập hợp Quốc gia cánh hữu nhằm chấm dứt tình trạng bế tắc kéo dài nhiều tháng về ngân sách thắt lưng buộc bụng của ông Bayrou.

Sau khi vượt qua 8 cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, ông Bayrou đã tự mình triệu tập cuộc bỏ phiếu này nhằm đảm bảo sự ủng hộ cho các đề xuất dự báo khoản tiết kiệm gần 44 tỷ euro (52 tỷ đô la) để giảm bớt gánh nặng nợ của Pháp trước khi ngân sách được trình bày vào tháng 10.

Thủ tướng, người đã nhiều lần cảnh báo rằng nợ công của Pháp gây ra "mối nguy hiểm chết người" cho đất nước, dường như đã chấp nhận số phận của mình. Trong một phát biểu cay đắng ngày 7/9, ông Bayrou đã chỉ trích gay gắt các đảng đối lập mà ông cho là "ghét nhau" nhưng lại liên kết với nhau "để lật đổ chính phủ".

Ông Bayrou là thủ tướng Pháp thứ hai liên tiếp bị hạ bệ sau khi Michel Barnier bị cách chức vào tháng 12 năm ngoái chỉ sau ba tháng tại nhiệm – và là thủ tướng thứ sáu phục vụ dưới quyền Macron kể từ khi ông được bầu lần đầu vào năm 2017.

Việc ông Bayrou bị phế truất được cho là sẽ khiến tổng thống Pháp phải lựa chọn giữa việc bổ nhiệm một thủ tướng thuộc Đảng Xã hội để điều hành ngân sách thông qua quốc hội, trên thực tế là từ bỏ quyền kiểm soát chính sách đối nội, hoặc tổ chức bầu cử sớm, mà các cuộc thăm dò cho thấy có lợi cho Đảng Đại hội Quốc gia của Marine Le Pen.

Với tỷ lệ ủng hộ của Macron đã chạm mức thấp kỷ lục, cả hai lựa chọn đều có nguy cơ làm suy yếu thêm vị thế tổng thống của ông. Các nhà phân tích cảnh báo rằng nếu thị trường mất niềm tin vào khả năng kiểm soát thâm hụt ngân sách và nợ công ngày càng tăng của Pháp, đất nước này có thể phải đối mặt với tình trạng hỗn loạn tương tự như thời kỳ ngắn ngủi của Thủ tướng Liz Truss tại Anh.

Sự bất mãn của công chúng với sự lãnh đạo của ông Macron ngày càng sâu sắc, với cuộc thăm dò mới nhất của Le Figaro cho thấy gần 80% người Pháp không còn tin tưởng tổng thống. Hàng ngàn người đã tuần hành qua Paris vào cuối tuần yêu cầu ông Macron từ chức và mang theo những tấm biểu ngữ có dòng chữ "Hãy ngăn chặn Macron" và "Frexit".

Về chính sách đối ngoại, ông Bayrou là người ủng hộ Ukraine mạnh mẽ. Vào tháng 3 năm 2025, ông công khai chỉ trích Washington vì thúc đẩy Ukraine đàm phán hòa bình với Moscow, gọi những yêu cầu như vậy là "không thể chịu đựng được". Ông lập luận rằng việc thúc đẩy nhượng bộ sẽ làm nhục ông Zelensky và đồng nghĩa với việc ban thưởng cho Nga. Trong chính phủ của Tổng thống Macron, ông Bayrou là một trong những người ủng hộ mạnh mẽ nhất việc châu Âu tiếp tục ủng hộ Ukraine, nhấn mạnh rằng Paris phải kiên định lập trường.

Còn Ukraine – điều gì sẽ xảy ra khi Paris trở nên yên tĩnh?

Đối với Kiev, sự bất ổn của Pháp gây ra những tổn thất thực sự.

Dòng tiền: Khoản tiền 3 tỷ euro được cam kết cho năm 2024 nhưng vẫn chưa được giải ngân dự kiến ​​sẽ được dùng để trang trải vũ khí và viện trợ tài chính. Tuy nhiên, khoản chi tiêu này phải được thông qua ngân sách hàng năm. Với việc kế hoạch của ông Bayrou sụp đổ và quốc hội nổi dậy, việc đảm bảo nguồn vốn mới sẽ khó khăn hơn về mặt chính trị và pháp lý đối với bất kỳ chính phủ lâm thời nào.

Mất đi một đồng minh: Sự ra đi của ông Bayrou sẽ khiến Kiev mất đi một trong những người ủng hộ đáng tin cậy nhất trong nội các Pháp. Ngược lại, các đảng đối lập - và thậm chí cả những tiếng nói trong phe Macron - đã tỏ ra hoài nghi hơn về việc đổ tiền vào Kiev trong khi cắt giảm chi tiêu trong nước. Sự ra đi của ông đã khiến ông Macron mất đi một người ủng hộ chủ chốt trong nội các.

Đảm bảo an ninh trong tình trạng bấp bênh: Tổng thống Macron đã định vị Pháp là người tổ chức "Liên minh những người sẵn lòng", nơi 26 quốc gia hứa hẹn bảo đảm hậu chiến cho Ukraine, có khả năng bao gồm cả một lực lượng trấn an. Một kế hoạch như vậy đòi hỏi sự lãnh đạo ổn định, cam kết tài trợ và sự chấp thuận của quốc hội. Một chính phủ đang hỗn loạn không thể thúc đẩy khuôn khổ pháp lý và tài chính cần thiết để biến các cam kết thành hiện thực.

Kế hoạch hòa bình "Vũ trang đến tận răng": Tổng thống Macron cũng đã công bố thêm 6,5 tỷ euro chi tiêu quốc phòng cho giai đoạn 2025-2027, nâng ngân sách hàng năm của Pháp từ khoảng 47 tỷ euro năm 2024 lên 64 tỷ euro vào năm 2027 - tăng khoảng 35%. Điều này làm mờ ranh giới giữa "đảm bảo hòa bình" và quân sự hóa trắng trợn, củng cố lập luận của Moscow rằng các cuộc đàm phán định cư của châu Âu chỉ là vỏ bọc cho sự leo thang.