Bệnh trĩ có lây khi ngồi chung ghế không? Giải đáp chi tiết

Bệnh trĩ có lây khi ngồi chung ghế không là thắc mắc khiến nhiều người lo lắng

Bệnh trĩ có lây khi ngồi chung ghế không?

Câu hỏi “bệnh trĩ có lây khi ngồi chung ghế không?” là một trong những thắc mắc phổ biến nhất, xuất phát từ sự lo lắng và đôi khi là hiểu lầm về bản chất của căn bệnh này.

Bệnh trĩ, hay còn gọi là bệnh lòi dom, là tình trạng các cụm tĩnh mạch bên trong trực tràng và hậu môn bị sưng, phồng lên do chịu nhiều áp lực. Đây là một vấn đề sức khỏe phổ biến, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của rất nhiều người trong cộng đồng, gây ra cảm giác khó chịu, đau đớn và bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày. Sự thiếu hụt thông tin chính xác khiến nhiều người e ngại, thậm chí xa lánh người bệnh vì sợ bị lây nhiễm qua các tiếp xúc gián tiếp như dùng chung nhà vệ sinh hay ngồi chung ghế.

Hiểu đúng về cơ chế hình thành và tính chất của bệnh trĩ là vô cùng quan trọng.

Trước hết, cần khẳng định rằng bệnh trĩ không phải là một bệnh truyền nhiễm. Nó không gây ra bởi virus, vi khuẩn hay bất kỳ tác nhân lây nhiễm nào có thể truyền từ người này sang người khác. Bệnh hình thành do các yếu tố cơ học và sinh lý bên trong cơ thể. Do đó, việc ngồi chung ghế, sử dụng chung bồn cầu hay bất kỳ hình thức tiếp xúc thông thường nào khác đều không có khả năng làm lây lan bệnh trĩ.

Việc nắm vững kiến thức này không chỉ giúp chúng ta xóa bỏ những định kiến sai lầm, cảm thông hơn với người bệnh mà còn giúp mỗi cá nhân tập trung vào các phương pháp phòng ngừa chính xác và hiệu quả. Thay vì lo lắng về nguy cơ lây nhiễm không có thật, chúng ta nên tìm hiểu về các nguyên nhân thực sự gây bệnh để chủ động bảo vệ sức khỏe của chính mình và người thân.

Nguyên nhân và cơ chế hình thành bệnh trĩ

Nguyên nhân phổ biến

Để hiểu tại sao bệnh trĩ không lây, chúng ta cần nắm rõ nguyên nhân và cơ chế hình thành bệnh. Cốt lõi của vấn đề nằm ở sự gia tăng áp lực lên các tĩnh mạch ở vùng hạ trực tràng và hậu môn. Khi áp lực này kéo dài, các tĩnh mạch sẽ bị giãn ra, sưng phồng và hình thành nên các búi trĩ.

Một trong những nguyên nhân hàng đầu là thói quen ngồi lâu, đặc biệt là ngồi trên bồn cầu trong thời gian dài. Hành động này tạo ra một áp lực liên tục lên vùng hậu môn, cản trở sự lưu thông máu và khiến các tĩnh mạch dễ bị tổn thương.

Tương tự, những người làm công việc văn phòng, tài xế lái xe phải ngồi nhiều giờ liền cũng thuộc nhóm nguy cơ cao. Táo bón kinh niên cũng là một yếu tố thúc đẩy bệnh trĩ phát triển. Khi bị táo bón, người bệnh phải rặn mạnh lúc đi đại tiện, làm tăng đột ngột áp lực trong ổ bụng và trực tràng, gây căng giãn quá mức hệ thống tĩnh mạch. Tình trạng này lặp đi lặp lại sẽ làm các tĩnh mạch mất dần tính đàn hồi và hình thành búi trĩ.

Yếu tố nguy cơ và thói quen xấu

Bên cạnh các nguyên nhân trực tiếp, nhiều yếu tố nguy cơ và thói quen sinh hoạt không lành mạnh cũng góp phần làm tăng khả năng mắc bệnh trĩ. Chế độ ăn uống thiếu khoa học, tiêu thụ nhiều thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ nhưng lại ít chất xơ là một trong những thói quen xấu phổ biến. Chất xơ có vai trò làm mềm phân và tăng khối lượng phân, giúp việc đại tiện trở nên dễ dàng hơn. Khi thiếu chất xơ, phân trở nên khô cứng, gây ra táo bón và tăng áp lực khi đi ngoài.

Lười vận động cũng là một yếu tố nguy cơ đáng kể. Việc thiếu hoạt động thể chất làm giảm nhu động ruột, gây trì trệ tuần hoàn máu, đặc biệt là ở vùng chậu và hậu môn.

Ngoài ra, các tình trạng khác như mang thai (tử cung lớn chèn ép tĩnh mạch), thừa cân, béo phì (tăng áp lực ổ bụng) hay tuổi tác (thành tĩnh mạch bị lão hóa, suy yếu) cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Rõ ràng, tất cả các nguyên nhân này đều xuất phát từ bên trong cơ thể hoặc do lối sống, hoàn toàn không liên quan đến yếu tố lây nhiễm từ bên ngoài.

Hình ảnh mô phỏng bệnh trĩ

Dấu hiệu và nhận biết sớm bệnh trĩ

Dấu hiệu nhẹ ban đầu

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu của bệnh trĩ đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý kịp thời và ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng hơn.

Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng thường khá nhẹ nhàng và dễ bị bỏ qua. Một trong những dấu hiệu phổ biến nhất là cảm giác ngứa ngáy, khó chịu hoặc hơi rát ở vùng hậu môn. Cảm giác này có thể xuất hiện không liên tục, đôi khi tăng lên sau khi đi đại tiện hoặc ngồi lâu. Một số người có thể cảm thấy đau nhẹ hoặc có cảm giác cộm, vướng víu khi ngồi.

Một dấu hiệu quan trọng khác là chảy máu khi đi đại tiện. Ban đầu, máu có thể chỉ là một vệt nhỏ, màu đỏ tươi, dính trên giấy vệ sinh hoặc lẫn trong phân. Lượng máu thường rất ít và không gây đau đớn, nên nhiều người thường chủ quan.

Tuy nhiên, đây là một tín hiệu cảnh báo rằng các tĩnh mạch ở hậu môn đã bắt đầu bị tổn thương.

Việc phát hiện sớm những triệu chứng này và điều chỉnh lối sống kịp thời có thể giúp kiểm soát bệnh hiệu quả ngay từ giai đoạn khởi phát.

Khi nào cần chú ý hoặc đi khám

Mặc dù các triệu chứng ban đầu có thể nhẹ, nhưng chúng ta không nên xem thường. Cần phải chú ý và tìm đến sự tư vấn của bác sĩ khi các dấu hiệu này kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng hơn. Nếu tình trạng đau rát hậu môn kéo dài hơn một hoặc hai tuần dù đã thay đổi chế độ ăn và sinh hoạt, đó là lúc bạn nên đi khám.

Đặc biệt, nếu tình trạng chảy máu khi đại tiện xuất hiện thường xuyên hơn, lượng máu nhiều hơn (nhỏ giọt hoặc thành tia), bạn cần đến cơ sở y tế ngay lập tức. Chảy máu ở hậu môn cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý tiêu hóa khác, do đó việc chẩn đoán chính xác là rất cần thiết. Một dấu hiệu khác cho thấy bệnh đã tiến triển là sa búi trĩ, tức là cảm nhận có một khối nhỏ lòi ra ở hậu môn khi đi đại tiện, ban đầu có thể tự co lên nhưng sau đó thì không.

Chính những triệu chứng gây khó chịu này đôi khi khiến người bệnh liên tưởng sai lầm rằng việc ngồi chung ghế có thể gây ra vấn đề, nhưng thực chất đây là biểu hiện của một quá trình bệnh lý diễn ra bên trong cơ thể và cần được can thiệp y tế đúng cách.

Biến chứng của bệnh trĩ nếu không điều trị

Nếu không được quan tâm và xử lý đúng cách, bệnh trĩ có thể gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống hàng ngày của người bệnh.

Triệu chứng rõ rệt nhất là sự đau đớn và khó chịu liên tục. Cơn đau có thể tăng lên khi ngồi, khi đi đại tiện hoặc thậm chí khi thực hiện các vận động đơn giản như đi bộ. Điều này làm giảm chất lượng công việc và các hoạt động thường nhật, khiến người bệnh luôn trong trạng thái mệt mỏi, cáu kỉnh.

Cảm giác ngứa rát, ẩm ướt ở vùng hậu môn cũng gây ra sự mất tự tin và bất tiện trong giao tiếp xã hội.

Một hậu quả khác là mất ngủ. Cơn đau và cảm giác khó chịu có thể trở nên tồi tệ hơn khi nằm, đặc biệt là nằm ngửa, khiến người bệnh khó đi vào giấc ngủ hoặc thường xuyên thức giấc giữa đêm. Giấc ngủ không đủ và không sâu kéo dài sẽ dẫn đến suy nhược cơ thể, giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.

Về lâu dài, bệnh trĩ nếu không được xử lý có thể dẫn đến những biến chứng phức tạp hơn. Một trong những biến chứng thường gặp là tắc mạch trĩ, xảy ra khi cục máu đông hình thành bên trong búi trĩ, gây đau dữ dội và sưng tấy. Búi trĩ bị sa ra ngoài và không thể tự co vào (sa trĩ nghẹt) có thể bị kẹt lại ở cơ vòng hậu môn, làm cản trở lưu thông máu, dẫn đến nguy cơ hoại tử búi trĩ. Đây là một tình trạng cấp cứu y tế cần can thiệp ngay lập tức.

Vùng hậu môn là nơi có nhiều vi khuẩn, do đó các búi trĩ bị tổn thương, lở loét rất dễ bị nhiễm trùng, gây viêm, áp xe hậu môn. Tình trạng chảy máu kéo dài, dù mỗi lần chỉ một ít, cũng có thể dẫn đến thiếu máu mạn tính. Người bệnh sẽ có các biểu hiện như da xanh xao, mệt mỏi, chóng mặt, hoa mắt.

Các biến chứng này không chỉ gây đau đớn mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng sinh lý và sức khỏe toàn diện của người bệnh, đòi hỏi các phương pháp can thiệp phức tạp hơn.

Cách xử lý và điều trị bệnh trĩ hiệu quả

Việc xử lý bệnh trĩ đòi hỏi một cách tiếp cận toàn diện, bắt đầu từ những thay đổi cơ bản trong lối sống và sinh hoạt.

Điều chỉnh thói quen đi đại tiện

Bước đầu tiên và quan trọng nhất là điều chỉnh thói quen đi đại tiện. Hãy tập thói quen đi vệ sinh vào một giờ cố định mỗi ngày, không nên nhịn và đặc biệt là không ngồi trên bồn cầu quá lâu (không quá 5-10 phút), tránh đọc sách hay sử dụng điện thoại.

Thay đổi tư thế ngồi làm việc

Nếu công việc đòi hỏi phải ngồi nhiều, hãy thường xuyên đứng dậy đi lại sau mỗi 45-60 phút. Sử dụng một chiếc đệm lót ghế chuyên dụng (đệm hình chữ U hoặc có lỗ ở giữa) để giảm áp lực trực tiếp lên vùng hậu môn.

Tăng cường vận động thể chất

Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, yoga giúp cải thiện tuần hoàn máu, tăng nhu động ruột và giảm áp lực lên các tĩnh mạch.

Chú trọng đến chế độ ăn uống

Tăng cường thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và uống đủ 2-2.5 lít nước mỗi ngày để làm mềm phân và ngăn ngừa táo bón.

Ngâm hậu môn trong nước ấm

Ngâm hậu môn trong nước ấm khoảng 15-20 phút, 2-3 lần mỗi ngày, đặc biệt là sau khi đi đại tiện, có thể giúp giảm đau, giảm sưng và làm dịu vùng da bị kích ứng.

Thăng ma là thảo dược giúp thăng dương khí, nâng đỡ các cơ quan bị sa xuống, co búi trĩ

Dùng thuốc trĩ từ thảo dược

Bên cạnh việc thay đổi lối sống, người bệnh trĩ cũng cần dùng thuốc điều trị để giảm đau, làm bền thành mạch, co búi trĩ và ngăn ngừa bệnh tái phát. 

Đông y có bài thuốc trị bệnh trĩ hiệu quả, với thành phần gồm các vị thuốc như:

• Đảng sâm, Hoàng kỳ giúp bồi bổ khí huyết, tăng cường sức đề kháng.
• Đương quy, Bạch truật hỗ trợ kiện tỳ, ích khí.
• Thăng ma và Sài hồ có tác dụng thăng dương khí, giúp nâng đỡ các cơ quan bị sa xuống.
• Trần bì, Cam thảo, hạt Sen, Ý dĩ giúp điều hòa tiêu hóa, giảm các triệu chứng đầy hơi, khó tiêu.

Sự kết hợp hài hòa các vị thuốc này tạo nên tác dụng bổ trợ cho nhau, giúp bài thuốc có công dụng giảm đau rát ở vùng hậu môn, làm bền vững thành mạch, hỗ trợ chống chảy máu, cầm máu, giúp co các búi trĩ và ngăn ngừa bệnh tái phát.

Kế thừa tinh hoa từ bài thuốc y học cổ truyền, các chuyên gia đã nghiên cứu ứng dụng kết hợp với công nghệ hiện đại, sản xuất tại nhà máy dược phẩm chuẩn GMP-WHO, tạo nên Thuốc Trĩ dạng viên nén tiện sử dụng và dễ bảo quản.

Thuốc Trĩ dạng viên nén hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, được chỉ định cho các trường hợp trĩ cấp tính có biểu hiện chảy máu, đau rát, sưng ở vùng hậu môn, sa búi trĩ; trĩ nội độ 1, 2, 3 và trĩ ngoại. 

Kết luận

Qua những phân tích chi tiết, chúng ta có thể đi đến kết luận cuối cùng và rõ ràng nhất: bệnh trĩ hoàn toàn không lây khi ngồi chung ghế hay qua bất kỳ con đường tiếp xúc thông thường nào khác. Đây là một bệnh lý hình thành do các yếu tố cơ học và thói quen sinh hoạt, không phải là bệnh truyền nhiễm. Việc hiểu đúng bản chất của bệnh giúp chúng ta loại bỏ những lo lắng không cần thiết và có thái độ cảm thông, đúng đắn hơn với những người đang phải đối mặt với tình trạng này.

Thay vì lo sợ về nguy cơ lây nhiễm không có thật, hãy tập trung vào việc phòng ngừa bệnh cho chính bản thân bằng cách xây dựng một lối sống lành mạnh: chế độ ăn giàu chất xơ, uống đủ nước, vận động thường xuyên và tránh các thói quen xấu như ngồi lâu, rặn mạnh khi đi vệ sinh. Nếu bạn hoặc người thân có bất kỳ triệu chứng nào của bệnh trĩ như đau rát, chảy máu, hay sa búi trĩ kéo dài hơn hai tuần, hãy chủ động đến gặp bác sĩ để được thăm khám và tư vấn phương pháp xử lý phù hợp.