Cảnh báo nguy cơ đột quỵ khi gặp cơn thiếu máu não thoáng qua

Cơn thiếu máu não thoáng qua gây rối loạn thần kinh

Cơn thiếu máu não thoáng qua là gì?

Theo thống kê, 1/3 người gặp cơn thiếu máu não thoáng qua có nguy cơ đột quỵ trong tương lai. Và ½ trường hợp trong số đó được phát hiện đột quỵ sau 1 năm kể từ lần đầu gặp chứng bệnh này.

Cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) là tình trạng thiếu máu não cục bộ gây rối loạn thần kinh tạm thời. Khi thiếu máu cục bộ, một phần não không được cung cấp đầy đủ oxy và dinh dưỡng cho các hoạt động thần kinh.

Tình trạng thiếu máu não thoáng qua thường diễn ra đột ngột và ngắn. Thông thường tình trạng này chỉ kéo dài trong vài phút và phục hồi sau không quá 24 giờ.

Cơn thiếu máu não thoáng qua TIA xảy ra do tắc hoăc hẹp động mạch

Các yếu tố nguy cơ gây thiếu máu não thoáng qua

Động mạch bị hẹp, co thắt hoặc tắc nghẽn do cục máu đông hoặc các mảng xơ vữa động mạch là nguyên nhân chính gây nên cơn thiếu máu não thoáng qua. Những tắc nghẽn động mạch này càng dễ xảy ra vì hệ thống mạch máu não hầu hết đều là mạch máu nhỏ và dễ tổn thương.

Bất cứ ai cũng có thể gặp cơn thiếu máu não thoáng qua. Tuy nhiên, nguy cơ này có thể gia tăng khi có một hoặc một số yếu tố sau:

• Di truyền: Nếu người thân trong gia đình từng gặp tình trạng này thì bạn cũng có nguy cơ mắc bệnh.
• Tuổi tác: Nguy cơ gặp cơn thiếu máu não thoáng qua tăng cao khi lớn tuổi, đặc biệt sau 55 tuổi.
• Giới tính: Cơn thiếu máu thoáng qua thường gặp ở nam nhiều hơn ở nữ. Tuy nhiên tỷ lệ tử vong ở nữ cao hơn nam giới.
• Tiền sử bị cơn thiếu máu não thoáng qua trước đó: Nguy cơ tăng gấp 10 lần nếu bạn đã từng bị tình trạng này trong quá khứ.
• Bệnh hồng cầu hình liềm: Cơn thiếu máu não thoáng qua và đột quỵ là biến chứng thường gặp ở người mắc bệnh hồng cầu hình liềm do tế bào hình liềm mang theo ít oxy và dễ bị kẹt trong động mạch hơn.

Bên cạnh đó, một số yếu tố bệnh lý như tăng huyết áp, mỡ máu cao, bệnh tim mạch, đái tháo đường, thừa cân, nồng độ homocysteine cao… cũng làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn thiếu não thoáng qua. Tuy nhiên, đây là các yếu tố bạn hoàn toàn có thể kiểm soát được.

Triệu chứng cơn thiếu máu não thoáng qua

Các triệu chứng của thiếu máu não thoáng qua xuất hiện đột ngột, kéo dài từ 2 đến 30 phút, sau đó hồi phục hoàn toàn. Bệnh nhân có thể xuất hiện nhiều cơn thiếu máu thoáng qua hàng ngày hoặc chỉ có một vài cơn trong nhiều năm.

Các triệu chứng bao gồm:

• Đau đầu dữ dội.
• Hoa mắt, chóng mặt, mất thăng bằng và khó đi lại.
• Tê yếu hoặc liệt tạm thời bất cứ bộ phận nào trên cơ thể. Biểu hiện này thường gặp ở mặt và các chi.
• Gặp vấn đề về thị giác ở một hoặc cả hai mắt, nhìn đôi (song thị).
• Gặp khó khăn trong hoạt động nuốt và nói, nói lắp bắp, nói những điều khó hiểu.

Tê yếu các chi, lệch mặt hoặc găp vấn đề khi nói là triệu chứng của TIA

Kiểm soát và xử lý cơn thiếu máu não thoáng qua

Cơn thiếu máu não thoáng qua diễn ra rất nhanh, các triệu chứng biến mất hoàn toàn và không cần điều trị. Tuy nhiên, ngay sau cơn thiếu máu, bệnh nhân cần:

• Nghỉ ngơi trên mặt phẳng cứng cho máu lên não dễ dàng
• Đi lại nhẹ nhàng sau nghỉ ngơi, tránh hoạt động mạnh
• Tới trung tâm y tế gần nhất kiểm tra loại trừ các nguy cơ tai biến

Ngoài ra, bác sỹ có thể chỉ định thuốc chống kết tập tiểu cầu và thuốc chống đông máu để ngăn ngừa hình thành các cục máu đông gây tắc động mạch.

Nên đi khám bệnh nếu xuất hiện cơn thiếu máu não thoáng qua

Dự phòng tái phát cơn thiếu máu não thoáng qua

Việc dự phòng tái phát cơn thiếu máu thoáng qua đặc biệt quan trọng giúp giảm tần suất bệnh và ngăn ngừa nguy cơ đột quỵ.

• Hạn chế cholesterol và chất béo: Mỡ xấu gây hình thành xơ vữa động mạch. Cần hạn chế sử dụng chất béo trong khẩu phần ăn, hạn chế thức ăn nhanh chiên rán nhiều dầu mỡ, đặc biệt là dầu chiên đi chiên lại nhiều lần…
• Hạn chế muối: Ăn nhiều muối làm tăng nguy cơ mắc bệnh huyết áp, tim mạch. Do đó, nên tạo thói quen ăn nhạt, hoặc giảm dần lượng muối trong chế độ ăn của cả gia đình.
• Bỏ thuốc lá, hạn chế đồ uống có cồn: Giúp giảm hình thành xơ vữa động mạch.
• Tăng cường các thực phẩm giàu kali, folate và chất chống oxy hóa: Như các loại rau màu xanh đậm, hoa quả, ngũ cốc để giúp kiểm soát huyết áp.
• Tập thể dục thường xuyên và duy trì cân nặng hợp lý: Giúp cải thiện và duy trì sức khỏe nói chung, giảm nguy cơ cục máu đông, xơ vữa động mạch.
• Sử dụng các thuốc kiểm soát bệnh nền: Như thuốc huyết áp, tim mạch, mỡ máu, thuốc điều trị đái tháo đường. Những thuốc này cần sử dụng theo chỉ định của bác sĩ và được kiểm soát sát sao các chỉ số, đặc biệt nếu bệnh nhân đã từng gặp cơn thiếu máu não thoáng qua.
• Dùng thuốc hoạt huyết Đông y: Nhằm tăng cường tuần hoàn máu, giúp máu lưu thông tốt hơn, giảm nguy cơ xuất hiện và tái phát các cơn đột quỵ thoáng qua.

Lưu ý, thuốc hoạt huyết giúp lưu thông máu não có thể sử dụng hàng ngày cũng giúp giảm các triệu chứng đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, mất thăng bằng do thiếu máu lên não.

Ngoài công dụng bổ huyết, hoạt huyết, thuốc còn có tác dụng hỗ trợ điều trị xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành, nghẽn mạch. Do đó, sau cơn thiếu máu thoáng qua, cũng nên sử dụng thuốc hoạt huyết Đông y thường xuyên để giảm nguy cơ tái phát bệnh.

Thuốc hoạt huyết Đông y dạng viên nén có bán tại các nhà thuốc trên toàn quốc.