Bánh chưng - món ăn không thể thiếu ngày Tết: Chuyên gia chỉ cách bảo quản lâu hỏng, không bị mốc

Bánh chưng là món ăn truyền thống của người Việt Nam. Vào mỗi dịp Tết Nguyên đán, hầu như gia đình nào cũng có. Nhiều gia đình có thói quen gói bánh chưng với số lượng lớn để ăn dần trong nhiều ngày. Tuy nhiên, nếu bảo quản không đúng cách, bánh rất dễ bị mốc, thiu, chua do thời tiết nóng ẩm đặc trưng của những ngày đầu năm.

Bánh chưng chỉ ngon nhất trong khoảng một tuần đầu, thời gian sử dụng dài hay ngắn phụ thuộc rất nhiều vào phương pháp bảo quản.

Trao đổi với PV Dân Việt, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học - Công nghệ Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội cho hay, bảo quản bánh chưng trong tủ lạnh là cách an toàn và hiệu quả nhất để hạn chế bánh bị hỏng trong những ngày Tết. Khi để bánh trong ngăn mát, nhiệt độ lý tưởng nên duy trì ở mức 5-10 độ C. Trường hợp bảo quản lâu hơn, người dân có thể cho bánh vào ngăn đá.

Bánh chưng là món ăn truyền thống không thể thiếu trong ngày Tết gia đình Việt. Ảnh: Viết Niệm

Tuy nhiên, theo ông Thịnh, việc bảo quản trong tủ lạnh cũng có nhược điểm là khiến bánh nhanh bị “lại gạo”, cứng hơn so với bánh để ngoài môi trường tự nhiên. Vì vậy, khi sử dụng, bánh nên được hấp hoặc rán lại để đảm bảo độ mềm, dẻo và hương vị thơm ngon.

"Không nên chờ đến khi bánh có dấu hiệu sắp hỏng mới cho vào tủ lạnh. Ngay sau khi bánh được luộc chín, rửa sạch, ép chặt và để nguội hoàn toàn, nếu chưa có nhu cầu sử dụng ngay, cần đưa bánh vào tủ lạnh càng sớm càng tốt. Nếu bảo quản đúng cách từ đầu, bánh chưng có thể giữ được chất lượng và dinh dưỡng lên tới 20 ngày", ông Thịnh khuyên.

Chuyên gia khuyên, không nên chờ đến khi bánh có dấu hiệu sắp hỏng mới cho vào tủ lạnh. Ảnh minh hoạ: AI

Bên cạnh đó, trong quá trình sắp xếp bánh vào tủ lạnh, mọi người cần tránh làm rách lớp lá dong bên ngoài. Lá rách sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm mốc xâm nhập, khiến bánh dễ bị lên men chua cục bộ. Nếu không ăn hết một chiếc bánh, bạn chỉ nên bóc phần cần dùng, phần còn lại bọc kín bằng màng bọc thực phẩm, tránh để bánh trần sẽ nhanh khô, cứng và ám mùi thực phẩm khác trong tủ.

PGS Thịnh cho biết thêm, khi bánh có các dấu hiệu bất thường như chảy nước, có mùi ôi, nhớt ở vỏ bánh thì tuyệt đối không nên luộc lại để ăn tiếp. Đây là dấu hiệu cho thấy vi khuẩn đã xâm nhập sâu vào bên trong, rất dễ gây ngộ độc thực phẩm.

Với bánh chưng bị mốc, dù chỉ ở một góc, người tiêu dùng không nên cắt bỏ phần hỏng rồi tiếp tục sử dụng phần còn lại. Bánh chưng là thực phẩm có tính mao mạch dẫn, khi một phần bị mốc, vi khuẩn và độc tố đã lan sang các phần khác dù chưa biểu hiện rõ bằng mắt thường. Độc tố aflatoxin do nấm mốc sinh ra có thể gây ngộ độc, đau bụng, tiêu chảy và ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe.

"Để bánh không bị mốc ngay từ đầu, các gia đình nên gói bánh với số lượng vừa phải, đủ dùng trong những ngày Tết. Trước khi bảo quản, bạn nên quấn bánh bằng màng bọc thực phẩm để hạn chế tiếp xúc với hơi nước trong tủ lạnh. Ngoài ra, phương pháp hút chân không hiện nay cũng được nhiều gia đình áp dụng, giúp bảo quản bánh chưng lâu hơn, hợp vệ sinh và tránh côn trùng, bụi bẩn", ông Thịnh nói.

Bên cạnh khâu bảo quản, việc chế biến cũng đóng vai trò quan trọng. Lá dong cần được rửa sạch, để ráo hoặc trụng qua nước nóng; bánh sau khi luộc nên rửa sạch nhớt, ép chặt và treo nơi thoáng mát cho khô hoàn toàn. Gói bánh vừa tay, không quá chặt hoặc quá lỏng sẽ giúp bánh chín đều, dẻo ngon và để được lâu hơn trong những ngày Tết.