Bộ Y tế "mạnh tay" với doanh nghiệp cố tình trốn, nợ đóng BHYT

Mới đây, cử tri TP Đà Nẵng kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan chức năng tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát việc thực hiện đóng BHYT cho người lao động tại các doanh nghiệp; bảo đảm doanh nghiệp thực hiện đóng đúng, đóng đủ và đúng thời gian theo quy định của pháp luật để người lao động được bảo đảm đầy đủ quyền lợi khám, chữa bệnh bằng BHYT.

Bên cạnh đó, nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với các trường hợp doanh nghiệp chậm đóng hoặc nợ BHYT kéo dài tạo điều kiện để người lao động vẫn được tiếp tục sử dụng BHYT trong quá trình khám, chữa bệnh, tránh ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đời sống và quyền lợi chính đáng của người lao động do lỗi từ phía doanh nghiệp sử dụng lao động.

Bộ Y tế cho biết doanh nghiệp chậm, trốn đóng BHYT phải chịu trách nhiệm về chi phí khám chữa bệnh, đồng thời tăng cường thanh tra, truy thu, xử lý vi phạm để bảo đảm quyền lợi người lao động. Ảnh minh hoạ: Gia Khiêm

Trả lời về vấn đề này, Bộ Y tế cho biết pháp luật về BHYT quy định người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng BHYT đầy đủ, đúng thời hạn cho người lao động. Theo khoản 8 Điều 15 Luật BHYT, đối với phương thức đóng hằng tháng, thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo.

Khoản 2 Điều 7a Luật BHYT quy định trách nhiệm thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về trách nhiệm tham gia BHYT của người sử dụng lao động và người lao động. 

Điều 48a và Điều 48b của Luật quy định các hành vi chậm đóng, trốn đóng BHYT, gồm: chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền phải đóng sau thời hạn quy định; không lập hoặc lập không đầy đủ danh sách người phải tham gia; đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng thấp hơn mức phải đóng; không đóng hoặc đóng không đầy đủ sau thời hạn và đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc.

Theo Điều 49 Luật BHYT, doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng phải đóng đủ số tiền còn thiếu và nộp thêm số tiền bằng 0,03% mỗi ngày tính trên số tiền và số ngày chậm đóng hoặc trốn đóng; bị xử phạt vi phạm hành chính và trường hợp trốn đóng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Bộ Y tế ghi nhận kiến nghị của cử tri và sẽ phối hợp với Bộ Tài chính, cơ quan bảo hiểm xã hội và các cơ quan có thẩm quyền tăng cường chia sẻ, đối chiếu dữ liệu về lao động, tiền lương và tình hình đóng BHYT; rà soát các doanh nghiệp chậm đóng kéo dài, đóng thiếu số người hoặc đóng không đúng mức tiền lương; đôn đốc, truy thu, thanh tra, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm theo quy định, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người lao động.

Về quyền lợi khám bệnh, chữa bệnh của người lao động khi doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHYT, Bộ Y tế cho biết Khoản 4 Điều 49 Luật BHYT quy định cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động chậm đóng, trốn đóng BHYT cho người lao động phải hoàn trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng BHYT mà người lao động đã chi trả trong thời gian chưa có thẻ BHYT do hành vi chậm đóng, trốn đóng.

Khoản 2 Điều 4 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ quy định người lao động, thân nhân hoặc người đại diện hợp pháp nộp hồ sơ đề nghị hoàn trả cho cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động chậm đóng, trốn đóng. 

Cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động có trách nhiệm thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong thời hạn 40 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định.