Cẩn trọng trước chiêu trò cho vay tiền nhanh, uy tín mùa Tết

Chị Trinh (42 tuổi), bán quần áo tại chợ tạm Bình Trưng (TP.HCM), cần vay khoảng 30 triệu đồng để nhập hàng Tết. Một tờ rơi quảng cáo “vay tiền nhanh uy tín” khiến chị gọi điện hỏi thử. Khoản tiền được giải ngân nhanh, nhưng hợp đồng cho vay nhiều điều khoản khó hiểu. Khi thắc mắc, chị chỉ được giải thích qua loa. Sau khi nhận tiền, chị mới nhận ra lãi suất thực tế cao gấp 3 lần lời hứa ban đầu. Khi chậm trả vài kỳ, chị và người thân liên tục bị gọi điện, nhắn tin gây áp lực, cửa hàng bị quấy rối. Cuối cùng, gia đình phải bán một phần đất ở quê để trả nợ. Một khoản vay nhỏ ban đầu đã trở thành gánh nặng lớn cho cả gia đình trong những ngày cận Tết. 

Ở Hà Nội, anh Hà (38 tuổi), thợ hồ tại phường Hoàng Mai, đang cần 20 triệu đồng để sắm Tết và đóng học phí cho con. Anh liên hệ số điện thoại quảng cáo vay nhanh không thế chấp trên cột điện gần khu trọ. Người tư vấn tự xưng là nhân viên công ty tài chính lớn, yêu cầu anh gửi căn cước công dân, ảnh chân dung và một số thông tin cá nhân khác để xét duyệt hồ sơ. Vài ngày sau, người này báo lại khoản vay không được duyệt rồi cắt liên lạc. Tháng  sau, anh Hà liên tục nhận cuộc gọi đòi nợ từ nhiều đơn vị khác nhau. Kiểm tra mới biết thông tin của mình bị sử dụng để vay tiền trên các ứng dụng online. Không đủ căn cứ chứng minh mình là nạn nhân, anh buộc phải vay người thân để trả dần các khoản nợ. 

Những trường hợp như chị Trinh, anh Hà không hiếm. Thực tế cho thấy, các hình thức lừa đảo liên quan đến vay tiền qua tờ rơi, quảng cáo dán tường hoặc các tài khoản mạng xã hội không chính thống thường bùng phát mạnh vào dịp cận Tết. Điểm chung của các chiêu trò này là cam kết giải ngân rất nhanh, thủ tục đơn giản, thậm chí không cần thẩm định. 

Trong khi đó, về nguyên tắc, không có khoản vay hợp pháp nào được duyệt mà không qua bước xác minh thông tin người vay. Vay tiền, dù là tín chấp hay thế chấp, đều là giao dịch tài chính có rủi ro và bắt buộc phải được thẩm định. Những lời mời gọi “giải ngân ngay”, “chỉ cần căn cước”, “không cần gặp mặt” cần được xem là dấu hiệu cảnh báo sớm. 

Các đơn vị cho vay uy tín – từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến chuỗi cửa hàng cầm đồ thế hệ mới – đều có những đặc điểm chung dễ nhận biết. Trước hết, đó là các tổ chức được Nhà nước cấp phép, hoạt động công khai và chịu sự giám sát của cơ quan chức năng. Tiếp đến, thông tin về lãi suất, phí vay, điều kiện vay được công bố rõ ràng, minh bạch. Phương thức làm việc thì không chỉ trao đổi qua điện thoại hay tin nhắn mà còn mời khách hàng đến PGD để gặp mặt trực tiếp, nếu là khách vay lần đầu. Hợp đồng cho vay thể hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của các bên, nội dung rõ ràng, dễ hiểu. Quy trình tư vấn và phục vụ khách hàng chuyên nghiệp, không thúc ép, không gây áp lực. Địa chỉ kinh doanh cụ thể, ổn định và có thể kiểm chứng qua phản hồi của những người đã sử dụng dịch vụ. Đây là những căn cứ quan trọng giúp người vay phân biệt giữa hoạt động cho vay hợp pháp và các hình thức trá hình, tiềm ẩn rủi ro. 

Theo thông lệ, ngân hàng cần từ 3–5 ngày để duyệt một khoản vay tín chấp và từ 7–10 ngày đối với vay thế chấp, do phải xác minh thu nhập, lịch sử tín dụng và hồ sơ pháp lý. Các công ty tài chính tiêu dùng thường cần từ 2–3 ngày để phê duyệt hồ sơ. Với các khoản vay cầm cố tài sản, một hình thức cho vay thay thế phổ biến nhất hiện nay, thì thời gian xử lý có thể nhanh hơn do tập trung vào việc xác minh quyền sở hữu tài sản như xe máy hoặc ô tô. Ví dụ như tại chuỗi cửa hàng tài chính bình dân F88, doanh nghiệp cho vay cầm cố có quy mô lớn nhất thị trường hiện nay, thời gian duyệt vay được công khai là 15 đến 30 phút. Tuy nhiên, việc “nhanh” này vẫn gắn với quy trình kiểm tra thực tế, hợp đồng rõ ràng và giải ngân tại điểm giao dịch, chứ không phải chuyển tiền vô điều kiện. 

Đối với người lao động bình dân, một khoản vay kịp thời có thể giúp vượt qua khó khăn, duy trì sinh kế, thậm chí mở ra cơ hội cải thiện thu nhập. Nhưng nếu vì thế mà vay tiền bất chấp, thiếu thông tin, thiếu minh bạch thì có thể tự đẩy mình và gia đình vào vòng xoáy nợ nần kéo dài. Tìm hiểu kỹ hợp đồng, đối chiếu và tham khảo thông tin lãi phí, điều kiện vay kỹ càng là điều bắt buộc phải làm để bảo vệ chính mình trước những cạm bẫy tài chính đang rình rập.