Chiến trường giữa các nhà lãnh đạo châu Âu và ông Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Hungary Viktor Orban (bên trái) trong một cuộc gặp.

Brussels lo ngại người Mỹ đang lợi dụng Thủ tướng Viktor Orban để chia rẽ EU, vì vậy họ đang đe dọa ông bằng các hành động pháp lý, tước quyền bỏ phiếu và thậm chí là trục xuất Hungary khỏi EU.

Hãng RIA Novosti đưa tin về phản ứng của Hungary.

Giọt nước tràn ly

Theo Politico, EU đang xem xét các biện pháp chống lại Hungary vì đã chặn khoản vay dành cho Ukraine. Nguồn tin này cho biết, mặc dù cho đến nay khối này đã tránh một cuộc đối đầu gay gắt với Budapest, nhưng lập trường thận trọng này hoàn toàn có thể thay đổi sau cuộc bầu cử quốc hội vào ngày 12/4.

Bà Jessica Rosenkranz, Bộ trưởng phụ trách châu Âu và Hợp tác Bắc Âu của Thụy Điển, nói với Politico rằng Thuỵ Điển sẵn sàng sử dụng các công cụ pháp lý, bao gồm Điều 7 của Hiệp ước EU để tước bỏ quyền bỏ phiếu của Hungary.

Một quan chức giấu tên khác cho biết nếu ông Orban tái đắc cử, các nhà lãnh đạo châu Âu sẽ xem xét cách đối phó với ông này. Ví dụ, họ có thể kiện ông tại Tòa án Công lý châu Âu vì vi phạm lời hứa hỗ trợ khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine.

Các nhà ngoại giao tin rằng điều này đi ngược lại nguyên tắc "hợp tác thực sự" được ghi trong Hiệp ước Lisbon. Trong khi Ukraine muốn nhận được số tiền này càng sớm càng tốt hoặc ngay trong tháng 4/2026.

Nếu lãnh đạo đảng đối lập Tisza, Peter Magyar thắng cử, người châu Âu có thể sẽ chờ xem chính phủ mới sẽ điều hành đất nước như thế nào. Hiện tại, EU đang cố gắng thận trọng để tránh tạo bất kỳ lợi thế nào cho ông Orban trong chiến dịch tranh cử.

Để nhắc lại, vào cuối tháng Giêng, Ukraine đã tạm dừng việc vận chuyển dầu của Nga sang Hungary qua đường ống Druzhba với lý do bị hư hại trong các cuộc giao tranh. Hungary tuyên bố đây là một trò lừa bịp và yêu cầu khôi phục ngay lập tức nguồn cung dầu.

Để gây áp lực buộc Ukraine đưa ra quyết định này, chính quyền Hungary đã tạm dừng cung cấp dầu diesel và hứa sẽ chặn việc chuyển 90 tỷ euro cho Ukraine, vì nếu không có số tiền này thì việc tiếp tục cuộc chiến sẽ khó khăn hơn nhiều.

Mỹ ủng hộ

Trong khi châu Âu đang cân nhắc làm thế nào để loại bỏ ông Orban, các quan chức Mỹ lại thể hiện sự ủng hộ của họ đối với ông bằng mọi cách có thể.

Ví dụ, Phó Tổng thống J.D. Vance đang lên kế hoạch thăm Hungary trong thời gian tới, theo Reuters đưa tin. Ông dự kiến sẽ giúp đảng Fidesz thu hút càng nhiều cử tri càng tốt.

Trước đó, Tổng thống Donald Trump cũng đã công khai ủng hộ Orban, gọi ông là "một nhà lãnh đạo thực sự mạnh mẽ và có tầm ảnh hưởng, người đã chứng minh được khả năng đạt được những kết quả phi thường".

"Ông ấy chiến đấu không mệt mỏi vì đất nước vĩ đại và những người dân mà ông ấy yêu thương, cũng giống như tôi chiến đấu vì nước Mỹ. Thủ tướng Viktor Orban làm việc chăm chỉ để bảo vệ Hungary, phát triển kinh tế, tạo việc làm, thúc đẩy thương mại, ngăn chặn nhập cư bất hợp pháp và đảm bảo trật tự pháp luật!", ông Trump nói.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cũng bày tỏ tin Thủ tướng Orban và cho rằng phong trào MAGA của Mỹ và phe cánh hữu châu Âu đang cố gắng phá hoại EU.

Hơn nữa, Ngoại trưởng Hungary Péter Szijjarto kêu gọi các nước EU noi gương Mỹ và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt liên quan đến năng lượng đối với Nga. Tuy nhiên, ông cũng nói Hungary không có kế hoạch rời khỏi tổ chức này, vì theo lời ông, Hungary là một phần của nền văn minh "La Mã - Cơ Đốc giáo".

"Do nguồn cung dầu toàn cầu đang chịu áp lực vì cuộc chiến với Iran, Mỹ đã dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga. EU nên làm theo để ngăn chặn khủng hoảng nguồn cung và giảm chi phí năng lượng", nhà ngoại giao này cho biết.

Cải tổ liên minh

Người đứng đầu về Ngoại giao của Liên minh châu Âu Kaja Kallas tin rằng Chính phủ Mỹ muốn chia rẽ châu Âu và EU cần tăng cường tính độc lập khỏi Mỹ.

Điều này rõ ràng mâu thuẫn với lợi ích của Thủ tướng Orban vì ông đang trông chờ sự ủng hộ của chính quyền Trump trong cuộc bầu cử quốc hội. Tuy nhiên, các chuyên gia tin tưởng ông khó có thể trở thành người mà Mỹ có thể dùng để phá hoại EU.

"Ông Orban có hai con át chủ bài: Lá phiếu phản đối của Hungary và các đồng minh của ông ở các nước EU khác. Đồng thời chính Thủ tướng Orban chưa bao giờ tuyên bố muốn rời khỏi Liên minh châu Âu, vì ông nhận thức được sự phụ thuộc của đất nước mình vào các khoản trợ cấp của châu Âu.

Brussels cũng lưu tâm đến điều này, vì vậy nếu cần thiết họ có thể điều chỉnh hành vi của Hungary thông qua nguồn vốn của mình và thậm chí đe dọa rút vốn khỏi châu Âu", Vadim Trukhachev, Phó Giáo sư tại Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Liên bang Nga, cho biết.

Ông lưu ý nếu chúng ta không nói về Hungary, một quốc gia nhận trợ cấp mà là về một quốc gia tài trợ như Thụy Điển hoặc Hà Lan, thì các quan chức châu Âu sẽ hành xử thận trọng hơn nhiều.

"Một chiến thắng của đảng Fidesz trong cuộc bầu cử quốc hội ngày 12/4 sẽ củng cố vị thế của ông Orban và ông sẽ càng kiên quyết hơn trong việc theo đuổi đường lối của mình trong EU.

Đồng thời, Hungary phụ thuộc rất nhiều vào sự hỗ trợ tài chính của châu Âu, vì vậy vị thủ tướng này khó có thể muốn cắt đứt quan hệ với Brussels. Nhưng nếu EU đồng ý cho Anh rời khỏi liên minh, ông ấy sẽ càng sẵn lòng hơn để tách rời Hungary.

Hàng chờ được gia nhập EU rất dài và châu Âu sẽ dễ dàng tìm được người thay thế. Tuy nhiên, xung đột khó có thể leo thang đến mức đó. Hungary không đòi hỏi điều gì quá đáng và EU đã bắt đầu xem xét cách giúp đỡ họ về nguồn năng lượng", ông Vladimir Zuev, người đứng đầu Vụ Chính sách Thương mại của HSE, giải thích.

Theo chuyên gia này, việc ông Orban bỏ phiếu chống lại các quyết định của các nước thành viên EU liên quan đến Ukraine đang thúc đẩy các nhà lãnh đạo châu Âu cải cách tổ chức.

Họ đang nỗ lực đảm bảo rằng không chỉ các vấn đề trong nước mà cả các vấn đề chính sách đối ngoại cũng được giải quyết bằng đa số đủ điều kiện chứ không phải bằng sự đồng thuận. Cuối cùng, ông Zuev tin rằng điều này có thể củng cố Liên minh châu Âu.