Bệnh zona thần kinh có lây không, cần kiêng gì?

Nguyên nhân gây bệnh zona thần kinh là virus varicella zoster

MỤC LỤC:
Nguyên nhân gây bệnh zona thần kinh
Triệu chứng bệnh zona thần kinh
Bệnh zona thần kinh có lây không?
Người chưa từng mắc bệnh thủy đậu có thể bị zona thần kinh không?
Người bệnh zona thần kinh kiêng gì để tránh lây nhiễm?
Các biện pháp điều trị zona thần kinh

Nguyên nhân gây bệnh zona thần kinh

Bệnh zona thần kinh do virus varicella zoster gây ra. Đây cũng là loại virus gây bệnh thủy đậu.

Khi mắc thủy đậu, virus xâm nhập vào cơ thể, sau khi khỏi bệnh vẫn tồn tại ở dạng “ngủ” trong các tế bào thần kinh.

Khi hệ miễn dịch suy giảm do tuổi tác, stress, bệnh lý... virus được kích hoạt, nhân lên và di chuyển dọc theo sợi thần kinh.

Virus gây tổn thương thần kinh và gây ra các vết phỏng đau dọc theo đường thần kinh.

Triệu chứng điển hình là các vết phỏng có dịch tiết xuất hiện thành chùm dọc theo dây thần kinh, gây cảm giác rất đau rát.

Biến chứng thường gặp là đau dây thần kinh kéo dài sau khi vết phỏng lành.

Như vậy, sự tái hoạt động của virus varicella zoster sau khi bị thủy đậu là nguyên nhân gây bệnh zona thần kinh, phá hủy tế bào thần kinh và da dẫn đến triệu chứng lâm sàng đặc trưng.

Khi khỏi bệnh thủy đậu, hệ miễn dịch đã kiểm soát được sự nhân lên của virus và triệu chứng lâm sàng biến mất. Tuy nhiên, virus varicella zoster có trong cơ thể thường không được loại bỏ hoàn toàn. Virus sẽ xâm nhập trú ngụ trong tế bào thần kinh.

Ở dạng ngủ, virus không gây tổn thương cho cơ thể và không lây nhiễm. Tuy nhiên, virus vẫn có thể tồn tại suốt đời. Cho đến nay, y học vẫn chưa có phương pháp điều trị nào có thể chắc chắn loại bỏ hoàn toàn virus varicella zoster ra khỏi cơ thể sau khi mắc thủy đậu.

Vì vậy, hầu hết mọi người đã từng mắc thủy đậu đều vẫn mang virus trong người ở dạng tiềm ẩn, có nguy cơ gây bệnh zona thần kinh sau này, đặc biệt trong điều kiện hệ miễn dịch suy giảm.

Virus varicella zoster có khả năng tồn tại thể ngủ trong cơ thể người đã bị thủy đậu

Triệu chứng bệnh zona thần kinh

Xuất hiện các vết phỏng nhỏ li ti chứa dịch trên da, thường nổi thành dải dọc theo đường dây thần kinh.

Các vết phỏng gây ngứa ngáy, đau rát hoặc nhức nhối dọc theo vùng da tổn thương.

Sốt nhẹ, có thể kèm theo ớn lạnh, mệt mỏi trong giai đoạn đầu.

Các hạch bạch huyết gần vị trí tổn thương thường sưng tấy, đau nhẹ.

Vùng da tổn thương phổ biến ở vùng thắt lưng, ngực, cổ, đầu, ít gặp ở chân.

Một số trường hợp có biến chứng viêm màng não, liệt mặt nếu tổn thương ở vùng đầu mặt cổ.

Thời gian trung bình từ khi khởi phát tổn thương đến khi lành sẹo khoảng 2-4 tuần. Người cao tuổi tổn thương nhiều, diện rộng; mụn nước có thể xuất huyết, hoại tử da, nhiễm khuẩn, gây sẹo xấu và kéo dài. Ở trẻ em tổn thương ít, tiến triển nhanh.

Vị trí thường chỉ ở một bên, không vượt quá đường giữa cơ thể và theo phân bố của một dây thần kinh ngoại biên; cá biệt bị cả hai bên hoặc lan toả.

Nhận biết sớm các triệu chứng đặc trưng sẽ giúp chẩn đoán và điều trị kịp thời bệnh zona thần kinh.

Tổn thương zona thần kinh thường ở một bên cơ thể

Bệnh zona thần kinh có lây không?

Zona thần kinh là bệnh truyền nhiễm, có khả năng lây cho người lành qua tiếp xúc trực tiếp.

Virus varicella zoster tồn tại trong dịch mủ của các vết phỏng. Khi tiếp xúc, người lành có thể nhiễm bệnh, đặc biệt với người có hệ miễn dịch suy giảm.

Người chưa từng mắc bệnh thủy đậu có thể bị zona thần kinh không?

Người chưa từng mắc bệnh thủy đậu vẫn có thể bị zona thần kinh, tuy nhiên khả năng này thấp hơn so với người từng mắc thủy đậu.

Phần lớn trường hợp zona xảy ra ở người từng mắc thủy đậu, do sự tái hoạt động của virus đã nhiễm từ trước. Tuy nhiên, virus varicella zoster cũng có thể lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với người bệnh zona. Lúc này, người không có miễn dịch với virus có thể bị nhiễm bệnh.

Vì vậy, tiêm phòng thủy đậu đầy đủ và tránh tiếp xúc gần người mắc zona là cần thiết để phòng tránh zona thần kinh ở những người chưa từng mắc thủy đậu.

Người bệnh zona thần kinh kiêng gì để tránh lây nhiễm?

• Không để vết phỏng tiếp xúc trực tiếp với da lành người khác.
• Che phủ các vết phỏng kín bằng băng, gạc y tế.
• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng để loại bỏ virus.
• Tránh sờ tay lên các vết phỏng để hạn chế lây lan virus.
• Không dùng chung đồ dùng cá nhân như khăn mặt, đồ lót...
• Ở nhà và tránh tiếp xúc với người khác khi vết phỏng còn rỉ dịch.
• Không cho trẻ em, phụ nữ mang thai, người suy giảm miễn dịch tiếp xúc gần.
• Vệ sinh nhà cửa, khử trùng các vật dụng mà bệnh nhân sử dụng.

Giữ khoảng cách và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người đang có biểu hiện bệnh để hạn chế lây nhiễm

Các biện pháp điều trị zona thần kinh

Thuốc uống

Để điều trị zona thần kinh cần phối hợp uống và bôi thuốc tại chỗ.

Các thuốc kháng virus gồm:

• Acyclovir: thuốc có tác dụng ức chế sự nhân lên của virus. Có thể dùng thuốc uống hoặc tiêm tĩnh mạch.
• Valacyclovir: dẫn xuất của acyclovir, hoạt tính mạnh hơn, thuận tiện hơn trong điều trị.
• Famciclovir: cũng là thuốc ức chế virus varicella zoster hiệu quả.
• Thuốc giảm đau: Paracetamol, ibuprofen giúp hạ sốt và giảm đau nhức.

Thuốc bôi tại chỗ

Thuốc giảm đau gây tê tại chỗ như lidocaine gel bôi ngoài da giúp giảm đau.

Một số sản phẩm kem thảo dược cũng được sử dụng cho tình trạng zona giúp giảm viêm có bán tại các nhà thuốc (ví dụ: Kem Nhất Nhất). Bạn đọc có thể tham khảo sử dụng.

Như vậy, zona thần kinh có thể lây nhiễm qua tiếp xúc trực tiếp. Người bệnh cần tuân thủ các biện pháp cách ly và vệ sinh để tránh lây nhiễm cho người khác, nhất là những người có hệ miễn dịch yếu.

Điều trị thích hợp cũng sẽ giúp vết thương nhanh lành và giảm nguy cơ lây nhiễm.