Bộ trưởng Hồ Đức Phớc: Chúng tôi đã phát hiện việc ‘lợi dụng thị trường chứng khoán để rửa tiền’

Tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Quốc hội diễn ra ngày 8/6, trước những sai phạm gần đây trên thị trường chứng khoán như vụ việc hủy 9 lô trái phiếu của tập đoàn Tân Hoàng Minh hay một số cá nhân có hành động thao túng thị trường, gây tổn hại đến các nhà đầu tư, các đại biểu Quốc hội đã đặt câu hỏi cho Bộ Tài chính về việc nhận diện, đánh giá tính chất mức độ bong bóng chứng khoán, giải pháp gì để thị trường chứng khoán phát triển ổn định trong thời gian tới.

Trả lời câu hỏi của các đại biểu, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc khẳng định những sai phạm trên chỉ mang tính cá nhân và chia sẻ những giải pháp của Bộ để làm trong sạch thị trường.

Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc

Theo Bộ trưởng, thị trường chứng khoán đang có bước phát triển tốt, tăng trưởng bình quân giai đoạn 2016-2021 khoảng 26%. Đối với thị trường cổ phiếu, năm 2021, giá trị giao dịch đạt gần 7,7 triệu tỷ đồng, bằng khoảng 92% GDP năm 2021 và tăng 46,7% so với năm 2020, trái phiếu doanh nghiệp đạt  hơn 1,3 triệu tỷ đồng, tương đương 15% GDP. Thị trường vẫn còn non trẻ, mới chỉ xuất hiện 22 năm, nhưng có nhiều tín hiệu tích cực, trong khi các nước tiên tiến đã có trên 500 năm rồi. Tuy nhiên, thời gian qua xảy ra một số hiện tượng thao túng cổ phiếu, đưa thông tin sai lệch, lừa dối khách hàng…

Bộ trưởng Bộ Tài chính nhận định, những sai phạm gần đây là hành vi của cá nhân. Ví dụ một số người lập nhiều tài khoản để lôi kéo nhà đầu tư mua cùng rồi đột ngột bán đi, không thông báo với cơ quan quản lý Nhà nước khi thực hiện giao dịch... Hay với trái phiếu, một số công ty phát hành nhưng đưa thông tin sai lệch, sử dụng doanh nghiệp thành viên để mua lại lô trái phiêu trên để huy động vốn... Đây là những sai phạm về trật tự kinh tế, vi phạm Luật Chứng khoán.

“Chúng tôi đã tiến hành cảnh báo cho nhà đầu tư, trình Chính phủ sửa Nghị định 153 và tăng cường các giải pháp thực hiện minh bạch đối với thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp”, Bộ trưởng cho biết. Ông Phớc hẳng định đây là những kênh huy động vốn trung, dài hạn hiệu quả, đảm bảo nguồn lực cho nền kinh tế phát triển. Ông cũng khẳng định sẽ xử lý nghiêm những sai phạm trên thị trường.

"Thông qua kiểm tra chúng tôi cũng đã phát hiện ra nhiều vi phạm, không những trong lĩnh vực chứng khoán mà kể cả lợi dụng thị trường chứng khoán để rửa tiền. Chúng tôi cũng đã chuyển cơ quan điều tra một số vụ để xử lý nghiêm", ông Phớc nêu.

Tới đây Bộ Tài chính sẽ tăng cường kiểm tra, đưa trí tuệ nhân tạo vào để theo dõi các nghiệp vụ phát sinh; theo dõi sự lên xuống đột ngột của các cổ phiếu; thiết lập sàn riêng để theo dõi trái phiếu riêng lẻ. Tiến tới, Bộ này sẽ đề nghị Quốc hội hoàn thiện Luật Chứng khoán, quy định thêm một số điều kiện với hoạt động phát hành. Qua kiểm tra, Bộ Tài chính cũng phát hiện nhiều vi phạm, có cả trường hợp lợi dụng thị trường chứng khoán để rửa tiền và đã chuyển cho cơ quan điều tra để xử lý nghiêm.

Theo Bộ trưởng, từ đầu tháng 4, Bộ Tài chính đã thanh tra các công ty kiểm toán độc lập của các công ty chứng khoán, từ đó phát hiện nhiều sai phạm, chuyển cơ quan điều tra 34 vụ, xử phạt hành chính 568 vụ, với số tiền hơn 29 tỷ đồng. Đây cũng là bước làm lành mạnh hóa thị trường chứng khoán.

Ngoài các doanh nghiệp cũng những cá nhân sai phạm, các cán bộ của Bộ cũng phải chịu trách nhiệm cho những hành động của mình. "Chúng tôi đã cách chức 2 cán bộ lãnh đạo, cảnh cáo 2 cán bộ, kiểm điểm nhiều người khác, trong đó có Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán, Tổng giám đốc HoSE bị cách chức...", Bộ trưởng nói.

Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, hiện nay không có chủ trương nào nói về vấn đề siết chặt hay hạn chế. Đây là kênh huy động vốn hiệu quả để huy động cho doanh nghiệp bên cạnh ngân hàng thương mại, đóng góp cho việc sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, Bộ trưởng nhấn mạnh, việc huy động phải đúng pháp luật, minh bạch, không được lợi dụng để sử dụng số tiền sai mục đích, đưa vào mục đích khác.