Bốn "ông lớn" công nghệ Trung Quốc đồng loạt tung chiêu độc giành quyền kiểm soát “bộ não AI” của smartphone

Huawei, Alibaba, ByteDance, Tencent tung “đòn hiểm” giành quyền kiểm soát cuộc đua điện thoại AI. Ảnh Pandaily

Cuộc cạnh tranh đáng chú ý trên thị trường smartphone Trung Quốc hiện nay có thể không nằm ở phần cứng, mà ở việc doanh nghiệp nào kiểm soát được lớp AI kết nối người dùng với các ứng dụng.

Bài bình luận đăng trên Tencent News mới đây nhận định, 4 tập đoàn công nghệ Huawei, Alibaba, ByteDance và Tencent đang theo đuổi bốn hướng đi khác nhau trong cuộc đua điện thoại AI. Chiến lược của 4 gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc được tóm gọn bằng một câu như sau: Huawei đi sâu, Alibaba mở rộng, ByteDance tập trung và Tencent tận dụng thế mạnh hệ sinh thái.

Huawei tự phát triển toàn bộ nền tảng AI

Huawei là doanh nghiệp duy nhất trong nhóm tự xây dựng gần như toàn bộ nền tảng công nghệ, từ chip, hệ điều hành đến mô hình AI. Nhờ đó, hãng có thể tích hợp AI xuống những lớp sâu nhất của điện thoại, thay vì chỉ bổ sung một trợ lý ảo ở phía trên.

Bài bình luận nhấn mạnh bộ xử lý thần kinh NPU mạnh hơn trên chip Kirin 9050 Pro, được cho là đủ sức chạy trực tiếp trên thiết bị mô hình đa phương thức kết hợp chuyên gia (MoE) với 30 tỷ tham số.

Huawei chủ yếu sử dụng các mô hình do mình phát triển, đồng thời kết nối với trợ lý của WeChat thông qua giao thức A2A, cho phép các tác nhân AI giao tiếp và phối hợp với nhau.

Cách tiếp cận này có thể mang lại lợi thế về khả năng xử lý ngay trên điện thoại, hoạt động ngoại tuyến và tiết kiệm năng lượng. Tuy nhiên, việc tự phát triển từ chip đến phần mềm cũng đòi hỏi chuỗi cung ứng và nguồn lực kỹ thuật rất lớn, khiến mô hình này khó được các đối thủ sao chép.

ByteDance tập trung vào điện thoại Doubao

Khác với Huawei, ByteDance lựa chọn hướng đi hẹp hơn với điện thoại Doubao, hợp tác cùng ZTE thông qua thương hiệu Nubia trên nền tảng NaviX Ultra thế hệ thứ hai.

Phiên bản mới sử dụng các giao thức MCP và A2A để gọi ứng dụng và thực hiện tác vụ, thay vì mô phỏng thao tác chạm màn hình như cách tự động hóa thông thường.

Nói cách khác, thay vì chỉ nhìn màn hình rồi tự bấm vào từng nút, AI có thể giao tiếp với ứng dụng thông qua các giao thức được hỗ trợ để yêu cầu thực hiện công việc.

Dù vậy, khả năng tự động hóa hoàn toàn vẫn chủ yếu phát huy trong các dịch vụ của chính ByteDance. Việc mở rộng sang những ứng dụng bên ngoài vẫn là thách thức đáng kể.

Alibaba chọn cách bán nền tảng AI

Alibaba theo đuổi chiến lược cung cấp công nghệ AI cho các nhà sản xuất điện thoại, thay vì tự mình kiểm soát toàn bộ thiết bị.

Giải pháp Qwen Intelligence của tập đoàn cung cấp năng lực mô hình AI, trong khi đối tác đảm nhiệm lớp hệ thống và đưa sản phẩm đến người dùng thực tế. Honor đã áp dụng hướng tiếp cận này trên dòng Magic9 và Robot Phone.

Nếu mô hình hoạt động hiệu quả, Alibaba có thể mở rộng sang nhiều thương hiệu Android khác mà không cần đầu tư xây dựng một hệ sinh thái phần cứng riêng. Đây là lợi thế về khả năng nhân rộng và chi phí triển khai.

Tencent tận dụng WeChat thay vì kiểm soát hệ điều hành

Tencent lại chọn cách tiếp cận khác: không cạnh tranh trực tiếp để nắm quyền kiểm soát trợ lý AI ở cấp hệ thống điện thoại.

Thông qua các quan hệ hợp tác dựa trên giao thức A2A giữa WeChat với Huawei, Xiaomi, Honor, OPPO và vivo, trợ lý AI trên điện thoại có thể gửi yêu cầu đến WeChat để dịch vụ này thực hiện tác vụ tương ứng.

Song song với đó, Tencent hợp tác cùng Qualcomm để chạy các mô hình Hunyuan có quy mô 7 tỷ và 3 tỷ tham số trên những thiết bị sử dụng chip Snapdragon 8 Elite.

Chiến lược này cho phép Tencent phát huy thế mạnh của WeChat và công nghệ AI mà không cần tự xây dựng toàn bộ nền tảng điện thoại.

Rào cản lớn nhất không phải công nghệ, mà là hệ sinh thái

Theo bài bình luận trên Tencent News, thách thức lớn nhất của cuộc đua điện thoại AI nằm ở lợi ích giữa các bên trong hệ sinh thái.

Các hãng sản xuất điện thoại lo ngại thiết bị của mình sẽ trở thành phần cứng đơn thuần, trong khi quyền kiểm soát trải nghiệm người dùng chuyển sang các công ty AI. Ngược lại, doanh nghiệp phát triển mô hình có thể thu phí sử dụng API nhưng chưa chắc nắm được mối quan hệ trực tiếp với người dùng.

Trong khi đó, những siêu ứng dụng như WeChat, Taobao và Meituan vừa là dịch vụ mà các tác nhân AI cần truy cập, vừa có thể trở thành đối thủ cạnh tranh nếu AI đứng ra thay người dùng lựa chọn và thực hiện giao dịch.

Điện thoại Doubao thế hệ đầu tiên từng gặp trở ngại khi một số ứng dụng lớn hạn chế hoạt động của hệ thống AI. Điều này cho thấy dù công nghệ có thể thực hiện nhiều tác vụ tự động, quyền truy cập vào các nền tảng bên thứ ba vẫn là nút thắt khó giải quyết.

Bài bình luận cho rằng ngành công nghiệp cần một cơ chế phân chia doanh thu mới, dựa trên những nhu cầu thực tế mà AI hoàn thành cho người dùng, thay vì chỉ tính theo lưu lượng quảng cáo hoặc số lượng token được xử lý.

Trước khi giải quyết được bài toán này, chưa doanh nghiệp nào có thể chắc chắn giành quyền kiểm soát điểm truy cập AI đầu tiên trên điện thoại - vị trí có khả năng quyết định cách người dùng tìm kiếm thông tin, sử dụng dịch vụ và thực hiện giao dịch trong tương lai.