Các nước vùng Caribê và Châu Phi yêu cầu Anh bồi thường

Một người biểu tình đứng bên ngoài trụ sở Cao ủy Anh tại Jamaica, cầm biểu ngữ yêu cầu Anh xin lỗi và bồi thường vì chế độ nô lệ. Ảnh: Reuters.

Ít nhất 12,5 triệu người châu Phi đã bị bắt cóc, bị cưỡng ép vận chuyển trên các con tàu châu Âu và bị bán vào chế độ nô lệ từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 19. Những người vận động cho rằng cần có hành động để đối mặt với những di sản còn tồn tại, chẳng hạn như nạn phân biệt chủng tộc.

Lời kêu gọi đòi bồi thường đã tăng động lực trên toàn thế giới, đặc biệt trong CARICOM, nhóm gồm 15 quốc gia thành viên bao gồm Barbados và Jamaica, cũng như Liên minh châu Phi (AU).

CARICOM có một kế hoạch đòi bồi thường, trong đó bao gồm yêu cầu lời xin lỗi đầy đủ và chính thức, các chương trình giáo dục, xóa nợ và bồi thường tài chính, trong khi AU cũng đang xây dựng kế hoạch riêng.

Phản ứng chống lại yêu cầu bồi thường cũng đang gia tăng, và nhiều nhà lãnh đạo châu Âu phản đối thậm chí cả việc thảo luận về vấn đề này, với lập luận rằng các quốc gia và thể chế hiện tại không nên chịu trách nhiệm cho những sai lầm trong quá khứ.

Thủ tướng Anh Keir Starmer nói trước thềm hội nghị thượng đỉnh Khối Thịnh vượng chung tại Samoa năm ngoái rằng ông muốn hướng về tương lai hơn là tham gia vào “những cuộc thảo luận rất dài và vô tận về bồi thường cho quá khứ”.

Tuy nhiên, khi hội nghị kết thúc, các nhà lãnh đạo của khối gồm 56 quốc gia do Vua Charles của Anh đứng đầu đã đồng ý đưa vào thông cáo cuối rằng đã đến lúc tiến hành một cuộc thảo luận về vấn đề này.

Chuyến thăm của ủy ban CARICOM sẽ diễn ra từ ngày 17 đến 20/11 và nhằm mục tiêu “tăng cường các quan hệ đối tác chiến lược và thúc đẩy một chương trình chung về giáo dục công và vận động liên quan đến nghị trình đòi bồi thường”, theo một thông cáo truyền thông.

Một cuộc thăm dò năm 2025 do The Repair Campaign đặt hàng cho thấy vẫn còn những khoảng trống trong hiểu biết của công chúng về vai trò của Anh trong chế độ nô lệ và chủ nghĩa thực dân, với 85% người được hỏi không biết rằng quốc gia này đã cưỡng ép vận chuyển hơn 3 triệu người châu Phi tới Caribbean.