Châu Âu 'sốc' khi ông Trump trao cho ông Putin 'chiến thắng'

Tổng thống Donald Trump (trái) và Tổng thống Nga Vladimir Putin đến gặp giới truyền thông đang chờ trong cuộc họp báo chung sau hội nghị thượng đỉnh vào ngày 16/7/2018 tại Helsinki, Phần Lan. Ảnh Getty

Các nhà lãnh đạo đã nói chuyện trong hai giờ vào ngày 19/5 như một phần trong nỗ lực mới nhất của Washington nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 3 năm với Ukraine.

Sau cuộc gọi, ông Trump ám chỉ rằng Mỹ sẽ không còn đóng vai trò trực tiếp trong các cuộc đàm phán hòa bình. Ông cũng từ chối áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với Nga để tăng áp lực buộc Putin phải nghiêm túc đàm phán.

"Châu Âu vẫn bị sốc" trước những gì mà họ coi là sự bỏ rơi của Washington, "nơi neo giữ trước đây trong liên minh phương Tây", nhà kinh tế học người Thụy Điển Anders Åslund, từng là cố vấn kinh tế cho cả chính phủ Nga và Ukraine, nói với Newsweek.

Cựu Thủ tướng Thụy Điển Carl Bildt phát biểu trên mạng xã hội X rằng, cuộc gọi này "chắc chắn là một chiến thắng cho Putin". Sau cuộc gọi, ông Trump cho biết Moscow và Kiev sẽ nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp về khả năng ngừng bắn, đồng thời một lần nữa tuyên bố Mỹ sẽ rút khỏi tiến trình này nếu các cuộc đàm phán bị đình trệ.

"Tôi nghĩ rằng điều gì đó sẽ xảy ra. Và nếu không, tôi chỉ cần lùi lại và họ sẽ phải tiếp tục", ông Trump nói với các phóng viên, gọi các cuộc đàm phán là "có hiệu quả".

Điện Kremlin cho biết cuộc điện đàm diễn ra "thẳng thắn và thân thiện", tiết lộ rằng hai nhà lãnh đạo đã gọi nhau bằng tên riêng và không ai muốn cúp máy trước. Một nhà ngoại giao cấp cao của châu Âu được báo cáo về cuộc gọi này nói với tờ Financial Times rằng ông Trump "đang rút lui". "Hỗ trợ và tài trợ cho Ukraine, gây sức ép lên Nga: tất cả những điều đó giờ là trách nhiệm của chúng tôi". Aslund, thành viên cấp cao tại Diễn đàn Thế giới Tự do Stockholm, giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Georgetown và là tác giả của cuốn Chủ nghĩa tư bản thân hữu của Nga cho rằng, ông Trump đang đầu hàng ông Putin.

"Trong mọi hành động liên quan đến Nga, ông Trump cho thấy ông chỉ là đối tác lép vế so với ông Putin, chấp nhận quan điểm của ông chủ Điện remlin và không bao giờ đưa ra bất kỳ lời chỉ trích thực sự nào ngay cả khi đôi khi ông cố gắng che giấu sự thật bằng một số lời chỉ trích", ông Aslund nói.

"Chúng ta nên nhận ra rằng cá nhân ông Trump là bạn và đồng minh của ông Putin", ông Aslund nói thêm. "Câu hỏi đặt ra là chính thể Mỹ vẫn có thể đưa ông Trump vào phạm vi nào. Châu Âu vẫn bị sốc vì bị bỏ rơi bởi người trước đây là mỏ neo trong liên minh phương Tây".

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho biết, ông Putin nên được đánh giá bằng hành động chứ không phải lời nói và rằng ông "tiếp tục câu giờ" bằng "lời nói suông" sau cuộc gọi với ông Trump.

Cả Kiev và Moscow đều từ chối nhượng bộ khi Nga tiếp tục yêu cầu Ukraine công nhận các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng là của Nga và từ bỏ tham vọng NATO, những yêu cầu mà Tổng thống Ukraine Zelensky kiên quyết từ chối, từ chối nhượng bất kỳ vùng lãnh thổ nào cho Putin.