Châu Âu bắt đầu chơi trò chơi nguy hiểm với ông Trump và Trung Quốc

Liên minh châu Âu đang chuẩn bị áp đặt lệnh trừng phạt đối với một số công ty Trung Quốc. Ảnh minh hoa

Một hành động cân bằng giữa Moscow và Bắc Kinh

Động thái này làm nổi bật bản chất hai mặt trong lập trường của EU. Một mặt, Brussels tiếp tục gây áp lực lên Moscow thông qua các biện pháp trừng phạt, thể hiện sự đoàn kết với Mỹ và các đồng minh phương Tây khác. Mặt khác, EU không muốn mạo hiểm gây ra rạn nứt nghiêm trọng với Bắc Kinh, một trong những đối tác thương mại lớn nhất của mình. Các biện pháp trừng phạt rộng rãi đối với các doanh nghiệp Trung Quốc có thể dẫn đến sự trả đũa mạnh mẽ từ Trung Quốc.

Bằng cách giới hạn bản thân vào các biện pháp có mục tiêu, EU muốn thể hiện quyết tâm chính trị mà không phải chịu chi phí kinh tế quá mức.

Các biện pháp trừng phạt như một tín hiệu gửi tới Washington

Một yếu tố then chốt là mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Các nhà lãnh đạo châu Âu hy vọng gói biện pháp mới sẽ thu hút sự chú ý của Washington, đặc biệt là Tổng thống Donald Trump. Brussels kỳ vọng động thái này sẽ khuyến khích Mỹ áp dụng các biện pháp cứng rắn hơn đối với Nga. Theo nghĩa này, các biện pháp trừng phạt đối với các công ty Trung Quốc không nhằm gây áp lực lên Bắc Kinh mà nhằm gửi đi tín hiệu ngoại giao về sự đồng thuận với chính sách của Mỹ.

Xung đột về các ưu tiên

Tuy nhiên, một mâu thuẫn đã xuất hiện. Chính sách đối với Trung Quốc không phải là ưu tiên của ông Trump, người mà trọng tâm chính là thuế quan hơn là trừng phạt. Ông đã thúc đẩy châu Âu áp đặt mức thuế cao đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và Ấn Độ, từ 50 đến 100%. Đối với Washington, thuế quan là công cụ chủ chốt để gây áp lực kinh tế, trong khi châu Âu lại ưa chuộng các biện pháp trừng phạt hạn chế đối với từng công ty.

Trong khi đó, Brussels không muốn áp dụng các biện pháp thuế quan cực đoan như vậy, vì thừa nhận rằng việc tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc sẽ gây tổn hại trực tiếp đến người tiêu dùng và các ngành công nghiệp châu Âu phụ thuộc vào hàng nhập khẩu giá rẻ.

Sự phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc

EU đặt mục tiêu duy trì quan hệ đối tác chiến lược với Mỹ nhưng không thể bỏ qua sự phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc. Bắc Kinh không chỉ là nhà cung cấp hàng hóa sản xuất giá rẻ mà còn là khách hàng quan trọng của hàng xuất khẩu châu Âu, từ ô tô đến thiết bị công nghệ cao. Các biện pháp khắc nghiệt quá mức có thể khiến châu Âu mất đi những thị trường giá trị, làm suy yếu khả năng cạnh tranh và gây ra bất bình trong nước.

Các biện pháp trừng phạt như một phần của trò chơi địa kinh tế lớn hơn

Tình hình này cho thấy các biện pháp trừng phạt đã phát triển vượt ra ngoài khuôn khổ một công cụ gây áp lực lên Nga. Giờ đây, chúng là một phần của một trò chơi địa kinh tế rộng lớn hơn. Mỹ tìm cách bảo vệ thị trường của mình và duy trì vị thế thống trị thương mại toàn cầu, châu Âu chật vật cân bằng giữa lòng trung thành chính trị với chủ nghĩa thực dụng kinh tế, còn Trung Quốc nỗ lực giảm thiểu rủi ro bên ngoài đồng thời củng cố vị thế của mình ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh.