Cảm hàn có lây không? Cách phòng ngừa lây lan cảm hàn

Cảm hàn có lây không?

Cảm hàn là gì?

Cảm hàn là một thể bệnh cảm mạo trong Đông y, xảy ra khi cơ thể bị xâm nhập bởi hàn khí từ môi trường bên ngoài, đặc biệt là khi sức đề kháng yếu hoặc thời tiết thay đổi đột ngột (mưa lạnh, gió mùa…). Bệnh thường có các triệu chứng điển hình như:

• Ớn lạnh, rùng mình: Đây là triệu chứng đặc trưng, cảm giác lạnh từ bên trong.
• Đau nhức mình mẩy, mỏi cơ: Toàn thân uể oải, đau mỏi.
• Nghẹt mũi, chảy nước mũi trong: Ban đầu nước mũi thường trong, lỏng.
• Đau đầu: Thường là đau âm ỉ.
• Ho khan hoặc ho có đờm trắng loãng: Ho có thể xuất hiện kèm theo.
• Sợ gió, sợ lạnh: Người bệnh có xu hướng muốn đắp chăn, mặc ấm.
• Không sốt hoặc sốt nhẹ: Hiếm khi sốt cao.

Triệu chứng cảm hàn thường gặp

Cảm hàn có lây không?

Khác với cảm cúm do virus (ví dụ cúm A, cúm B), cảm hàn không do virus hay vi khuẩn gây ra, do đó không lây lan qua đường hô hấp, tiếp xúc hay ăn uống.

Tuy nhiên việc khí lạnh xâm nhập có thể làm suy giảm đề kháng và miễn dịch của cơ thể, các yếu tố gây bệnh dễ dàng tấn công và gây bệnh hơn. Khi đó, cảm hàn có thể lây lan sang người khác thông qua đường hô hấp, khi chúng ta tiếp xúc với:

• Giọt bắn hô hấp: Khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, các hạt nhỏ chứa virus sẽ bay vào không khí. Người khỏe mạnh hít phải những giọt bắn này có thể bị nhiễm bệnh.
• Tiếp xúc trực tiếp: Chạm tay vào người bệnh (khi họ ho, hắt hơi vào tay hoặc mới xì mũi), sau đó chạm tay lên mặt (mũi, miệng, mắt) của mình.
• Tiếp xúc gián tiếp: Chạm vào các bề mặt hoặc đồ vật có dính dịch tiết hô hấp của người bệnh (tay nắm cửa, điện thoại, bàn phím máy tính, đồ chơi...), rồi đưa tay lên mặt.

Ai dễ bị lây cảm hàn?

Người có hệ miễn dịch yếu: Người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người mắc bệnh mạn tính.

Người tiếp xúc gần với người bệnh: Sống chung nhà, làm việc cùng phòng, đi học cùng lớp.

Người không giữ vệ sinh cá nhân tốt: Không rửa tay thường xuyên, dùng chung dụng cụ vệ sinh cá nhân

Người thường xuyên tiếp xúc với môi trường đông người: Phương tiện công cộng, trường học, công sở.

Phải làm gì khi bị cảm hàn?

Khi bị cảm hàn, bạn cần xử lý đúng cách để đẩy lùi hàn khí, giảm nhanh các triệu chứng như hắt hơi, sổ mũi, đau đầu, ớn lạnh. Dưới đây là những việc nên làm:

Nghỉ ngơi đầy đủ

Cho phép cơ thể nghỉ ngơi nhiều nhất có thể. Giấc ngủ giúp hệ miễn dịch của bạn phục hồi và chống lại virus hiệu quả hơn. 

Tránh các hoạt động gắng sức, làm việc quá sức hoặc thức khuya.

Giữ ấm cơ thể

Mặc quần áo ấm, đắp chăn đủ dày, đặc biệt là giữ ấm vùng cổ, ngực, bụng và bàn chân.

Tránh ra gió, tránh tiếp xúc với không khí lạnh trực tiếp (như quạt mạnh, điều hòa quá lạnh).

Uống đủ nước và chất lỏng ấm

Uống nhiều nước lọc ấm: Giúp làm loãng chất nhầy, dễ đào thải ra ngoài và bù nước cho cơ thể.

Các loại đồ uống ấm:

• Nước gừng tươi: Đập dập vài lát gừng, cho vào nước sôi, thêm chút mật ong và chanh. Gừng có tính ấm, giúp làm ấm cơ thể, giảm buồn nôn và đau nhức.
• Trà thảo mộc: Trà hoa cúc, trà bạc hà, trà cam thảo (không chứa caffeine) có thể giúp làm dịu cổ họng và thư giãn.
• Súp gà hoặc cháo nóng: Các món ăn lỏng, ấm giúp làm dịu đường hô hấp, cung cấp năng lượng và dinh dưỡng dễ tiêu hóa.
• Nước chanh mật ong ấm: Giúp giảm đau họng, ho và cung cấp vitamin C.

Xông hơi hoặc hít hơi nước ấm

Xông hơi truyền thống: Đun sôi một nồi nước với các loại lá có tinh dầu như lá sả, lá chanh, lá bưởi, lá tre, ngải cứu, bạc hà, kinh giới, tía tô. Xông khoảng 10-15 phút đến khi ra mồ hôi. Giúp làm thông mũi, giảm nghẹt mũi, ho và làm ấm cơ thể.

Hít hơi nước ấm đơn giản: Đổ nước nóng vào một bát lớn, phủ khăn lên đầu và hít hơi nước bốc lên. Có thể nhỏ thêm vài giọt tinh dầu tràm, khuynh diệp hoặc bạc hà.

Vệ sinh mũi họng

Rửa mũi bằng nước muối sinh lý: Dùng bình rửa mũi hoặc xịt nước muối sinh lý để làm sạch hốc mũi, loại bỏ chất nhầy, giảm nghẹt mũi và loại bỏ virus. Thực hiện 2-3 lần/ngày.

Súc miệng bằng nước muối ấm: Giúp làm sạch họng, giảm đau họng và diệt khuẩn.

Chế độ ăn uống

Ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu: Cháo, súp, canh.

Bổ sung vitamin C: Ăn nhiều trái cây giàu vitamin C như cam, quýt, bưởi, ổi để tăng cường sức đề kháng.

Ăn tỏi, hành: Các loại gia vị này có tính kháng khuẩn, giúp tăng cường miễn dịch.

Ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu khi bị cảm để tiêu hóa không phải hoạt động nhiều

Dùng thuốc hạ sốt

Thuốc paracetamol hoặc ibuprofen có thể giúp giảm đau đầu, đau nhức cơ thể và hạ sốt (nếu có sốt nhẹ).

Dùng thuốc giảm nghẹt mũi/chảy nước mũi

Các thuốc kháng histamin hoặc thuốc co mạch có thể giúp giảm triệu chứng. Tuy nhiên, không nên lạm dụng thuốc xịt mũi co mạch quá 3-5 ngày.

Thuốc ho

Nếu ho khan nhiều gây khó chịu, có thể dùng thuốc ho thảo dược hoặc thuốc ho không kê đơn.

Dùng thuốc Giải Cảm từ thảo dược

Đông y có bài thuốc giải cảm phát tán phong hàn, với thành phần gồm các dược liệu như cam thảo, hương phụ, phòng phong, sinh khương, tía tô, trần bì, kinh giới, mạn kinh tử, tần giao, xuyên khung… Bài thuốc dùng để điều trị các trường hợp cảm mạo tứ thời với các triệu chứng hắt hơi, sổ mũi, đau đầu, ho, đau nhức mỏi cơ thể, sốt nhẹ.

Bài thuốc giải cảm này đã được chuyển giao sản xuất thành Thuốc Giải Cảm dạng viên nén tiện sử dụng và dễ bảo quản.

Cách phòng tránh lây lan cảm hàn?

Để giảm nguy cơ lây lan cũng như tránh bị lây nhiễm "cảm hàn", bạn nên áp dụng các biện pháp sau:

• Vệ sinh tay thường xuyên: Rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 20 giây, đặc biệt sau khi ho, hắt hơi và trước khi ăn. Nếu không có xà phòng và nước, có thể dùng dung dịch sát khuẩn tay nhanh chứa cồn.
• Che miệng và mũi khi ho, hắt hơi: Dùng khăn giấy hoặc khuỷu tay để che, không dùng bàn tay. Vứt khăn giấy vào thùng rác ngay lập tức.
• Tránh chạm tay lên mặt: Hạn chế tối đa việc đưa tay lên mắt, mũi, miệng.
• Tránh tiếp xúc gần với người bệnh: Giữ khoảng cách an toàn.
• Vệ sinh các bề mặt thường xuyên chạm vào: Lau chùi bàn, ghế, tay nắm cửa, điện thoại...
• Tăng cường sức đề kháng: Ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, tập thể dục đều đặn để nâng cao sức khỏe tổng thể.

Tóm lại, bệnh cảm hàn có thể lây lan và cách tốt nhất để phòng tránh là giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống sạch sẽ, đồng thời chủ động tăng cường sức đề kháng của cơ thể.